III CKN 89/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 89/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 5 stycznia 1999 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - T. Żyznowski (spraw.)

Sędziowie:

SN - B. Myszka

SN - E. Skowrońska - Bocian

Protokólant: M. Czarnecka

po rozpoznaniu w dniu 5 stycznia 1999 r.

na rozprawie sprawy z powództwa J. W.

przeciwko P. SA Inspektoratowi w Ł.

o odszkodowanie

na skutek kasacji powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 października 1997 r., sygn. akt I A Ca […]

oddala kasację i zasądza od powoda na rzecz pozwanego

Zakładu Ubezpieczeń kwotę 800 zł (osiemset złotych) kosztów

procesu za instancję kasacyjną.

UZASADNIENIE

Oddalając powództwo o zapłatę 9.811 zł z ustawowymi odsetkami

oraz skapitalizowanych odsetek w wysokości 3.044 zł Sąd pierwszej instancji

w uzasadnieniu wyroku z dnia 10 czerwca 1997 r. I C […] przytoczył, że dnia

26 września 1993 r. w wyniku wypadku komunikacyjnego samochód osobowy

„T.” (prowadzony przez E. O.) został uszkodzony. Wysokość szkody ustalono

na 15.667 zł. Wypadek nastąpił na drodze D. w czasie wymijania się

z samochodem marki S. kierowaną przez jej właściciela S. A. (wymienianego

także przez Sądy obu instancji jako J. A.). Samochód prowadzony przez E. O.

(a stanowiący własność powoda J. W.) w wyniku bocznego poślizgu uderzył

w przydrożne drzewo. Pozwany Zakład Ubezpieczeń wypłacił dnia 13 lutego

1995 r. tytułem odszkodowania kwotę 5.855,84 zł, stanowiącą 37 % sumy

poniesionych kosztów naprawy samochodu powoda. Bezpośrednią przyczyną

kolizji było przekroczenie przez E. O. bezpiecznej prędkości w istniejących

warunkach drogowych oraz wykonanie nieuzasadnionego ostrego zakrętu

w lewo przy wyjeździe z pobocza.

Apelację złożoną przez powoda zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny

oddalił. Ocena materiału dowodowego - w tym także zeznania świadka E. O. stanowi - zdaniem tego Sądu - dostateczną podstawę do ustalenia, że wypadek

i w następstwie jego uszkodzenie samochodu powoda nastąpiły w głównej

mierze z winy kierującej tym samochodem. Kierowca drugiego samochodu „S.”

przyczynił się jedynie i to w małym stopniu do powstania tej kolizji.

Jego przyczynienie zasadnie określone zostało na 37 %. Pozwany w tym

zakresie szkodę pokrył w terminie określonym w art. 817 § 2 zdanie pierwsze

k.c. i żądanie zasądzenia ustawowych odsetek za opóźnienie wypłaty tego

świadczenia nie wchodzi w rachubę.

Kasację złożył powód.

Skarżący z powołaniem się na obie podstawy przewidziane w art. 3931 k.p.c.

zarzucił naruszenie art. 278 § 1 k.p.c. i 217 § 2 k.p.c. oraz art. 817 § 2 zd.

pierwsze k.c. Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie

zaskarżonego wyroku i poprzedzającego go wyroku Sądu I instancji z

przekazaniem sprawy ostatnio wymienionemu Sądowi do ponownego jej

rozpoznania.

Pozwany Zakład Ubezpieczeń w złożonej odpowiedzi na kasację wnosił o jej

oddalenie z zasądzeniem kosztów procesu za instancję kasacyjną.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Opinia biegłego jest jednym ze środków dowodowych w sprawie. Wyłącznie

Sąd decyduje o tym, czy do rozstrzygnięcia sprawy potrzebne są wiadomości

specjalne (art. 278 § 1 k.p.c.), a więc takie, którymi Sąd nie dysponuje.

