III CKN 490/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 490/98

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 2 grudnia 1999 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN – K. Zawada (spraw.)

Sędziowie:

SN – A. Górski

SN – I. Koper

Protokólant: A. Grabowska

po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 1999 r.

na rozprawie sprawy z powództwa E. D.

przeciwko […] Spółdzielni Mieszkaniowej w C.

o uchylenie uchwały

na skutek kasacji powoda

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 5 lutego 1998 r., sygn. akt I ACa […]

oddala kasację.

UZASADNIENIE

Pozwem z dnia 24 kwietnia 1997 r. E. D. wystąpił przeciwko

[…] Spółdzielni Mieszkaniowej o uchylenie uchwały Zebrania Przedstawicieli

Członków z dnia 26 kwietnia 1996 r., utrzymującej w mocy uchwałę

Rady Nadzorczej z dnia 21 marca 1996 r. o wykluczeniu powoda ze Spółdzielni.

Sąd Wojewódzki w L. wyrokiem z dnia 27 października 1997 r. uchylił

obie uchwały.

Natomiast Sąd Apelacyjny w […] po rozpoznaniu apelacji pozwanej

Spółdzielni

wyrokiem

z

dnia

lutego

1998

r.

zmienił

wyrok

Sądu Wojewódzkiego i oddalił powództwo.

Wyrok Sądu Apelacyjnego opiera się na następujących ustaleniach:

Pozwana Spółdzielnia przydzieliła powodowi mieszkanie lokatorskie typu

M 5, w którym powód zamieszkał z żoną i trójką dzieci. Następnie powód

rozwiódł się; postępowanie o podział majątku wspólnego nie zostało dotąd

zakończone. Do 29 lutego 1996 r. powód zalegał z opłatami za mieszkanie

za okres 9 miesięcy; należność z tego tytułu wynosiła łącznie 2339,40 zł.

Na posiedzeniu w dniu 21 marca 1996 r. Rada Nadzorcza Spółdzielni podjęła

w obecności powoda uchwałę o jego wykluczeniu ze Spółdzielni na podstawie

§ 53 pkt 6 statutu Spółdzielni , stanowiącego, że wykluczenie może nastąpić

w szczególności, gdy członek pozostaje w zwłoce w uiszczaniu opłat

eksploatacyjnych za okres przekraczający 6 miesięcy. Zebranie Przedstawicieli

Członków uchwałą z 26 kwietnia 1996 r. podjętą po wysłuchaniu powoda

utrzymało w mocy uchwałę Rady Nadzorczej o jego wykluczeniu.

Odpis uchwały Zebrania Przedstawicieli zawierający pouczenie o sposobie

i terminie zaskarżenia doręczono powodowi 2 maja 1996 r. Dnia 29 kwietnia

1996 r. powód wpłacił na poczet zaległości kwotę 2057,92 zł, a 11 lipca 1996 r.

– kwotę 250 zł., po czym ponownie przestał płacić. W dniu 15 kwietnia 1997 r.

doręczono powodowi odpis pozwu o eksmisję.

W ocenie Sądu Apelacyjnego powództwo należało oddalić, gdyż powód

uchybił

sześciotygodniowemu

terminowi

do

wytoczenia

powództwa

zakreślonemu w art. 42 pr. spółdz., a nie zachodzą przewidziane w tym przepisie

okoliczności

pozwalające

na

nieuwzględnienie

upływu

tego

terminu.

Według art. 42 § 5 pr. spółdz. sąd może nie uwzględnić upływu terminu,

o którym mowa w art. 42 § 3 pr. spółdz., jeżeli utrzymanie uchwały w mocy

wywoływałoby dla członka szczególnie dotkliwe skutki, a opóźnienie

w zaskarżeniu uchwały jest usprawiedliwione wyjątkowymi okolicznościami

i nie jest nadmierne. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, w sprawie nie występuje

żadna z tych okoliczności. Wytoczenie przez powoda powództwa o uchylenie

uchwały niemal w rok po jej podjęciu sprawia, że tak dużego przekroczenia

sześciotygodniowego terminu do zaskarżenia uchwały nie można uznać

za nie nadmierne. Wobec zaś prawidłowego pouczenia powoda o sposobie

i terminie zaskarżenia uchwały, nie sposób się zgodzić z jego twierdzeniem, iż

wyjątkową okolicznością usprawiedliwiającą opóźnienie w zaskarżeniu uchwały

była nieznajomość prawa przez powoda. Wreszcie trudno przyjąć, gdy powód

przyznaje, że o zaległościach w opłatach za mieszkanie nie wiedział, gdyż

w nim nie przebywał, że utrzymanie uchwały w mocy wywoływałaby dla niego

szczególnie dotkliwe skutki.

