Supreme Court dismisses appeal regarding translation costs, ruling court order lawful under specific civil assistance law.

Sygn. akt III CNP 37/09

POSTANOWIENIE

Dnia 19 marca 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Stanisław Dąbrowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Dariusz Dończyk

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z wniosku M. W.

o udzielenie pomocy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 19 marca 2010 r.,

skargi wnioskodawczyni

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego

postanowienia

Sądu

Apelacyjnego z dnia 2 września 2008 r., sygn. akt I ACz (…),

stwierdza, że wyżej wymienione postanowienie jest niezgodne z prawem.

Uzasadnienie

M. W. zwróciła się do Sądu Okręgowego w K. o udzielenie jej na podstawie

przepisów ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy w postępowaniu w

sprawach cywilnych prowadzonym w państwach członkowskich Unii Europejskiej oraz o

prawie pomocy w celu ugodowego załatwienia sporu przed roszczeniem takiego

postępowania (Dz. U. z 2005 r. Nr 10, poz. 67 ze zm.), pomocy w postępowaniu o

stwierdzenie wykonalności w Republice Federalnej Niemiec tytułu wykonawczego

wydanego przez Sąd Rejonowy w K. oraz w postępowaniu egzekucyjnym na terenie

Republiki Feralnej Niemiec. Nadto wniosła na podstawie art. 26 ustawy o prawie

pomocy o zwolnienie od wydatków obejmujących koszty tłumaczenia wniosku o

przyznanie prawa pomocy w innym państwie członkowskim i niezbędnych dokumentów

uzasadniających ten wniosek oraz o ustanowienie adwokata z urzędu.

Sąd Apelacyjny na skutek zażalenia wnioskodawczyni na orzeczenie Sądu

pierwszej instancji, postanowieniem z dnia 30 lipca 2007 r. zwolnił ją w połowie od

wydatków i ustanowił pełnomocnika z urzędu.

Sąd Okręgowy w K. zwrócił się do tłumacza przysięgłego języka niemieckiego o

przetłumaczenie dokumentów, postanowieniem z dnia 22 października 2007 r. przyznał

tłumaczowi wynagrodzenie w kwocie 308,23 zł, poczym wezwał wnioskodawczynię do

uiszczenia połowy tej kwoty tj. 154,11 zł. Wobec braku wpłaty Sąd Okręgowy w K.

postanowieniem z dnia 7 lutego 2008 r. pobrał od wnioskodawczyni kwotę 154,11 zł.

Zażalenie wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Okręgowego w K. oddalił

postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. Postanowienie to jest prawomocne.

Wnioskodawczyni wniosła skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem

postanowienia Sądu Apelacyjnego. Skargę oparła na naruszeniu przez Sąd drugiej

instancji przepisów postępowania: art. 397 § 2 k.p.c. w związku z art. 386 § 3 k.p.c.

poprzez ich niezastosowanie. Podniosła, że orzeczenie Sądu jest niezgodne z art. 130 4

§ 4 i 5 oraz art. 1304 § 2 k.p.c., a także z art. 22 ust. 3 ustawy o prawie pomocy, gdyż

sąd rozpoznając zażalenie wnioskodawczyni winien był przepisy te uwzględnić czego

nie uczynił. Dla uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody, spowodowanej wydaniem

zaskarżonego orzeczenia skarżąca złożyła zawiadomienie o wszczęciu postępowania

egzekucyjnego i zawiadomienie o zajęciu wierzytelność z rachunku bankowego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wynagrodzenie tłumacza stanowi wydatek (art. 5 ust. 1 pkt 3 ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych). Problematyka wydatków uregulowana została w art.