Kategoryczne stwierdzenie, że decyzja w tym przedmiocie następuje po

wysłuchaniu wniosków stron co do liczby biegłych i ich wyboru - ma na celu

zapobieżenie późniejszemu kwestionowaniu wartości merytorycznej opinii i

ewentualnie innym wnioskom jak o wyłączenie biegłego. Uchybienia w tym

zakresie powodują powoływanie kolejnych biegłych, mnożenie kolejnych

instancji sądowych - nie wyłączając kasacyjnej, bowiem zasadniczym zarzutem

i przytoczonej w kasacji argumentacji skarżącego jest potrzeba powołania

kolejnego biegłego. Nakaz o rozpatrzeniu sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

(art. 45 i 8 § 2 Konstytucji) wyrażany także w kodeksie postępowania cywilnego

(art. 6), skłania do stwierdzenia, że opinia biegłego ma na celu ułatwienie

Sądowi orzekającemu należytej oceny zebranego w sprawie materiału w sytuacji

o jakiej mowa w przytoczonym art. 278 § 1 k.p.c. Nie może natomiast opinia

być źródłem materiału faktycznego sprawy, ani tym bardziej stanowić podstawy

ustalenia okoliczności będących przedmiotem oceny biegłego. Nie budzącym

wątpliwości następstwem pierwszego przytoczonego kryterium potrzeby

powołania biegłego jest określenie w sposób jednoznaczny, jakie czynności ma

wykonać biegły (inaczej mówiąc w jakim zakresie ma biegły opiniować

okoliczności faktyczne sprawy). W tym celu Sąd orzekający powinien zebrać

dane niezbędne do wydania opinii. Lektura wszystkich opinii biegłych

(nie wyłączając opinii wydanej w toku likwidacji szkody k-82 i n. załączonych

akt P.) - wskazuje, że czynności biegłych nie koncentrowały się na technicznym

odtworzeniu

mechanicznych

przebiegu

(którym

wypadku

każdy

drogowego

pojazd

jako

i

zasadach

ciało

fizyczno-

materialne

jest

podporządkowany), lecz weryfikacji, selekcji danych i twierdzeń każdej ze stron

oraz świadków. Bez obawy dokonania „ przedsądu” zlecenie już pierwszemu z

powołanych biegłych ustosunkowanie się do wersji przedstawianej przez każdą

ze stron pozwoliłoby na prześledzenie poszczególnych (fragmentów) faz

wypadku i współzależności pomiędzy logiczno-technicznym ich rozbiorem a

wersją forsowaną przez stronę, czy strony.

Uzasadnienie orzeczenia Sądu drugiej instancji, przeciwko któremu

skierowane są zarzuty kasacji w stopniu dostatecznym wskazuje oraz wyjaśnia

przyczyny rozbieżności w poglądach biegłych. Dokonana kontrola polegająca

na sprawdzeniu prawidłowości - w zestawieniu z zebranym materiałem dowody

- złożonych opinii i ich analiza z punktu widzenia okoliczności rozstrzygających

o przyczynach i przebiegu wypadku czynią zbędnym dopuszczenie dowodu z

kolejnej opinii biegłego. Przytoczona argumentacja i znaczenie - na wstępie

wskazane - opinii biegłego dla sądu w konfrontacji z argumentacją kasacji nie

pozwala na podzielenie poglądów skarżącego co do zarzutów opartych na

podstawie przewidzianej w art. 3931 pkt 2 k.p.c. Rozbieżność opinii składanych

przez biegłych nie nakłada obowiązku zasięgania opinii przez kolejnego

biegłego w sytuacji gdy Sądy obu instancji dały wyraz swojemu przekonaniu co

do okoliczności rozstrzygających o przyczynie i przebiegu wypadku, a skarżący

nie wykazał istnienia okoliczności faktycznych, które nie zostały uwzględnione

w zaskarżonym wyroku.

Podniesiony - po raz pierwszy w kasacji - zarzut naruszenia prawa

materialnego (art. 817 § 2 zd. pierwsze k.p.c.) godzi w istocie w rozstrzygnięcie

Sądu pierwszej instancji. Skarżący - co jednoznacznie potwierdza treść apelacji

- nie podnosił zarzutu naruszenia prawa materialnego w toku postępowania

instancyjnego. Zaskarżenie kasacją orzeczenia Sądu II instancji nie może - co

wynika z istoty kasacji - opierać się na zarzutach odnoszących się do uchybień

Sądu I instancji nie będących przedmiotem apelacji. Chybione są zatem zarzuty

oparte na podstawie przewidzianej w art. 3931 pkt 1 k.p.c. Z powyższego

wynika, że kasacja nie zawiera uzasadnionych podstaw dlatego podlega

oddaleniu (art. 39312 k.p.c.) z zasądzeniem żądanych kosztów procesu (art.

39319, 391, 108 § 1 w zw. z art. 99 k.p.c.).

aw

db