III CKN 904/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 904/98

POSTANOWIENIE

Dnia 12 stycznia 2001 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Krzysztof Kołakowski (spraw.)

Sędziowie:

SN - Iwona Koper

SN - Zbigniew Kwaśniewski

Protokolant: Bożena Kowalska

po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2001 r.

na rozprawie sprawy z wniosku J. J. i K. J.

z udziałem J. B.

o rozgraniczenie,

na skutek kasacji uczestnika postępowania

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Z.

z dnia 4 czerwca 1998 r., sygn. akt I Ca […]

p o s t a n a w i a:

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

Zaskarżonym postanowieniem b. Sąd Wojewódzki oddalił apelację

uczestnika postępowania od postanowienia o rozgraniczeniu nieruchomości.

Uznał, iż Sąd pierwszej instancji prawidłowo dokonał rozgraniczenia według

stanu prawnego istniejącego w dniu 4 listopada 1971 r.

Kasacji uczestnika postępowania nie oparto na ustawowych podstawach,

a jedynie „na podstawie art. 3931 pkt 1 kpc zarzucono: naruszenie prawa

materialnego a mianowicie art. 153 kc przez błędną jego wykładnię i przyjęcie,

że podstawą ustalenia granicy między działkami... jest stan prawny, mimo, że

faktycznie przesłanką do ustalenia granic winien stanowić stan ostatniego

spokojnego posiadania działek przez właścicieli nieruchomości na dzień

4.11.1971 r. według pkt. 7-9 wykazany przez biegłego geodetę w opinii ... oraz

według wyjaśnień uczestnika... ,oględzin sądowych..., oraz świadków...”

W konkluzji wniesiono „o zmianę zaskarżonego postanowienia

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.”

W uzasadnieniu „zarzutu” kasacji stwierdzono, że opinia biegłego,

według której doszło do ustalenia stanu prawnego, „zawiera wewnętrzne

sprzeczności co do stanu prawnego działek i granic między nimi.” Skoro zaś

„pierwsze kryterium wynikające z art. 153 kc, że w pierwszej kolejności

podstawą ustalenia granicy winien być stan prawny jest niespełnione... winna

ona

być

ustalona

na

podstawie

ostatniego

spokojnego

posiadania”,

obejmującego „także okres uwłaszczenia”.

Sąd Najwyższy oddalił tę kasację, ponieważ podniesiony w niej „zarzut”,

mający wypełnić pierwszą z podstaw kasacyjnych, nie pozwala na uznanie, że

jest ona oparta na "usprawiedliwionej" podstawie (art. 39312 kpc).

Zgodnie z rozumieniem tego pojęcia, utrwalonym zarówno w doktrynie,

jak i orzecznictwie, wykładnia przepisu prawa jest koniecznym odczytaniem

jego treści wówczas, gdy budzi ona wątpliwości wymagające wyjaśnienia.

O błędnym wyniku podjętych zabiegów interpretacyjnych może być więc mowa

tylko wówczas, gdy w wyniku dokonanej wykładni błędnie zrozumiano treść

normy lub wyprowadzono z wyjaśnianego przepisu treści w nim nie zawarte.

Tymczasem zarówno z treści tak ujętego „zarzutu” kasacji, jak

i z wywodów przedstawionych na jego uzasadnienie wynika, że skarżący

kwestionuje w istocie – nie tyle nieprawidłowe odczytanie art. 153 kc przez

nadanie mu błędnej treści – ale ustalenia faktyczne Sądu drugiej instancji co do

przebiegu stanu posiadania w dniu 4 listopada 1971 r. Kwestionowanie

prawidłowości ustalenia „faktycznej przesłanki” zastosowania określonego

przepisu prawa materialnego pozostaje bez jakiegokolwiek związku z wykładnią

tego prawa. Skoro więc kasacji nie oparto także na – właściwej w takim

wypadku - podstawie naruszenia prawa procesowego (art. 3931 pkt 2 kpc) nie

jest dopuszczalne kwestionowanie tego, co Sąd odwoławczy przyjął za

podstawę faktyczną swojego rozstrzygnięcia.

Już więc tylko ubocznie stwierdzić należy, że „stan ostatniego spokojnego

posiadania działek przez właścicieli nieruchomości na dzień 4.11.1971 r.” jest –

wbrew zarzutowi i wywodom skarżącego - stanem prawnym w rozumieniu

art. 153 zd. pierwsze kc. Stosownie bowiem do wyraźnej treści przepisu art. 1

ust. 1 ustawy z dnia z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności

gospodarstw rolnych (Dz. U. z dnia 4 listopada 1971 r. ze zm.) nieruchomości

znajdujące się w dniu wejścia w życie tej ustawy w samoistnym posiadaniu

rolników stały się z mocy samego prawa ich własnością.

Równie ubocznie należy zwrócić uwagę na nieprawidłowe ujęcie wniosku

kasacyjnego. Nawet bowiem gdyby podniesiony zarzut mógł „usprawiedliwiać”

podstawę naruszenia prawa materialnego, to – istotnie – w art. 39315 kpc

w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 czerwca 2000 r mogłyby istnieć

podstawy dokonania zmiany zaskarżonego orzeczenia. W żadnym jednak razie

taka zmiana (i to nadto tylko orzeczenia sądu drugiej instancji) nie może polegać

na „przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej

instancji”.

Rozstrzyga o tym nie tylko treść tego przepisu, ale również

jednoznaczna treść przepisu art. 39313 § 1 kpc

aw

jg