W kasacji, skarżącej w całości wyrok Sądu Apelacyjnego, pełnomocnik

powoda zarzucił temu wyrokowi „obrazę przepisów art. 328 § 2 k.p.c. w zw.

z art. 39319 k.p.c., polegającą na nie przytoczeniu zasadnych powodów,

dla których Sąd Apelacyjny nie podzielił ustaleń Sądu Wojewódzkiego

w zakresie

nieuwzględnienia

terminu

do

wytoczenia

powództwa,

przewidzianego w art. 42 § 5 prawa spółdzielczego”. Nadto wniósł

o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy karnej Prokuratury Rejonowej w C.,

sygn. akt 1 Ds. […].

Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw.

Odpowiednie, w myśl art. 391 k.p.c., stosowanie przepisu art. 328 § 2

k.p.c. w postępowaniu apelacyjnym zakłada jego modyfikację, uwzględniającą

w szczególności treść wyroku wydanego przez sąd drugiej instancji.

Przede wszystkim należy rozróżnić, czy sąd drugiej instancji oddalił apelację,

czy też orzekł reformatoryjnie (zob. np. wyrok SN z 8 października 1998 r.,

II CKN 923/97, OSN 1999/3, poz.60; post. SN z 10 listopada 1998 r.,

III CKN 792/98, OSN 1999/4, poz. 83; wyrok SN z 19 lutego 1998 r.,

III CKN 372/97, „Prokuratura i Prawo” 1999/5, poz. 34; wyrok SN

z 29 października 1998 r., II UKN 282/98, OSNAPUS 1999/23, poz. 758).

Jeżeli oddalił apelację, wystarcza, że w uzasadnieniu wskaże, iż podzielił

ustalenia faktyczne i oceny prawne sądu pierwszej instancji. W drugim

natomiast wypadku uzasadnienie musi zawierać bardziej szczegółowe dane.

I tak np., gdy sąd drugiej instancji, oceniając inaczej materiał zebrany

w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji, dokonał odmiennych ustaleń

faktycznych, uzasadnienie jego wyroku winno wskazywać przyjętą podstawę

faktyczną rozstrzygnięcia oraz powody odmiennego jej określenia, jak też

wyjaśniać, odnoszącą się do nowych ustaleń faktycznych, podstawę prawną

rozstrzygnięcia. Jeżeli zaś sąd drugiej instancji podzielił ustalenia faktyczne

sądu pierwszej instancji, ale nie zaaprobował dokonanej przez ten sąd ich

subsumcji pod określone normy prawa materialnego, nieodzowne jest

wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji przyjętej podstawy

prawnej rozstrzygnięcia.

Sąd Apelacyjny dokładnie określił przyjętą podstawę faktyczną

rozstrzygnięcia, wskazując zarazem dowody uzasadniające poszczególne

ustalenia. Wyjaśnił także, dlaczego dokonane ustalenia faktyczne nie dają

podstaw do zastosowania w sprawie art. 42 § 5 pr. spółdz. W tej sytuacji,

uzasadnienie zaskarżonego wyroku musi być uznane za odpowiadające

wymaganiom,

mającego

odpowiednie

zastosowanie

w

postępowaniu

apelacyjnym art. 328 § 2 k.p.c.

Twierdzenie skarżącego o naruszeniu art. 328 § 2 k.p.c. przez

nieprzytoczenie „zasadnych powodów, dla których Sąd Apelacyjny nie podzielił

ustaleń

Sądu

Wojewódzkiego

w

zakresie

nieuwzględnienia

terminu

do wytoczenia powództwa, przewidzianego w art. 42 § 5 prawa spółdzielczego”,

polega na nieporozumieniu. Sąd drugiej instancji może bowiem uchybić

art. 328 § 2 k.p.c. tylko przez pominięcie nieodzownych w świetle tego przepisu

elementów

uzasadnienia

wydanego

wyroku.

To

zaś,

czy

wyrażone

w uzasadnieniu wyroku sądu drugiej instancji poglądy są zasadne, podlega

ocenie z punktu widzenia innych norm prawnych.

Wynikiem nieporozumienia jest także zgłoszony w skardze kasacyjnej

wniosek dowodowy. Sąd Najwyższy nie prowadzi bowiem w postępowaniu

kasacyjnym postępowania dowodowego (zob. np. wyrok SN z 10 czerwca

1997 r., II CKN 180/97, OSN 1997/12, poz. 202).

Z

przytoczonych

(art. 39312 k.p.c.).

aw

db

powodów

skargę

kasacyjną

należało

oddalić