III CNP 25/09 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CNP 25/09

POSTANOWIENIE

Dnia 14 października 2009 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z powództwa A. L.

przeciwko W. W.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 14 października 2009 r.,

na skutek skargi pozwanego

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w T.

z dnia 28 lipca 2008 r.,

odrzuca skargę i zasądza od pozwanego na rzecz powódki

kwotę 1200 zł (tysiąc dwieście zł) tytułem zwrotu kosztów

postępowania przed Sądem Najwyższym.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r. Sąd Rejonowy w T.ie zasądził od

pozwanego W. W. na rzecz powódki A. L. kwotę 28 219,72 zł z ustawowymi

odsetkami tytułem wynagrodzenia za korzystanie z nieruchomości.

Postanowieniem z dnia 28 lipca 2008 r., Sąd Okręgowy w T. oddalił

zażalenie pozwanego W. W. od postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia 31

marca 2008 r., oddalającego wniosek pozwanego o przywrócenie terminu do

złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i wniesienia apelacji oraz

odrzucającego jego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia apelacji

i odrzucającego apelację.

Postanowienie Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 lipca 2008 r. stało się

przedmiotem przewidzianej w art. 4241 k.p.c. skargi pozwanego o stwierdzenie

niezgodności tego orzeczenia z prawem. Skarżący zarzucił, że „orzeczenie to

zostało wydane z naruszeniem art. 378 § 1 in fine związku z art. 397 § 2 w zw.

z art. 379 pkt 5 k.p.c. poprzez niestwierdzenie nieważności postępowania pomimo

naruszenia przez Sąd Rejonowy w T. art. 224 § 1 k.p.c. przez zamknięcie rozprawy

i wydanie wyroku, mimo nieudzielenia pozwanemu głosu i nieuwzględnienia jego

zarzutów do treści opinii biegłego z zakresu szacowania nieruchomości oraz

niemożność ustosunkowania się do pisma powódki z dnia 12 listopada 2007 r., a

także nieuwzględnienia zarzutu przedawnienia roszczeń powódki, a także art. 316

§ 1 k.p.c. przez wydanie wyroku z pominięciem stanu rzeczy z chwili zamknięcia

rozprawy (…), oraz art. 169 § 2 k.p.c. w związku z art. 243 k.p.c. przez przyjęcie, że

na stronie wnoszącej o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej

koniecznym jest dowodzenie okoliczności wyłączających świadomość działania, a

nie wyłącznie uprawdopodobnienie okoliczności uzasadniających brak winy w

uchybieniu terminowi, a także naruszenie art. 2, 32 i 45 Konstytucji RP, a to zasady

zaufania obywatela do Państwa, jak również gwarantowaną zasadę państwa

prawnego i pewności prawa, oraz prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia jego

sprawy przez niezawisły sad, co stanowi uzasadnioną przesłankę do przyjęcia i

rozpoznania skargi”.

Uprawdopodabniając wyrządzenie szkody przez wydanie zaskarżonego

orzeczenia

Skarżący

uczestniczenia

w

podniósł,

ostatniej

że

„na

rozprawie,

skutek

a

obiektywnej

następnie

niemożności

oddalenia

wniosku

o przywrócenie terminu do wniesienia środka zaskarżenia i odrzucenia apelacji,

pozbawiony został możliwości obrony swoich praw, a tym samym został

zobowiązany do zapłaty kwoty, która w rzeczywistości powódce się nie należy”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy wielokrotnie wyjaśniał, że przedmiotem skargi o stwierdzenie

niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia może być tylko to prawomocne

orzeczenie, przez którego wydanie została wyrządzona szkoda. Wynika to zresztą

w sposób oczywisty z art. 4241 § 1 k.p.c. Z tych względów przyjęto np.,

że postanowienie

sądu

drugiej

instancji

odrzucające

apelację

może

być

przedmiotem skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia tylko wtedy, gdy szkoda została wyrządzona właśnie przez to

orzeczenie, a nie przez wydanie orzeczenia co do istoty sprawy, podważanego

odrzuconą apelacją (postanowienie z dnia 27 kwietnia 2007 r., l CNP 20/07,

niepubl.), oraz że postanowienie sądu drugiej instancji oddalające zażalenie na

postanowienie sądu pierwszej instancji odrzucające skargę o wznowienie

postępowania może być zaskarżone omawianą skargą tylko wówczas, gdy szkoda

została wyrządzona przez wydanie tego orzeczenia, a nie przez wydanie

orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania (postanowienie z dnia

27 stycznia 2006 r., III CNP 18/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 139).

Tymczasem pozwany wskazał w skardze, że szkoda której doznał na skutek

wydania zaskarżonego orzeczenia polega na uniemożliwieniu mu uczestniczenia

w ostatniej rozprawie przed wydaniem wyroku zasądzającego od niego zapłatę

kwoty 28 219,72 zł wraz z odsetkami na rzecz powódki, co można odnieść tylko do

wyroku Sądu Rejonowego w T. z dnia 14 listopada 2007 r., a nie do zaskarżonego

skargą postanowienia Sądu Okręgowego w T. z dnia 28 lipca 2008 r. W

podstawach skargi skarżący sformułował zarzuty naruszenia prawa procesowego,

które również można odnieść jedynie do postępowania przed sądem pierwszej

instancji zakończonego wyrokiem z dnia 14 listopada 2007 r.

Poza tym skarga pozwanego nie spełnia wymagania konstrukcyjnego

przewidzianego w art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c., tj. nie wskazuje przepisu prawa,

z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne. Wymaganie to ma odrębny

charakter i musi zostać spełnione niezależnie od postaw skargi, jeżeli zatem ten

sam przepis stanowi jednocześnie podstawę skargi oraz przepis, z którym

orzeczenie jest niezgodne, to należy przedstawić oba te elementy w sposób

odrębny (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 20 lipca 2005 r., IV CNP

1/05, niepubl., z dnia 27 lipca 2006 r., III CNP 25/06, niepubl.).

Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 4248 § 1 w związku

z art. 4245 § 1 pkt 3 k.p.c.).

O kosztach orzeczono na podstawie art. 98 w związku z art. 391 § 1, art.

39821 i art. 42412 k.p.c.

jz