III CO 129/24 · Sąd Najwyższy

III CO 129/24 POSTANOWIENIE 18 marca 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Marcin Krajewski na posiedzeniu niejawnym 18 marca 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa C.T.‎przeciwko Skarbowi Państwa - Prokuraturze Rejonowej w P.‎o ustalenie,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Apelacyjny w Gdańsku‎postanowieniem z 18 stycznia 2024 r., I ACa 234/20,‎celem rozpoznania wniosków i żądań wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku od rozpoznania sprawy, 1. oddala żądanie SSA F. S. w zakresie wyłączenia ‎go od rozpoznania żądania SSA A. F. wyłączenie od rozpoznania sprawy, 2. w pozostałym zakresie żądanie SSA F. S. pozostawia w aktach sprawy bez żadnych dalszych czynności, 3. pozostałe wnioski powoda i żądania sędziów wyłączenia od rozpoznania sprawy przekazuje do rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny w Gdańsku, powołując się na art. 52 § 1 in fine k.p.c., przedstawił Sądowi Najwyższemu akta sprawy z powództwa C.T. przeciwko Skarbowi Państwa-Prokuraturze Rejonowej w P., wskazując, że wszyscy sędziowie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku złożyli żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy.Uprzednio postanowieniem z 1 czerwca 2022 r., III CO 407/22, Sąd Najwyższy przekazał Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku żądania wyłączenia złożone przez sędziów tegoż Sądu. W uzasadnieniu Sąd Najwyższy uznał, że nie została zrealizowana przesłanka w postaci niemożliwości orzekania przez wszystkich sędziów Sądu Apelacyjnego.

Wniosek ten wynikał z przyjęcia niedopuszczalności żądania wyłączenia przez sędziego, który nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy, natomiast sędziowie składali wnioski, mimo że sprawa nie została im przydzielona do rozpoznania.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Sad Apelacyjny w Gdańsku nie zastosował się w pełni do wskazówek wynikających ze wskazanego postanowienia Sądu Najwyższego. Po zwrocie akt, zarządzeniem z 10 października 2022 r. (k. 560) nakazano wylosowanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku powoda o wyłączenia sprawozdawcy w niniejszej sprawie – SSA D.

M., co było prawidłowym wykonaniem tego postanowienia. Wylosowany sędzia SA P. B. złożył jednak żądanie wyłączenia go od rozpoznania sprawy w całości, a nie jedynie wyłączenia od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSA D. M.. Żądanie w szerszym zakresie było niedopuszczalne, gdyż SSA P. B. nie został wyznaczony do rozpoznania sprawy jako całości, a w składzie orzekającym pozostawała wyłącznie SSA D. M.. Żądanie SSA P. B. mogło odnosić się jedynie do wyłączenia go od rozpoznania wniosku o wyłączenie SSA D. M. i w takim zakresie do rozpoznania żądania SSA P. B. powinien być wylosowany kolejny sędzia.

Zgodnie z zarządzeniem z 7 listopada 2022 r. (k. 563) kolejne losowanie miało jednak wyłonić sędziego do rozpoznania żądań SSA D. M. i SSA P. B. oraz do rozpoznania sprawy. Zarządzenia tego nie można uznać za prawidłowe, gdyż wobec nierozpoznania żądań wyłączenia sędzią właściwym do rozpoznania sprawy w całości była nadal SSA D. M., a sędzią właściwym do rozpoznania żądania/wniosku o wyłączenie SSA D. M. był SSA P. B. i losowanie nowego składu w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Wskazany schemat postępowania powtarzał się, a kolejni sędziowie składali żądania wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie byli wyznaczeni do jej rozpoznania.

Ostatnim sędzią, który złożył żądanie wyłączenia był SSA F. S., który również zażądał wyłączenia od rozpoznania sprawy w całości, mimo że nie został wyznaczony do jej rozpoznania.Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy uznał, że żądanie SSA F. S. jest dopuszczalne jedynie w zakresie, w jakim odnosiło się do żądania wyłączenia jego bezpośredniego poprzednika, tj. SSA A. F.. W tym zakresie Sąd Najwyższy ocenił je merytorycznie, uznając, że nie zachodzą podstawy wyłączenia. Trudno sobie wyobrazić, by okoliczność, że SSA F.

S. zna osobiście SSA T. K., pozwanej przez powoda w innej sprawie, mogła w jakikolwiek sposób wpływać na bezstronność SSA F. S. przy orzekaniu co do wyłączenia SSA A. F., który zresztą też nie został wyznaczony do orzekania o prawach powoda, a jedynie o żądaniu wyłączenia poprzedzającego go sędziego. Z tego powodu orzeczono, jak w punkcie 1 postanowienia.W pozostałym zakresie żądanie SSA F. S. było niedopuszczalne, gdyż nie sposób uznać, aby skutecznie przydzielono mu do rozpoznania sprawę jako całość (sprawozdawcą pozostaje w niej nadal SSA D.

M., co do której wniosek o wyłączenie nie został rozpoznany) ani wnioski o wyłączenie poprzednich sędziów. W tej mierze Sąd Najwyższy przyjął, że właściwe jest pozostawienie wniosku o wyłączenie bez żadnych dalszych czynności, o czym orzekł w punkcie 2 postanowienia na podstawie art. 531 § 2 w zw. z art. 531 § 1 pkt 3 k.p.c. per analogiam.Mając na uwadze treść punktów 1 i 2 postanowienia, nie można uznać, że pozostałe żądania wyłączenia sędziów Sądu Apelacyjnego w Gdańsku nie mogą zostać rozpoznane przez innych sędziów tego Sądu, zwłaszcza jeżeli zważyć, że dopuszczalny zakres tych wniosków jest w rzeczywistości węższy niż wynikałoby to z ich sformułowania.

W związku z tym żądania te należało na podstawie art. 200 § 14 w zw. z art. 52 § 1 k.p.c., przekazać Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku jako sądowi właściwemu, o czym orzeczono w punkcie 3 postanowienia. (E.M.)(r.g.)‎