III CO 13/07 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CO 13/07

POSTANOWIENIE

Dnia 16 października 2007 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Tadeusz Żyznowski

w sprawie z powództwa F. S.A. (w likwidacji)

przeciwko Gminie Miasta K.

o wydanie nieruchomości,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 października 2007 r.,

na skutek skargi strony powodowej

o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego

z dnia 15 września 2006 r., sygn. akt [...],

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 15 września 2006 r. Sąd Najwyższy odmówił

przyjęcia do rozpoznania skargi kasacyjnej powoda F. S.A. (w likwidacji) w sprawie

z powództwa o wydanie nieruchomości zakończonej prawomocnym wyrokiem Sądu

Apelacyjnego z dnia 3 listopada 2005 r. Zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c. postanowienie

to nie zawiera pisemnego uzasadnienia.

Powód wniósł do Sądu Najwyższego skargę o wznowienie postępowania

w sprawie, żądając wznowienia postępowania na podstawie art. 401 1 k.p.c. oraz

zmiany zaskarżonego postanowienia poprzez przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Skarżący w uzasadnieniu powołał się na wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z 30 maja 2007 r. w sprawie SK 68/06 (Dz. U. z 15 czerwca 2007

r. nr 106, poz. 731) stwierdzający niezgodność art. 398 9 § 2 k.p.c. z art. 45 ust. 1 w

związku z art. 31 ust. 3 i art. 2 Konstytucji. Zdaniem skarżącego podstawą wydania

zaskarżonego postanowienia był nie tylko § 1 art. 3989 k.p.c., ale także § 2 zdanie 2

tego artykułu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 4011 k.p.c. można żądać wznowienia postępowania wówczas,

gdy

Trybunał

Konstytucyjny

orzekł

o

niezgodności

aktu

normatywnego

z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie

którego zostało wydane orzeczenie. Źródłem tej regulacji jest art. 190 § 4

Konstytucji zgodnie z którym orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego o niezgodności

z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą aktu normatywnego, na

podstawie którego zostało wydane prawomocne orzeczenie sądowe, ostateczna

decyzja administracyjna lub rozstrzygnięcie w innych sprawach, stanowi podstawę

do wznowienia postępowania, uchylenia decyzji lub innego rozstrzygnięcia na

zasadach i w trybie określonych w przepisach właściwych dla danego

postępowania.

Podstawę

wydania

skarżonego

rozstrzygnięcia

Sądu

Najwyższego

z września 2006 r. kształtowały przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej wymienione

w art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd oceniał fakt wystąpienia istotnego zagadnienia prawnego,

potrzebę wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, nieważność postępowania oraz

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej. W drodze wnioskowania prawniczego

z wymienionych okoliczności rekonstruowane są przesłanki odmowy, jak również

sama zasada pozwalająca wydać orzeczenie o odmowie przyjęcia zawarta w art.

3989 § 2 zdanie pierwsze k.p.c. Niestwierdzenie wystąpienia żadnej z okoliczności

przewidzianych w art. 3989 § 1 k.p.c. skutkowało wydaniem przez Sąd Najwyższy

na posiedzeniu niejawnym postanowienia o odmowie przyjęcia skargi do

rozpoznania.

Odróżnić należy przesłanki przesądzające o istnieniu bądź nieistnieniu

motywacji, która skłoniła sąd do wydania postanowienia o przyjęciu bądź

o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania od samego uzewnętrznienia

procesu decyzyjnego i myślowego przeprowadzonego przez sąd. Kwestia

podawania do wiadomości motywów rozstrzygnięcia nie może być utożsamiana

z podstawą wydania orzeczenia. Brak uzasadnienia na piśmie nie kształtował treści

orzeczenia, tzn. przyjęcia skargi kasacyjnej lub odmowy, a jedynie pozbawiał

powoda należnej mu, zgodnie ze stanowiskiem Trybunału Konstytucyjnego,

informacji o motywach wydanego już rozstrzygnięcia.

W powołanym przez skarżącego orzeczeniu z 30 maja 2007 r. Trybunał

Konstytucyjny orzekł wyłącznie o niekonstytucyjności zdania drugiego art. 398 9 § 2

k.p.c., zwalniającego Sąd kasacyjny od sporządzania pisemnego uzasadnienia.

Negatywnie oceniono mechanizm, który pozbawiał skarżącego możliwości

dowiedzenia się, w jaki sposób Sąd Najwyższy interpretuje przesłanki z art. 398 9 §

1 k.p.c. Należy podkreślić, że negatywna ocena regulacji nie odnosiła się do samej

instytucji

przedsądu,

bowiem

za

dopuszczalne

uznano

istnienie

mniej

rygorystycznych gwarancji procesowych na etapie postępowania kasacyjnego.

Trybunał Konstytucyjny nie wyeliminował zatem z systemu prawnego ani przepisów

określających przesłanki odmowy lub przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania,

ani trybu orzekania, które były podstawą wydania skarżonego postanowienia.

Z powyższych względów należy uznać, że skarga o wznowienie postępowania nie

została oparta na ustawowej podstawie, a wniosek skarżącego nie pozostaje

w związku z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W

orzecznictwie

Sądu

Najwyższego

dominuje

pogląd,

że

samo

sformułowanie podstawy wznowienia w sposób odpowiadający ustawie nie

oznacza, iż skarga opiera się na ustawowej podstawie wznowienia (por.

postanowienie SN z dnia 14 grudnia 2006 r. l CZ 103/06, niepubl., z dnia

27 października 2006 r., l CZ 43/06, niepubl., z dnia 25 października 2006 r., III CZ

65/06, niepubl., z dnia 18 maja 2006 r., IV CZ 36/06, niepubl., z dnia 24 czerwca

2005 r., V CZ 70/05, niepubl., z dnia 15 czerwca 2005 r., IV CZ 50/05, niepubl.).

Taka skarga jako nieoparta na ustawowej podstawie wznowienia podlega

odrzuceniu (art. 410 § 1 k.p.c.). Dotyczy to również skargi o wznowienie opartej na

podstawie wymienionej w art. 4011 k.p.c.

Z przytoczonych względów i na podstawie powołanych przepisów Sąd

Najwyższy odrzucił wniesioną skargę o wznowienie postępowania.