III CKN 327/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 327/97

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 26 stycznia 1998 r

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: Prezes SN - T. Ereciński (spraw.)

Sędziowie:

SN - K. Kołakowski

SN - H.Ciepła

Protokolant: K. Brzezińska

po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 1998 r.

na rozprawie sprawy z powództwa C. Z., J. G. i J. T. M. - wspólników

Spółki Cywilnej „U.” - […] w S.

przeciwko Spółdzielni Mieszkaniowej w S.

o zapłatę

i z powództwa wzajemnego: Spółdzielni Mieszkaniowej w S.

przeciwko C. Z., J. G. i J. T. M. - wspólnikom Spółki Cywilnej „U.” – […] w S.

o zapłatę

na skutek kasacji pozwanej Spółdzielni Mieszkaniowej w S.

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 13 lutego 1997 r., sygn. akt I ACr […]

uchyla zaskarżony wyrok w pkt II-1, w zakresie w jakim zasądzono

kwotę 22.364,41 zł (dwadzieścia dwa tysiące trzysta sześćdziesiąt

cztery zł czterdzieści jeden groszy) i w tej części przekazuje sprawę

Sądowi

Apelacyjnemu

w

[…]

do

ponownego

rozpoznania

i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Powodowie C. Z., J. G. i J. T. M. - wspólnicy Spółki Cywilnej „U.” - […]

w S. domagali się zasądzenia od Spółdzielni Mieszkaniowej w S.

kwoty 136.784,17 zł z tytułu wynagrodzenia za roboty budowlane oraz z tytułu

kar umownych. Jednocześnie strona pozwana wniosła pozew wzajemny

domagając się zasądzenia kwoty 240.639,83 zł z tytułu kar umownych

za zwłokę w wykonaniu tych robót. Wzajemne roszczenia związane były

z umową, na podstawie której powodowie zobowiązali się do wykonania

dla pozwanej Zespołu Pawilonów […] (w liczbie 29 budynków) w systemie

generalnego wykonawstwa, przy ul. O. w S..

Sąd Wojewódzki w R. w wyroku z 17 IV 1996 r. w zakresie powództwa

głównego zasądził na rzecz powodów m.in. kwotę 94.051,55 zł z odsetkami

ustawowymi.

W wyniku rewizji wniesionych przez obie strony Sąd Apelacyjny w […]

zmienił w tym punkcie zaskarżony wyrok w ten sposób, że zasądził na rzecz

powodów tylko kwotę 37.126,19 zł z ustawowymi odsetkami a ponadto

w części uchylił także zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego

rozpoznania sądowi I instancji.

Strona pozwana zaskarżyła kasacją wyrok Sądu Apelacyjnego jedynie w

części dotyczącej zasądzenia solidarnie na rzecz powodów kwoty 22.364,41 zł z

ustawowymi odsetkami. Skarżący zarzucił naruszenie art. 483 § 1 i 484 § 1 kc

przez przyjęcie, że pozwana zobowiązana jest do zapłaty kar umownych za

zwłokę w dostarczeniu dokumentacji na zasilanie placu budowy w energię

elektryczną, mimo iż z wiążącej strony umowy z 3 IV 1991 r. i protokołu

uzgodnień z 23 IV 1991 r. nie wynika, by pozwana była zobowiązana do

dostarczenia tej dokumentacji oraz że „nie tylko należą się powodowi kary

umowne na podstawie § 11 pkt 2b protokołu uzgodnień do umowy, ale że należą

się one od całej wartości kosztorysowej zadania”.

Ponadto pozwani zarzucili naruszenie art. 233 k.p.c. przez nie

wszechstronne rozważenie zebranego materiału, a w szczególności nie

przeprowadzenie dowodu z dziennika budowy, harmonogramu robót z 26 VI

1991 r. protokołu wykonanych robót dot. zasilania od 1 VI 1991 - 30 VI 1991 r.

wraz z kosztorysem i fakturami za te roboty oraz przyjęcie za podstawę

rozstrzygnięcia opinii biegłego, mimo oczywistej sprzeczności tej opinii z

powołanymi wyżej dokumentami.

Skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy

do ponownego rozpoznania, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku i

oddalenie powództwa.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem zaskarżenia kasacją jest wyrok Sądu Apelacyjnego jedynie

w części zasądzającej na rzecz powoda kwotę 22.364,41 zł tytułem kary

umownej za 30- dniową zwłokę w wykonaniu obiektu z uwagi na dostarczenie z

opóźnieniem dokumentacji na zasilanie placu budowy w energię elektryczną. Z

ustaleń sądu II instancji wynika, że zgodnie z protokołem przekazania placu

budowy z dnia 26 kwietnia 1991 r. strona pozwana jako inwestor zobowiązana

była do dostarczenia powodowi do 15 maja 1991 r. warunków technicznych

zasilania placu budowy. Takie warunki dostarczone zostały wraz z

dokumentacją uzgodnioną w Zakładzie Energetycznym w S. dopiero 19 lipca

1991 r. Utrudniało to wykonawcy prowadzenie prac budowlanych i według

opinii biegłego K. C. opóźniło prace budowlane o 30 dni.

Sąd Apelacyjny, podzielając ustalenia faktyczne sądu I instancji jednocześnie przyjął, że zaistniała sytuacja - opóźnienie w wykonaniu robót odpowiada sytuacji przewidzianej w § 11 pkt 2b protokołu uzgodnień do

umowy nr 4/91 z dnia 23 IV 1991 r. i że powodom z tego tytułu należy się kara

umowna w zasądzonej kwocie. Jednocześnie wyliczenie kary umownej nie jest

wadliwe, albowiem kara umowna w takiej sytuacji powinna być liczona od

wartości kosztorysowej całej inwestycji, a nie tylko od wartości kosztorysowej

robót, których wykonanie było opóźnione.

Strona pozwana zasadnie zarzuca, że sądy obu instancji, nie rozważyły

wszechstronnie zebranych dowodów - w szczególności, że nie uwzględniono

wniosków, które można było wysnuć z wpisów w dzienniku budowy o

kontynuowaniu i zaawansowaniu robót w kwestionowanym okresie. Część tych

robót polegała na prowadzeniu prac ziemnych, których wykonania nie utrudniał

brak energii elektrycznej.

W związku z tym oceny wymaga również protokół odbioru wykonanych robót

dotyczących zasilania w okresie od 1 VI 1991 r. do 30 VI 1991 r. wraz z

kosztorysem i fakturami, który całkowicie pominięty został w ocenie materiału

dowodowego. Ponownej oceny wymaga zatem związek między przerwą czy

opóźnieniem wykonywanych robót a brakiem odpowiedniego zasilania placu

budowy w energię elektryczną.

Trafnie zarzuca również skarżący wadliwą interpretację § 11 pkt 2 b

protokołu uzgodnień z 23 IV 1991 r. (k. 82) co do sposobu naliczania kary

umownej.

Ze sformułowania, że kara umowna przysługuje „za zwłokę w przekazaniu

terenu budowy oraz uniemożliwienie rozpoczęcia lub spowodowanie przerw w

wykonywaniu robót z innych przyczyn w wysokości 0,1 % wynagrodzenia

kosztorysowego za wykonanie umówionych przedmiotów odbioru, które zostały

rozpoczęte ze zwłoką, za każdy dzień zwłoki lub przerwy” wcale nie wynika, że

powodom przysługuje kara umowna liczona od wartości kosztorysowej całej

inwestycji.

Z materiału dowodowego zebranego w sprawie, wysnuć można bowiem

wniosek, że zamawiający dokonywał częściowego odbioru wykonywanych

przez powodów prac budowlanych. Niezbędna jest więc wykładnia oświadczeń

woli stron uwzględniająca charakter łączących strony stosunków umownych.

Z tych względów kasację uznać należało za uzasadnioną i na podstawie

art. 39313 § 1 k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

aw

jg