III CO 101/24 · Sąd Najwyższy

III CO 101/24 POSTANOWIENIE 7 lutego 2024 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk na posiedzeniu niejawnym 7 lutego 2024 r. w Warszawie‎w sprawie z powództwa T.N.‎przeciwko A.S.‎o zapłatę,‎na skutek wystąpienia przez Sąd Rejonowy ‎Poznań-Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu‎odezwa z 22 stycznia 2024 r., I C 2102/23,‎o przekazanie sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, odmawia przekazania sprawy innemu sądowi równorzędnemu.

UZASADNIENIE

Prezes Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu wystąpił z wnioskiem o przekazanie sprawy z powództwa T.N. przeciwko A.S. o zapłatę do innego sądu równorzędnego w trybie art. 441 k.p.c. We wniosku wskazano, że pozwana jest kuratorem zawodowym wykonującym swoje obowiązki z sądzie właściwym do rozpoznania sprawy, asesor sądowa wylosowana do rozpoznania sprawy złożyła wniosek o wyłączenie jej od rozpoznania sporu, a tożsamy wniosek mogą złożyć także inni orzecznicy, co stanowić będzie procedurę czasochłonną i uzasadnia zastosowanie w sprawie art. 441 k.p.c. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:W orzecznictwie Sądu Najwyższego za ugruntowanym można uznać pogląd, zgodnie z którym art. 441 k.p.c., stanowiący odstępstwo od konstytucyjnej i ustawowej zasady rozpoznania sprawy cywilnej przez sąd właściwy miejscowo, powinien być wykładany ściśle (zob. m.in. postanowienie SN: z 28 sierpnia 2020 r., V CO 142/20; z 8 sierpnia 2023 r., III CO 426/23).

Nadużywanie instytucji przekazywania sprawy do sądu równorzędnego z uwagi na dobro wymiaru sprawiedliwości i postrzeganie sądu jako organu bezstronnego, niesie ze sobą realne ryzyko osiągnięcia efektu odwrotnego od zamierzonego. Może bowiem prowadzić do osłabienia zaufania obywateli do wymiaru sprawiedliwości. Art. 441 k.p.c. nie może być także postrzegany jako alternatywna dla instytucji wyłączenia sędziego, nawet jeśli przewiduje się, że wniosek o wyłączenie od orzekania ‎w sprawie złożą wszyscy orzecznicy sądu. Art. 441 k.p.c. znajduje bowiem zastosowanie w sytuacjach, które mogą wywierać realny wpływ na swobodę orzekania lub stwarzać przekonanie (choćby mylne) o braku warunków do rozpoznania w danym sądzie sprawy w sposób obiektywny, z powodów dotyczących danego sądu jako organu wymiaru sprawiedliwości.

Analogiczne wątpliwości odnoszące się do sędziego lub sędziów danego sądu powinny być zawsze rozstrzygane przy zastosowaniu art. 48 – 49 k.p.c. (zob. m.in. postanowienie SN: z 1 lutego 2023 r., II PUO 41/22; z 31 maja 2023 r., III CO 302/23).Z uzasadnienia wniosku Prezesa Sądu Rejonowego Poznań Nowe Miasto i Wilda w Poznaniu nie wynika, aby istniały obiektywne okoliczności uniemożliwiające Sądowi Rejonowemu rozpoznania sprawy, a tym samym świadczące o potrzebie przekazania sprawy innemu sądu, stąd orzeczono jak ‎w sentencji. (S.K.-T.) [ał]