III CKN 660/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 660/98

POSTANOWIENIE

Dnia 29 maja 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Andrzej Wypiórkiewicz (spraw.)

Sędziowie:

SN - Helena Ciepła

SN - Bronisław Czech

Protokolant: Bożena Kowalska

po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2000 r.

na rozprawie sprawy z wniosku T. K.

z udziałem W. F., X. Y., H. K. i T. D.

o dział spadku

na skutek kasacji W. F.

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w Z.

z dnia 11 marca 1998 r., sygn. akt I Ca […]

postanawia:

oddalić kasację i pozostawić do rozstrzygnięcia w końcowym

orzeczeniu wniosek T. K. o zasądzenie kosztów postępowania

kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Dla nieruchomości położonej w H.-[…] przy P. nr […], obejmującej

227 m2 powierzchni, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr […],

prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w H. księga wieczysta Kw nr […].

W dziale II-gim tej księgi zamieszczony został wpis prawa własności W. W. F.,

córki J. i C. wprowadzony na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w H.

z dnia 17 czerwca 1996 r., sygn. Ns […]. Zgodnie z treścią tego postanowienia

wymieniona W. W. F. nabyła w całości na podstawie testamentu spadek

po matce C. S., zmarłej w dniu 14 kwietnia 1996 r.

W dniu 25 listopada 1972 r. C. K. zawarła małżeństwo ze S. S. po śmierci

pierwszego męża J. K.. J. K. zmarł w dniu 14 listopada 1968 roku i spadek

po nim nabyli w ustawowym porządku żona C. K., II voto S. – w ¼ części

oraz dzieci W. W. F., ujawniona w księdze wieczystej Kw nr […], X. B. Y.,

T. Z. D., T. A. K. i H. J. K. po 3/20 części każde (sygn. akt Ns […]

Sądu Rejonowego w H.).

W dniu 7 czerwca 1996 r. T. K. wystąpił przed Sądem Rejonowym w H.

z wnioskiem o dział spadku po rodzicach J. K. i C. S. oraz o zniesienie

współwłasności. Według wniosku do spadku po wymienionych osobach

wchodzą udziały do ½ we własności nieruchomości uregulowanej w księdze

wieczystej Kw nr […].

Pomiędzy uczestniczącym w postępowaniu rodzeństwem powstał spór

o to, czy wymieniona nieruchomość stanowiła majątek odrębny matki C. S.,

nabyty za życia J. K. czy też należała ona do majątku wspólnego ich rodziców.

Sąd Rejonowy spór ten rozstrzygnął w ten sposób, że w postanowieniu

wstępnym wydanym w dniu 25 czerwca 1997 r. na podstawie art. 685 kpc

ustalił, że „w skład spadku po C. K. primo voto S. i J. K. wchodzi nieruchomość

miejska położona w H. – […] przy ulicy P. […] o powierzchni 217 m2

oznaczona Nr […] mająca urządzoną w Wydziale Ksiąg Wieczystych

Sądu Rejonowego w H. księgę wieczystą Kw Nr […] wraz ze znajdującym się

na niej budynkiem mieszkalnym”.

Stosownie do dokonanych ustaleń faktycznych objęta wnioskiem

nieruchomości nabyta została za pieniądze pochodzące z majątku dorobkowego

małżonków K.. Przeznaczyli oni na ten cel środki uzyskane ze sprzedaży

nieruchomości miejskiej położonej w H. przy ul. C., którą nabyli uprzednio

za pieniądze pochodzące ze sprzedaży nieruchomości położonej w B.

o pow. 4,95 ha. Własność tej nieruchomości uzyskała C. K. na podstawie aktu

nadania ziemi z dnia 9 lipca 1955 r. w trybie reformy rolnej i weszła ona

w skład majątku wspólnego.

Sąd Wojewódzki w Z., oddalając postanowieniem z dnia 11 marca 1998 r.

apelację uczestniczki postępowania W. F., wniesioną od postanowienia

wstępnego,

uznał,

że

zaskarżone

orzeczenie

znajduje

uzasadnienie

w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym. W szczególności Sąd drugiej

instancji przyjął, że zachodzi w sprawie podstawa do ustalenia, iż oświadczenie

C. K. złożone w umowie sprzedaży nieruchomości co do okoliczności, że

nabycie następuje że środków pochodzących z jej majątku odrębnego,

nie było zgodne z rzeczywistym stanem.

Od postanowienia Sądu Wojewódzkiego kasację wniosła uczestniczka

W. F..

Domagając

się

uchylenia

orzeczeń

sądów

obydwu

instancji

oraz przekazania sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania

albo zmiany zaskarżonego postanowienia i ustalenia, że nieruchomość objęta

księgą wieczystą Kw nr […] nie wchodzi w skład spadku po jej rodzicach

zarzuciła

naruszenie

art.

kpc

przez

dowolną

ocenę

dowodów

oraz pominięcie podniesionego przez skarżącą zarzutu nabycia własności

w drodze zasiedzenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Uczestniczka W. F. utrzymywała, że nabyła własności działki nr […]

na podstawie testamentowego porządku spadkobrania po matce C. S., która była

jej właścicielką. Dlatego zrozumiałe jest, że nie domagała się stwierdzenia

przez Sąd nabycia własności w drodze zasiedzenia. Niezależnie od tego należy

zauważyć, że nie stoi na przeszkodzie wnioskowi spadkobiercy o stwierdzenie

zasiedzenia ustalenie w orzeczeniu wstępnym, że nieruchomość stanowiła

składnik majątku dorobkowego spadkodawców. Rozstrzygnięcie takiego

wniosku w postępowaniu działowym następuje również na podstawie

art. 685 kpc, nie zaś na podstawie błędnie powołanego w kasacji art. 189 kpc.

Ustalenia poczynione przez Sąd pierwszej instancji poprzedzone zostały

wszechstronną oceną materiału dowodowego, co wynika z obszernej treści

uzasadnienia postanowienia zaskarżonego apelacją. Sąd drugiej instancji nie

miał zatem podstawy do zakwestionowania prawidłowości ocen, jak też nie był

zobowiązany

do

szczegółowego

roztrząsania

mocy

i

wiarygodności

poszczególnych dowodów. Wystarczy, że pozytywnie ustosunkował się do

przyjętej przez Sąd Rejonowy podstawy ustaleń, według których objęta

wnioskiem działka gruntu nabyta została ze środków pochodzących z majątku

wspólnego małżonków K., aczkolwiek wyłącznie na nazwisko jednego z nich.

Nie można zatem usprawiedliwić podniesionego w kasacji zarzutu naruszenia

przez Sąd Wojewódzki art. 233 kpc. Własna ocena dowodów przeprowadzona

przez skarżącą w kasacji nie stanowi ku temu dostatecznej podstawy.

Błędy zawarte w sentencji postanowienia wstępnego co do nazwiska

spadkodawczyni oraz – ewentualnie – powierzchni nieruchomości mogą być

usunięte na podstawie art. 350 w związku z art. 13 § 2 kpc.

Z tych zasad, gdy wskazane w kasacji podstawy zaskarżenia okazały się

nieuzasadnione, Sąd Najwyższy oddalił kasację na podstawie art. 39312 kpc.

aw

jb.