1304 k.p.c. Stosownie do art. 1304 § 1 k.p.c. strona, która wnosi o podjęcie czynności

połączonej z wydatkami, obowiązana jest uiścić zaliczkę na ich pokrycie w wysokości i

terminie oznaczonym przez sąd. W myśl art. 130 4 § 2 k.p.c. przewodniczący wzywa

stronę zobowiązaną do wniesienia zaliczki, aby w wyznaczonym terminie nie dłuższym

niż dwa tygodnie zapłaciła oznaczoną kwotę. Zgodnie zaś z treścią art. 130 4 § 4 i 5

k.p.c. sąd podejmie czynność połączoną z wydatkami wyłącznie wówczas, gdy zaliczka

zostanie uiszczona w wyznaczonej wysokości, w razie zaś jej nieuiszczenia, sąd

pominie taką czynność. Z art. 1304 k.p.c. wnika, że zasadniczo niedopuszczalne jest

zarządzenie przez sąd wyłożenia wydatków za stronę i następnie przymusowe pobranie

ich od strony.

Od zasady wynikającej z art. 1304 k.p.c. jest wyjątek wprowadzony przez art. 83

ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Jeżeli przepisy ustawy przewidują

obowiązek działania i dokonywania czynności połączonej z wydatkami z urzędu, sąd

zarządzi wykonanie tej czynności, a kwotę potrzebną na ich pokrycie wykłada

tymczasowo Skarb Państwa Dotyczy to także dopuszczenia i przeprowadzenia przez

sąd z urzędu dowodu niewskazanego przez stronę. W orzeczeniu kończącym

postępowanie w sprawie sąd orzeka o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa

wydatkach.

W niniejszej sprawie nie ma ustawowego obowiązku działania i dokonywania

czynności połączonej z wydatkami z urzędu. Jednakże art. 1304 k.p.c. również nie ma

zastosowania do wydatków na wynagrodzenie tłumacza, a to ze względu na szczególną

regulację zawartą w przepisach wymienionej na wstępie ustawy z dnia 17 grudnia 2004

r. Artykuł 22 ust. 2 ustawy nakłada na wnioskodawcę obowiązek złożenia dokumentów

w tym przepisie wymienionych także w tłumaczeniu na język wymagany przez prawo

państwa członkowskiego, do którego wniosek ma być przekazany, dokonanym przez

osobę uprawnioną do dokonywania tłumaczeń. Niedopełnienie tego obowiązku, pomimo

wezwania przewodniczącego do uzupełnienia braku skutkuje zwrot wniosku stosownie

do art. 23 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. Ewidentnie niezgodne z tym

przepisem jest zarządzenie tłumaczenia dokumentów z urzędu i następnie obciążenie

wnioskodawczyni kosztami tłumaczenia, w konsekwencji niezgodne z prawem jest

postanowienie Sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na orzeczenie Sądu

pierwszej

instancji

nakazujące

pobranie

od

wnioskodawczyń

części

kosztów

tłumaczenia.

W zarzucie skargi wymieniono art. 22 ust. 3 ustawy o prawie pomocy. Jest to

oczywisty błąd pisarski. W art. 22 ustawy nie ma ustępu 3, zaś z treści skargi wynika

jednoznacznie, że chodzi o art. 23 ust. 3 tej ustawy.

Z art. 83 ust. 2 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych wynika, że

orzeczenie o poniesionych tymczasowo przez Skarb Państwa wydatkach należy do

orzeczeń

kończących

postępowanie.

Wnioskodawczyni

wykazała

dokumentami

wystawionymi przez komornika, że przez wydanie zaskarżonego orzeczenia została jej

wyrządzona szkoda. Zaskarżone orzeczenie jest prawomocne i jego zmiana lub

uchylenie w drodze przysługujących wnioskodawczyni środków prawnych nie było i nie

jest możliwe. Zachodzą więc wszystkie przesłanki wymienione w art. 424 1 § 1 k.p.c.

uzasadniające uwzględnienie skargi.

Nie są natomiast trafne zarzuty skargi co do niezgodności zaskarżonego

orzeczenia z art. 1304 § 2, 4 i 5 k.p.c., gdyż jak zostało wyżej wskazane w niniejszej

sprawie art. 1304 k.p.c. nie ma zastosowania ze względu na szczególne uregulowanie

zawarte w przepisach ustawy z dnia 17 grudnia 2004 r. o prawie pomocy.

Z powyższych względów na podstawie art. 4241 § 2 k.p.c. Sąd Najwyższy orzekł

jak w sentencji.