III CO 521/23 · Sąd Najwyższy

III CO 521/23 POSTANOWIENIE 8 listopada 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Kamil Zaradkiewicz na posiedzeniu niejawnym 8 listopada 2023 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa T.K.‎przeciwko Skarbowi Państwa-Sądowi Rejonowemu w Lubinie, Prokuraturze Rejonowej w Lubinie, Komendzie Powiatowej Policji w Górze, Sądowi Okręgowemu ‎w Legnicy i J.Z.‎o zapłatę,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Okręgowy w Kaliszu‎postanowieniem z 21 kwietnia 2023 r., I C 465/23,‎o oznaczenie sądu właściwego, odmawia oznaczenia sądu właściwego.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 21 kwietnia 2023 r. Sąd Okręgowy w Kaliszu w sprawie ‎z powództwa T.K. przeciwko Skarbowi Państwa – Sądowi Rejonowemu w Lubinie, Prokuraturze Rejonowej w Lubinie, Komendzie Powiatowej Policji w Górze, Sądowi Okręgowemu w Legnicy, J.Z. o zapłatę, ‎z urzędu w przedmiocie ustalenia właściwości rzeczowej i miejscowej, z uwagi na fakt, iż nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej, postanowił zwrócić się do Sądu Najwyższego w trybie art. 45 k.p.c. w zw. z art. 442 k.p.c. o wyznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.W uzasadnieniu postanowienia Sąd Okręgowy w Kaliszu wskazał, że sprawa wpłynęła do Sądu w trybie art. 442 punkt 1 k.p.c. na mocy postanowienia Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z 27 lutego 2023 r. (k. 119).

Wcześniej postanowieniem z 9 grudnia 2022 r. tenże Sąd uchylił postanowienie Sądu Okręgowego w Legnicy w sprawie ustalenia właściwości miejscowej Sądu Rejonowego w Lubinie z 9 sierpnia 2022 r., z uwagi na konieczność zastosowania procedury wynikającej z art. 442 k.p.c. (k. 106-107, k. 62, uzasadnienie k. 82). Zważywszy na ugruntowane stanowisko orzecznictwa w zakresie właściwości rzeczowej sądów w sprawach o zadośćuczynienie (na podstawie art. 17 pkt 4 k.p.c.), nawet w sytuacji wywodzenia roszczeń majątkowych związanych ‎z naruszeniem dób osobistych, należy uznać, że właściwym do rozpoznania sprawy będzie sąd rejonowy (postanowienie Sądu Najwyższego z 6 marca 2015 r.

‎III CZ 10/15). Aktualnie brak jednak regulacji kodeksowej normującej ustalenie właściwego miejscowo sądu w sytuacji przekazania sprawy jak w niniejszej sprawie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Po pierwsze, w świetle art. 442 k.p.c. sądem właściwym do rozstrzygnięcia na podstawie tego przepisu jest sąd przełożony nad sądem właściwym do rozpoznania sprawy na zasadach ogólnych, o ile zachodzą przesłanki i okoliczności wskazane w tym przepisie. Z kolei art. 45 k.p.c. znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można ustalić właściwości miejscowej.

‎W obu przypadkach, tj. zarówno na gruncie art. 442, jak i art. 45 k.p.c., chodzi ‎o właściwość miejscową (co potwierdza zarówno treść art. 45 § 1 k.p.c., jak również systematyka kodeksu). Tymczasem Sąd Okręgowy, który zwrócił się o oznaczenie sądu w rozpoznawanej sprawie w istocie kwestionuje właściwość rzeczową ‎w sprawie o ochronę dóbr osobistych, powołując się na treść art. 17 pkt 4 k.p.c. Nie jest rolą Sądu Najwyższego rozstrzyganie w trybie art. 45 k.p.c. wątpliwości sądów meriti co do właściwości rzeczowej.W konsekwencji nie ma podstaw do oznaczenia przez Sąd Najwyższy sądu, przed który należy wytoczyć powództwo na podstawie wskazanych przepisów.Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.(R.N.) [ał]