III CKN 577/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 577/98

POSTANOWIENIE

Dnia 1 lutego 2000 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący:

SSN - L. Walentynowicz (spraw.)

Sędziowie:

SN - S. Dąbrowski

SN - M. Sychowicz

Protokólant: A. Grabowska

po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2000 r.

na rozprawie sprawy z wniosku A. K.

z udziałem L. J.

o zasiedzenie

na skutek kasacji wnioskodawcy

od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w R.

z dnia 24 lutego 1998 r., sygn. akt I Ca […]

p o s t a n a w i a:

oddalić kasację.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 23 października 1997 r. Sąd Rejonowy w R.

oddalił wniosek A. K. o stwierdzenie nabycia przez zasiedzenie własności części

działki nr […]9 położonej w R., stanowiącej drogę dojazdową z działki

wnioskodawcy (nr […]3) do drogi publicznej.

Sąd ustalił, że nieruchomości rolne wnioskodawcy (działka nr […]3)

i uczestniczki postępowania L. J. (nr […]9), położone w R., graniczą ze sobą,

a przejazd z działki nr […]3 do drogi publicznej prowadzi przez działkę

nr […]9.

Grunty

te

były

we

władaniu

„rodzinnym”

(wnioskodawca

i uczestniczka są rodzeństwem) od wielu lat ale ich stan prawny został

uregulowany w trybie uwłaszczeniowym dopiero w latach 1973-1974.

Z kolei w sprawie I Ns […]5 dokonane zostało rozgraniczenie tych działek,

a w sprawie I Ns […]2 ustanowiono służebność drogi koniecznej dla działki

nr […]3, przebiegającą przez działkę nr […]9.

Sąd ustalił również, iż trasą wskazaną we wniosku A. K. tylko

przejeżdżał, podobnie jak inni sąsiedzi, a uczestniczka także z niej korzystała,

m.in. kosiła tam trawę. Pas przejazdu nie był wydzielony; stanowił część

siedliska L. J., która opłacała z tego tytułu wszelkie świadczenia publiczne.

W konsekwencji Sąd uznał, że wnioskodawca nie może być uznany

za samoistnego posiadacza wskazanej części działki nr […]9.

Oddalając apelację wnioskodawcy Sąd Wojewódzki w R. wskazał, iż

ustalenia Sądu I instancji mają oparcie także w materiale dowodowym

zamieszczonym w aktach sprawy I Ns […]5 oraz I Ns […]2 tego Sądu.

W kasacji wnioskodawca domagał się uchylenia postanowienia

odwoławczego i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący powołał się na drugą podstawę kasacyjną (art. 393 1 pkt 2 kpc)

podnosząc zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc i art. 328 § 2 kpc.

Sąd II instancji nie omówił – zdaniem wnioskodawcy – zeznań

przesłuchanych świadków, a lakoniczna treść orzeczenia odwoławczego nie

odpowiada wymogom przewidzianym w art. 328 § 2 kpc.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzut naruszenia art. 328 § 2 kpc nie jest zasadny. Uzasadnienie

orzeczenia sądu odwoławczego różni się od uzasadnienia orzeczenia sądu

pierwszej instancji, gdyż ma przede wszystkim charakter kontrolny. Szczególnie

wówczas, gdy sąd II instancji nie przeprowadza uzupełniającego postępowania

dowodowego i – oddalając apelację – aprobuje w całości ustalenia dokonane

w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. Przepis art. 328 § 2 kpc należy do

uregulowań normujących postępowanie przed sądem pierwszej instancji i ma do

postępowania odwoławczego tylko odpowiednie zastosowanie (zob. art. 391

kpc), uwzględniające jego specyfikę. Jeżeli więc sąd II instancji aprobuje ocenę

dowodów

dokonaną przez sąd

I instancji, to

nie musi

powtarzać

potwierdzonych argumentów. Istotne jest przede wszystkim to, czy treść

uzasadnienia sądu odwoławczego umożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego

orzeczenia (por. orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 13 maja 1997 r., II CKN

112/97 – nie publ. oraz z dnia 8 października 1997 r., II CKN 312/97 – nie

publ.).

Sąd Wojewódzki w R. podzielił w pełnym zakresie ocenę dowodów

dokonaną przez Sąd Rejonowy, który z kolei ustosunkował się do wszystkich

przeprowadzonych dowodów, w tym do zeznań wskazanych w kasacji

świadków. Rozstrzygnięcie odwoławcze uwzględnia w konsekwencji całość

ujawnionego w sprawie materiału faktycznego.

Ocena dowodów należy przede wszystkim do sądu orzekającego

merytorycznie w pierwszej instancji, ponieważ sąd ten styka się ze wszystkimi

dowodami w sposób bezpośredni. Jeżeli wystąpi zgodność ocen sądów obu

instancji wówczas możliwość rekontroli sfery faktycznej w instancji kasacyjnej

jest bardzo ograniczona (zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia

29 października 1996 r., III CKN 8/96 – OSNC 1997, z. 3, poz. 30, z dnia

16 października 1997 r., II CKN 393/97 – nie publ. i z dnia 10 marca 1998 r.,

I CKN 531/97 – nie publ.). Wnioskodawca w kasacji nie wykazał sprzeczności

istotnych ustaleń sądowych z treścią zebranego materiału faktycznego (art. 233

§ 1 kpc). Nie było nawet sporu co do tego, że A. K. korzystał z przejazdu przez

działkę nr […]9. Korzystały z przejazdu również inne osoby, także

uczestniczka,

która

nigdy

nie

zrezygnowała

ze

swoich

uprawnień

właścicielskich. Fakty przedstawione przez wnioskodawcę mogły co najwyżej

uprawniać do ubiegania się o nabycie przez zasiedzenie służebności gruntowej

(art. 292 kc), aczkolwiek nie zostały ujawnione wszystkie przesłanki

przewidziane w tym przepisie. Tak więc już sama ujawniona przez

wnioskodawcę okoliczność nie upoważniały do uznania go za posiadacza

samoistnego trasy przejazdu na działce nr […]9 (art. 336 kc). Co więcej,

prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego w R. z dnia 3 marca 1994 r.

(sygn. akt I Ns […]2) ustanowiona została dla nieruchomości nr […]3

służebność

drogi

konieczność

wiodąca

przez

działkę

nr

[…]9.

A. K. kwestionował w drodze rewizji ustaloną trasę drogi koniecznej,

aczkolwiek bezskutecznie. W rozpoznawanej sprawie wnioskodawca wyraźnie

nawiązał do proponowanego dawniej przebiegu drogi dojazdowej przez działkę

nr […]9, co może świadczyć o chęci „skorygowania” trasy drogi koniecznej

ustalonej prawomocnie w sprawie I Ns […]2, z naruszeniem nakazu

wynikającego z art. 365 § 1 kpc.

Z przedstawionych względów kasacja nie może być skuteczna, wobec

czego należało ją oddalić (art. 39312 kpc w związku z art. 13 § 2 kpc).

aw

db