III CO 45/24 · Sąd Najwyższy

III CO 45/24 POSTANOWIENIE 1 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Paweł Grzegorczyk na posiedzeniu niejawnym 1 lutego 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa K. C.‎przeciwko M. N.‎o zapłatę,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy w Zgierzu‎postanowieniem z 27 października 2023 r., I C 18/22,‎o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 27 października 2023 r. Sąd Rejonowy w Zgierzu zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. sprawy z powództwa K. C. przeciwko M. N..

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 441 § 2 k.p.c. o przekazanie sprawy na podstawie ‎art. 441 § 1 k.p.c. może wystąpić sąd właściwy do rozpoznania sprawy. Kompetencja, która wynika z tego przepisu, ma nie tylko wymiar formalny, lecz także materialny, co oznacza, że wystąpienie musi pochodzić od sądu właściwego nie tylko w warstwie formalnej, czego wyrazem jest odpowiednia czynność jurysdykcyjna, lecz także intelektualnej, to sąd bowiem – a nie tylko strona – musi dostrzec w sprawie przekonujące okoliczności, w świetle których pozostawienie sprawy w jego gestii sprzeciwiałoby się dobru wymiaru sprawiedliwości.

Dlatego też w judykaturze podkreśla się, że powinność przedstawienia okoliczności przemawiających za odstąpieniem od ustawowych reguł właściwości spoczywa na sądzie, który zwraca się o przekazanie sprawy na podstawie art. 441 k.p.c., za czym przemawia dodatkowo wzgląd na konieczność ścisłej wykładni powołanego przepisu, jako wyjątku od ogólnych reguł właściwości sądu (por. np. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 5 marca 2020 r., IV CO 44/20 i powołane tam orzecznictwo, a także postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 października 2021 r., IV CO 133/21 i z dnia 14 lipca 2022 r., III CO 555/22).

Sąd nie może zatem poprzestać na wyraźnym, a tym bardziej jedynie dorozumianym odesłaniu do stanowiska strony, której wolą jest, aby sprawę rozpoznawał inny sąd aniżeli wynika to z zasad ogólnych. Wystąpienie Sądu Rejonowego w Zgierzu, objęte postanowieniem z dnia 27 października 2023 r., nie zawierało żadnych argumentów mogących uzasadniać przekazanie sprawy sądowi równorzędnemu na podstawie art. 441 § 1 k.p.c. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji, uznając in casu za zasadne zwięzłe wskazanie powodów tego rozstrzygnięcia (art. 357 § 5 k.p.c.). [SOP](r.g.)