III CKN 171/97 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 171/97

W Y R O K

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 28 sierpnia 1997 r.

Sąd Najwyższy Izba Cywilna

w składzie następującym:

Przewodniczący: SSN - Z.Strus

Sędziowie:

SN - T.Żyznowski (spraw.)

SN - E.Skowrońska-Bocian

Protokolant - K.Brzezińska

po rozpoznaniu w dniu 28 sierpnia 1997 r.

na rozprawie sprawy z powództwa J. I.

przeciwko P. I.

o rozwód

na skutek kasacji pozwanego

od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 13 lutego 1997 r., sygn. akt I ACa […]

oddala

kasację i przyznaje od Skarbu Państwa (Sąd

Wojewódzki w S.) na rzecz adwokata W. K. - Kancelaria

indywidualna w W. - kwotę 300 zł (trzysta złotych) tytułem

nie opłaconej pomocy prawnej.

UZASADNIENIE

Wyrokiem z dnia 26 listopada 1996 r. w sprawie sygn. akt I C […]

Sąd Wojewódzki w S. rozwiązał przez rozwód małżeństwo P. I. i J.-Z. I.

z winy pozwanego.

Powierzył

powódce

J. władzę

I. rodzicielską

nad małoletnimi dziećmi stron: A., W. i S.. Orzekł o zawieszeniu władzy

rodzicielskiej pozwanego P. I. w stosunku do wymienionych małoletnich córek

oraz o ponoszeniu kosztów utrzymania dzieci.

Apelację złożoną przez pozwanego Sąd Apelacyjny w […] wyrokiem z dnia

13 lutego 1997 r. sygn. akt I ACa […] oddalił.

Z ustaleń poczynionych przez Sądy niższych instancji wynika, że strony zawarły

związek małżeński w 1983 r. Z tego związku urodziło się troje dzieci: A. I. 1983

r., W. I. w 1984 r. i S. I. 9 stycznia 1987 r. Od urodzenia najmłodszej córki

strony zerwały pożycie, małżonkowie nie zamieszkiwali razem i nie prowadzili

wspólnego

gospodarstwa

domowego.

Pozwany

w

czasie

wspólnego

zamieszkania z rodziną nadużywał alkoholu, bił powódkę, zachowywał się

agresywnie w stosunku do dzieci. Pozwany wkrótce po zawarciu związku

małżeńskiego, bo już w 1983 r. odbywał przez rok karę pozbawienia wolności.

W 1990 r. ponownie został osadzony w zakładzie karnym. Został skazany na

karę pozbawienia wolności za popełnienie przestępstwa z art. 157 § 1 k.k.

Koniec wymierzonej mu kary przypada na 2003 r. Dzieci wychowują się bez

stałej obecności ojca w ich życiu. Nie pragną jego obecności. Z osobą ojca

wiążą przykre wspomnienia. Sąd Apelacyjny aprobował w całości ustalenia i

wnioski Sądu pierwszej instancji, w tym także zaniechanie - na wniosek

powódki - przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego (art. 437 k.p.c.).

Kasację złożył pozwany.

Powołując się na podstawę przewidzianą w art. 393 1 pkt 2 kpc skarżący zarzucił

istotne naruszenie przepisów postępowania tj. art. 316 § 1 k.p.c. i 437 kpc przez

uznanie, że sprawa została dostatecznie wyjaśniona do stanowczego

rozstrzygnięcia oraz zaniechanie przeprowadzenia posiedzenia pojednawczego.

