III CO 393/22 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CO 393/22 POSTANOWIENIE Dnia 13 maja 2022 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marta Romańska w sprawie z wniosku M. G.‎z udziałem M. L.‎o zawezwanie do próby ugodowej,‎na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 13 maja 2022 r., na skutek przedstawienia przez Sąd Rejonowy w G.akt o sygn. I Co […]celem oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania sprawy, odmawia oznaczenia sądu właściwego do rozpoznania ‎sprawy.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z 21 lutego 2022 r. Sąd Rejonowy w G. wystąpił do Sądu Najwyższego o oznaczenie sądu właściwego do rozpoznania sprawy.Sąd Rejonowy wyjaśnił, że M. G. wystąpił z wnioskiem o zawezwanie M. L. do próby ugodowej odnośnie do roszczeń o zapłatę kwoty 214.986 zł, jako odszkodowania i zadośćuczynienia za szkodę i krzywdę wyrządzone czynem niedozwolonym. Wzywający wskazał, że jego przeciwnik mieszka w Stanach Zjednoczonych AP, w L.. Wzywający oznaczył właściwość sądu, do którego skierował wniosek stosownie do art. 185 § 1 k.p.c. Sąd Rejonowy stwierdził jednak, że właściwość sądu określona na podstawie miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego, do której ustawodawca odwołał się w tym przepisie, ma charakter posiłkowy i może być uznana za kryterium oznaczenia sądu właściwego wtedy, gdy wzywa do ugody osobę, której miejsca zamieszkania za granicą nie zna, a wzywający w niniejszej sprawie zna zagraniczne miejsce zamieszkania wezwanego do próby ugodowej.

Sąd Rejonowy stwierdził, że ma jurysdykcję w sprawie, co wynika z art. 11037 pkt 2 k.p.c., a podstawą jego wystąpienia jest art. 45 w związku z art. 185 w związku z art. 27, art. 28 i w związku z art. 13 § 2 k.p.c.Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Oznaczenie sądu na podstawie art. 45 k.p.c. ma miejsce wtedy, gdy na podstawie przepisów kodeksu nie można w świetle okoliczności sprawy ustalić właściwości miejscowej sądu w sprawie. Sąd wyznaczony na podstawie tego przepisu staje się sądem właściwym, a jego zadaniem jest w pierwszej kolejności ocena jurysdykcji krajowej.

W niniejszej sprawie istnienie jurysdykcji zostało przez Sąd Rejonowy uznane za niewątpliwie, na podstawie art. 11037 pkt 2 k.p.c. Sprawa wszczęta przed Sądem Rejonowym to zawezwanie do próby ugodowej odnośnie do roszczeń o naprawę szkody i krzywdy wyrządzonej wzywającemu czynem niedozwolonym. Właściwość sądu w takiej sprawie ma być oznaczona na podstawie art. 185 § 1 k.p.c., w świetle którego o zawezwanie do próby ugodowej – bez względu na właściwość rzeczową – można zwrócić się do sądu rejonowego ogólnie właściwego dla przeciwnika, a w braku podstaw do ustalenia tej właściwości - do sądu rejonowego właściwego dla miejsca zamieszkania albo siedziby wzywającego.

Sąd ogólnie właściwy dla przeciwnika to sąd, w którego okręgu ma on miejsce zamieszkania. W kontekście zarówno jurysdykcji, która ma być jurysdykcją polską, jak i art. 28 k.p.c. – w którym już wyraźnie ustawodawca dookreślił, że odwołuje się do miejsca zamieszkania pozwanego w Polsce, jako przesłanki wyznaczenia właściwości sądu polskiego – jako miejsce zamieszkania pozwanego (wezwanego) na gruncie art. 27 k.p.c. należy rozumieć jego polski adres. Pojęcie miejsca zamieszkania w art. 27 i 28 k.p.c. (domicilium) odnosi się zatem do miejsca położonego w Polsce.

Jeśli takiego miejsca nie ma, na przykład dlatego, że pozwany (wezwany do próby ugodowej) ma miejsce zamieszkania zagranicą, to właściwość sądu w postępowaniu o zawezwanie do próby ugodowej ma być oznaczona na podstawie kryterium z art. 185 § 1 in fine k.p.c. Sąd Rejonowy w G. jest sądem właściwym miejscowo w sprawie stosownie do art. 185 § 1 in fine k.p.c. Jego wystąpienie o oznaczenie sądu właściwego nie może być zatem uwzględnione.