III CKN 933/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 933/98

POSTANOWIENIE

Dnia 25 lipca 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Gerard Bieniek (spraw.)

Sędziowie:

SN - Marian Kocon

SN - Barbara Myszka

Protokolant: Bożena Kowalska

po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2000 r.

na rozprawie sprawy z wniosku W. i R. małż. U.

z udziałem B. U.

o uzupełnienie wpisu w księdze wieczystej

na skutek kasacji wnioskodawców

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w S.

z dnia 23 czerwca 1998 r., sygn. akt I Cz […]

p o s t a n a w i a:

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

Wnioskiem z dnia 3.11.1997 r. W. i R. małż. U. żądali uzupełnienia wpisu

w dziale II księgi wieczystej Kw […] Sądu Rejonowego w W. w ten sposób, że

są właścicielami w ½ części nieruchomości objętej tą księgą oraz budynku

warsztatowego, na podstawie umowy darowizny z 9.12.1988 r. Sąd Rejonowy

wniosek ten oddalił, ustalając co następuje:

Sąd

Rejonowy

w

W. prowadzi

księgę

wieczystą

Kw

[…]

dla nieruchomości zabudowanej położonej w W., oznaczonej jako działka […],

o powierzchni 1375 m2. Jako właściciele tej nieruchomości wpisani są:

W. U. i jego żona R. U. na zasadzie wspólności ustawowej w ½ części,

na podstawie umowy darowizny z 9.12.1988, oraz B. U. w ½ części

na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w W. z 31.08.1990 r. Ns […]

o dziale spadku. Ustalono, iż powołaną wyżej umową darowizny, poprzedni

właściciel E. U. przeniósł na wnioskodawców W. i R. małż. U. udział ½ część

działki […] z warsztatem i maszynami, zaś z mocy powołanego postanowienia

o dziale spadku – B. U. nabył ½ część działki […] i ruchomości.

Oddalając wniosek o uzupełnienie wpisu Sąd Rejonowy podniósł, iż budynki

są częścią składową gruntu, a zatem E. U. darując wnioskodawcom udział

w ½ części działki […], darował im taki sam udział w budynku na tej działce

posadowionym.

Wpis

Pogląd ten podzielił

w

Sad

księdze

wieczystej

Wojewódzki

w

jest

S.,

zatem

który

prawidłowy.

postanowieniem

z 23.06.1998 r. oddalił apelację wnioskodawców. Orzeczenie to zaskarżyli

kasacją wnioskodawcy, wskazując jako podstawę kasacji naruszenie prawa

materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 47 i art. 48 kc

oraz pominięcie art. 888 kc w związku z art. 211 kc. Z tych przyczyn wnieśli

o uchylenie

zaskarżonego

postanowienia

oraz

poprzedzającego

go

postanowienie Sądu Rejonowego w W. i przekazanie sprawy temu Sądowi

Rejonowemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Kasacja nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Istota żądania

wnioskodawców sprowadza się przecież do tego, aby ujawnić w księdze

wieczystej, iż są oni współwłaścicielami ½ części działki oznaczonej nr […],

zaś wyłącznymi właścicielami pobudowanego na tej działce warsztatu.

Jest to oczywiście niemożliwe. Budynki i inne urządzenia trwale z gruntami

związane są – zgodnie z art. 48 kc częścią składową gruntu, z zastrzeżeniem

wyjątków w ustawie przewidzianym (np. art. 235 § 1 kc). Taki wyjątek

w sprawie nie zachodzi, co jest bezsporne. Jeśli zatem umową darowizny

z 9.12.1988 r. ówczesny właściciel E. U. darował wnioskodawcom ½ część

działki wraz z warsztatem, to jest oczywiste, iż darował udział w ½ działki

zabudowanej. Warsztat – jako część składową gruntu (budowa trwale z gruntem

związana), nie może być – zgodnie z art. 47 § 1 kc przedmiotem odrębnej

własności. Chybione oczywiście jest stwierdzenie, iż darowizna objęła

„połowę działki wraz ze znajdującym się na niej warsztatem (...), a nie udział

części tej działki”, co mogłoby oznaczać, że darowizna dotyczyła fizycznie

wydzielonej części działki wraz z warsztatem. Rzecz jednak w tym, że owo

fizycznie

wydzielenie

części

działki

poprzez

podział

nieruchomości,

nie nastąpiło. Jeśli tak, to oczywiście nie można rozporządzić częścią

nieruchomości, jeśli nie nastąpił uprzednio jej podział. Dopatrywanie się

w tej umowie

darowizny

rzekomego

„porozumienia

współwłaścicieli

co do wyjścia z niepodzielności (art. 211 kc)”, jest oczywiście nieprawidłowe.

Wystarczy przecież zauważyć, że w chwili dokonywania darowizny E. U.

był wyłącznym właścicielem całej działki, nie było innych współwłaścicieli.

Wreszcie

twierdzenie zawarte w kasacji, że umową darowizny dokonano

podziału quo ad usum, także opiera się na pewnym nieporozumieniu.

Podział do korzystania, gdyby nawet założyć, iż w istocie nastąpił, nie zmienia

stosunków własnościowych, które ujawnia się w dziale II księgi wieczystej.

Z tych względów kasację należało oddalić (art. 39312 kpc).

aw

jg