Wskazując na powyższe skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku

i poprzedzającego go wyroku Sądu Wojewódzkiego w S. z dnia 26 listopada

1996 r. sygn. akt I C […] oraz przekazanie sprawy wymienionemu

Sądowi Wojewódzkiemu do ponownego jej rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 1 marca 1996 r. o zmianie Kodeksu

postępowania cywilnego, rozporządzeń Prezydenta Rzeczypospolitej - Prawo

upadłościowe i Prawo o postępowaniu układowym, Kodeksu postępowania

administracyjnego, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz

niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 43, poz. 189 ze zm.), sprawy wszczęte przed

dniem wejścia w życie niniejszej ustawy toczą się od tego dnia według

przepisów tej ustawy, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. W dacie

orzekania przez Sądy obu instancji obowiązywał przepis art. 316 k.p.c. w

brzmieniu stanowiącym: po zamknięciu rozprawy sąd wydaje wyrok, biorąc za

podstawę stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy; w szczególności

zasądzeniu roszczenia nie stoi na przeszkodzie okoliczność, że stało się ono

wymagalne w toku sprawy (§ 1). W wypadku gdy istotne okoliczności ujawniły

się dopiero po zamknięciu rozprawy, powinna ona być otwarta na nowo (§ 2).

Stan rzeczy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy, o którym mowa w

przytoczonym przepisie art. 316 § 1 k.p.c. obejmuje zarówno przepisy prawa

mogące stanowić podstawę rozstrzygnięcia, jak i okoliczności faktyczne

rozpoznawanej sprawy. Ponieważ nie nastąpiło odroczenie ogłoszenia

zaskarżonego wyroku ani też przeprowadzenie dowodu w sposób przewidziany

w art. 224 § 2 k.p.c. miarodajną datą do oceny zarzutu kasacji dotyczącego

czasu orzekania jest data wydania zaskarżonego wyroku. Zarzut ten, co

potwierdza uzasadnienie kasacji odnosi się wyłącznie do ustaleń faktycznych a

nie przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w rozstrzygniętej

sprawie.

Stosownie do art. 3931 pkt 2 k.p.c. - powołanego jako podstawa kasacji skarżący poza skonkretyzowaniem wysuniętego zarzutu naruszenia przepisów

postępowania powinien przytoczyć jaki wpływ zaistniałe uchybienie miało na

wynik sprawy. A więc kształtowało bądź współkształtowało treść wydanego

wyroku. Skarżący nie wykazał ani nawet nie przytoczył zmian jakie zaszły

w toku sprawy w zakresie jej okoliczności faktycznych. Zarzut zatem, że Sady

orzekały z pogwałceniem zasady dotyczącej czasu orzekania nie został w ogóle

skonkretyzowany ani też wykazany. Ogólnikowe stwierdzenie o jednostronnym

zebraniu dowodów bez wysłuchania drugiej strony nie dotyczy w ogóle

rozważanego zagadnienia o którym rozstrzyga art. 316 § 1 k.p.c. Twierdzenie to

podnoszone jest w sytuacji, kiedy pozwany odmówił złożenia zeznań

w charakterze strony. Zasadnie pominięte zostało dążenie pozwanego do

wykorzystania toczącego się procesu do zmiany jego sytuacji prawnej w toku

odbywania kary pozbawienia wolności. Sądy obu instancji szczegółowo

i w sposób wyczerpujący przytoczyły - na podstawie ujawnionego i obiektywnie

usprawiedliwionego stosunku powódki do pozwanego - że powyższe

wykluczało możliwość dojścia do skutku pojednania.

Nie zachodzi zatem potrzeba rozważania tego zarzutu wobec nie wskazania

przez skarżącego nawet hipotetycznego związku tego zarzutu z wynikiem

sprawy.

Z przyczyn powyższych kasacja jako pozbawiona uzasadnionych podstaw

podlega oddaleniu (art. 39312 k.p.c.).

er

T E Z A

Skarżący, który zarzuca w kasacji naruszenie art. 316 § 1 kpc

w odniesieniu do pominiętych okoliczności faktycznych sprawy powinien

wskazać konkretne zdarzenia (fakty) nie uwzględnione w toku dotychczasowego

postępowania oraz wpływ zdarzeń na wynik sprawy (art. 3931 pkt 2 kpc).

aw