III CKN 552/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 552/97

POSTANOWIENIE

Dnia 23 sierpnia 2001 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Maria Grzelka (przewodniczący)

SSN Hubert Wrzeszcz

SSN Tadeusz Żyznowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku wierzyciela Gminy K.

o ogłoszenie upadłości […] Spółdzielni „[…]” w K. w likwidacji,

po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na posiedzeniu niejawnym

w dniu 23 sierpnia 2001 r.

wniosku likwidatora […] Spółdzielni „[…]” w K.

o uchylenie postanowienia Sądu Najwyższego

z dnia 26 maja 1998 r., sygn. akt III CKN 552/97,

oddala wniosek.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 26 maja 1998 r. Sąd Najwyższy umorzył

postępowanie kasacyjne wobec cofnięcia kasacji przez J. S. – likwidatora

[…] Spółdzielni „[…]” w K.. W piśmie z dnia 3 kwietnia 2001 r. E. S. likwidator tej

Spółdzielni z powołaniem się na przepisy art. 359 w zw. z art. 393 19 i 391 k.p.c.

wnosił o uchylenie wymienionego postanowienia i rozpoznanie złożonej kasacji.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Autor wniosku z powołaniem się na wypowiedź Sądu Najwyższego zawartą

w uzasadnieniu postanowienia z dnia 31 marca 1999 r. I CKN 15/99 (OSNC 1999,

nr 9, poz. 164) dowodził, że postanowienie o umorzenie postępowania

upadłościowego nie jest postępowaniem orzekającym co do istoty. Tak samą

naturę – postanowienia nie kończącego postępowania – posiada również –

zdaniem

autora

rozpatrywanego

wniosku

–

postanowienie

umarzające

postępowanie odwoławcze wobec cofnięcia środka zaskarżenia wniesionego od

postanowienia

o

ogłoszeniu

upadłości.

Zapatrywanie

Sądu

Najwyższego

w powołanym orzeczeniu z dnia 31 marca 1999 r. wyrażone zostało na tle art. 218

prawa upadłościowego. Nie ulega wątpliwości, że przesłanki określone w art. 218

prawa upadłościowego mają charakter formalny. Umorzenie postępowania

upadłościowego ma charakter orzeczenia kończącego postępowanie nie w wyniku

rozpoznania merytorycznego lecz z przyczyn formalnych. Może nastąpić w każdym

stadium

postępowania.

Postanowienie

to

podejmowane

jest

z

urzędu

i obligatoryjnie. Wynika to z celu postępowania upadłościowego jakim jest

zaspokojenie wierzycieli upadłego dłużnika; jeżeli nie istnieje możliwość osiągnięcia

tego

celu

(wobec

braku

środków

na

pokrycie

kosztów

postępowania),

postępowanie w ogóle nie powinno być wszczęte, a gdy jest w toku obligatoryjnie

podlega umorzeniu.

Złożenie

odwołania

jest

czynnością

procesową

strony

(uczestnika

postępowania) i jednocześnie aktem dyspozycyjnym w postępowaniu cywilnym.

Zgodnie z zasadą rozporządzalności środkami procesowymi ochrony prawnej

kodeks

postępowania

cywilnego

inicjatywę

złożenia

i

cofnięcia

środka

odwoławczego pozostawił stronie (uczestnikowi postępowania). Strona jest

uprawniona do cofnięcia kasacji, a czynność ta nie podlega kontroli sądu (por. post.

Sądu Najwyższego z dnia 3 września 1998 r., I CKN 820/97 – OSNC 1999, nr 2,

poz. 40).

Strona może cofnąć swoje procesowe oświadczenie woli tylko wówczas, gdy

nie osiągnie ono skutku w postaci prawomocnego orzeczenia kończącego

postępowanie. Po prawomocnym umorzeniu postępowania, bezskuteczne jest

oświadczenie, że skarżący wycofuje swoje oświadczenie o cofnięciu kasacji.

Uchylenie przez sąd uchwały walnego zgromadzenia z powodu jej niezgodności

z przepisami prawa ma moc prawną wobec członków spółdzielni a nie osób

trzecich działających w dobrej wierze. Późniejszy – w stosunku do daty cofnięcia

kasacji przez likwidatora Spółdzielni – wyrok uchylający uchwałę Walnego

Zgromadzenia Spółdzielni wywołujący skutek w postaci zmiany osoby tego

likwidatora, nie pozbawia skutków procesowego oświadczenia woli o cofnięciu

kasacji

złożone

przez

dotychczasowego

likwidatora

Spółdzielni.

Wniosek

o uchylenie prawomocnego postanowienia o umorzeniu postępowania kasacyjnego

podlega oddaleniu jako pozbawiony podstawy prawnej.

aw

db