III CNP 22/08 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CNP 22/08

POSTANOWIENIE

Dnia 30 maja 2008 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Jacek Gudowski

w sprawie z wniosku M. B. i W. B.

przy uczestnictwie D. A., J. A., K. K., I. O. i A. K.

o rozgraniczenie,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 30 maja 2008 r.,

na skutek skargi uczestników D. A., J. A., I. O. i A. K.

o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 23 maja 2007 r., sygn. akt

II Ca (…),

odrzuca skargę i zasądza od uczestników na rzecz wnioskodawców kwotę 180 zł

(sto osiemdziesiąt zł) tytułem zwrotu kosztów postępowania przed Sądem

Najwyższym.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 23 maja 2007 r. Sąd Okręgowy w K. oddalił apelacje

uczestnika J. A. oraz uczestniczek I. O. i A. K. od postanowienia Sądu Rejonowego w K.

z dnia 29 czerwca 2006 r.

Postanowienie Sądu Okręgowego uczestnicy J. A., I. O., A. K. i D. A. zaskarżyli

skargą o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. Art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od orzeczenia sądu drugiej instancji, gdy przez

jego wydanie stronie zastała wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego

orzeczenia w drodze przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest

możliwe. Przepis ten konstytuuje zasadę, że przesłanką dopuszczalności skargi o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest skorzystanie przez

stronę ze wszystkich przysługujących jej środków prawnych. Artykuł 4241 § 2 k.p.c.

dopuszcza jednak możliwość odstąpienia od tej zasady, ale tylko w wyjątkowych

wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad

porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela. Sąd

Najwyższy wyjaśnił, że wyjątkowym wypadkiem, o którym mowa w tym przepisie, może

być przykładowo nieskorzystanie przez stronę z przysługującego jej środka zaskarżenia

z powodu ciężkiej choroby, katastrofy, klęski żywiołowej lub błędnej informacji udzielonej

przez pracownika sądu. Takiego wyjątkowego wypadku nie stanowi natomiast

rezygnacja ze sporządzenia skargi kasacyjnej np. z powodu subiektywnego przekonania

o braku podstaw do wniesienia jej lub wątpliwości co do jej skuteczności albo ze

względu na „utratę zaufania do sądów” (postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2

lutego 2006 r., I CNP 4/06, OSNC 2006, nr 6, poz. 113 oraz z dnia 20 kwietnia 2007 r.,

IV CNP 37/07, niepubl.).

W rozpoznawanej skardze skarżący podnieśli, że wyrok nie podlega zaskarżeniu

skargą kasacyjną, gdyż wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa od kwoty

warunkującej dopuszczalność tej skargi.

Stanowisko to nie jest uzasadnione, gdyż stosownie do art. 519 1 § 1 k.p.c., od

wydanego przez sąd drugiej instancji postanowienia co do istoty sprawy oraz od

postanowienia

w

przedmiocie

odrzucenia

wniosku

i

umorzenia

postępowania

kończących postępowanie w sprawie – w sprawach z zakresu prawa osobowego,

rzeczowego i spadkowego – przysługuje skarga kasacyjna do Sądu Najwyższego,

chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. W sprawach o rozgraniczenie, jako

sprawach z zakresu prawa rzeczowego, nie występuje przepis szczególny stanowiący

inaczej. Oznacza to, że w tych sprawach skarga kasacyjna przysługuje niezależnie do

wartości przedmiotu zaskarżenia.

Ewentualne mylne przekonanie uczestników o niedopuszczalności wniesienia w

sprawie skargi kasacyjnej z powodu zbyt niskiej wartości przedmiotu zaskarżenia nie

stanowi wyjątkowego wypadku, o którym mowa w art. 4241 § 2 k.p.c., warunkującego

wniesienie skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia,

zwłaszcza że podczas ogłoszenia zaskarżonego orzeczenia, na którym był obecny

uczestnik J. A. wraz z profesjonalnym pełnomocnikiem oraz uczestniczka D. A.

osobiście, uczestnicy zostali pouczeni przez Sąd Okręgowy w K. o możliwości

wniesienia skargi kasacyjnej i konieczności dokonania tego za pośrednictwem

pełnomocnika będącego radcą prawnym lub adwokatem. Poza tym uczestnicy J. A., D.

A. i I. O. złożyli wnioski o sporządzenie i doręczenie im pisemnego uzasadnienia

zaskarżonego orzeczenia. Spośród tych uczestników jedynie I. O. nie była obecna na

ogłoszeniu orzeczenia, podczas którego Sąd pouczał o przysługujących stronom

środkach prawnych i nie była reprezentowana w sprawie przez profesjonalnego

pełnomocnika, w związku z czym doręczono jej odpis zaskarżonego postanowienia z

uzasadnieniem i pisemnym pouczeniem o możliwości wniesienia w sprawie skargi

kasacyjnej (zarządzenie; zwrotne potwierdzenie doręczenia odpisu postanowienia).

Z tych względów należało orzec, jak w sentencji (art. 424 8 § 2 w zw. z art. 4241 §

2 oraz art. 520 § 2 w związku z art. 391 § 1, art. 39821 i art. 13 § 2 k.p.c.).