III CKN 1166/98 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CKN 1166/98

POSTANOWIENIE

Dnia 16 marca 2001 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN

Kazimierz Zawada

w sprawie z powództwa Gminy P.

przeciwko T. Z., K. Z. i J. Z.

o zapłatę,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej w dniu 16 marca 2001 r.,

na skutek kasacji pozwanych od wyroku Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 2 września 1998 r., sygn. akt I ACa […],

1) odrzuca kasację,

2) zasądza od pozwanych na rzecz strony powodowej 500 (pięćset) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Sygn. akt III CKN 1166/98

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem Sąd Apelacyjny zasądził solidarnie od pozwanych,

jako wspólników spółki cywilnej „B.”, 6088,32 zł. O tyle uwzględnił żądanie powodowej Gminy o zwrot nienależnego świadczenia. Gmina twierdziła, że zapłaciła pozwanym 14382,84 zł więcej niż wynosiło należne im wynagrodzenie na podstawie

umów o wykonanie robót drogowych, zawartych z Gminą 1 marca 1993 r.

Pozwani zaskarżyli wyrok Sądu Apelacyjnego kasacją, podnosząc określone

bliżej zarzuty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia

17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00, której nadano moc zasady prawnej, art. 393

k.p.c. ma zastosowanie na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 24 maja 2000 r.

o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz. U. nr 48, poz. 554) także do

kasacji od orzeczeń sądów drugiej instancji, wydanych przed 1 lipca 2000 r.

Zgodnie z art. 393 k.p.c., jeżeli zaskarżone orzeczenie nie narusza w sposób

oczywisty prawa ani nie zachodzi nieważność postępowania (§2), Sąd Najwyższy

może odmówić przyjęcia kasacji do rozpoznania, gdy w sprawie nie występuje

istotne zagadnienie prawne ani nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych

budzących wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów a kasacja jest oczywiście bezzasadna (§1). W myśl art. 393 7 k.p.c., o odmowie

przyjęcia kasacji do rozpoznania Sąd Najwyższy orzeka na posiedzeniu niejawnym

w składzie jednego sędziego (§1). W tym samym składzie Sąd Najwyższy może

także odrzucić kasację, gdy ulegała ona odrzuceniu przez sąd drugiej instancji (§2).

Odrzucenie kasacji od orzeczenia sądu drugiej instancji wydanego przed 1 lipca

2000 r. może oczywiście nastąpić tylko z przyczyn przewidzianych w prawie obowiązującym przed wymienioną datą. Jednym z przepisów miarodajnych w tym

względzie jest art. 393 pkt 1 k.p.c. w pierwotnym brzmieniu.

Otóż według tego przepisu, kasacja nie przysługuje w sprawach o świadczenie,

w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż pięć tysięcy złotych,

a w sprawach gospodarczych – niż dziesięć tysięcy złotych. Założeniem tej regulacji jest zbędność orzekania przez trzecią instancję w sprawach o mniejszej wadze

majątkowej (zob. post. SN z 16 kwietnia 1998 r., III CZ 45/98, OSN 1998/11, poz.

186, a co do zgodności przewidzianego w art. 393 pkt 1 k.p.c. ograniczenia dopuszczalności kasacji z Konstytucją – post. SN z 29 grudnia 1998 r., I PZ 67/98,

OSNAP 2000/2, poz. 65). Należy przy tym pamiętać, iż decydująca jest wartość

przedmiotu zaskarżenia określona w sposób odpowiadający stosownym przepisom

(art. 393 pkt 1 in fine k.p.c.), jak też prawidłowo dokonana kwalifikacja sprawy jako

gospodarczej bądź nie gospodarczej (art. 2 ustawy z 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych, Dz. U nr 33, poz. 175, ze zm.; art. 2

ustawy z 23 grudnia 1988 r. o działalności gospodarczej, Dz. U. nr 41, poz. 324, ze

zm. (zob. też art. 2 ustawy z 19 listopada 1999 r. – Prawo działalności gospodarczej, Dz. U. nr 101, poz. 1178 ze zm.); art. 4791 i art. 4792 k.p.c., a gdy strona jest

gminą, należy mieć również na uwadze art. 9 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, jedn. tekst Dz. U. z 1996 r. nr 13, poz. 74 ze zm.).

Przedsiębiorcami mogą być także wspólnicy spółki cywilnej (co do stanu prawnego

sprzed wejścia w życie ustawy – Prawo działalności gospodarczej zob. w szczególności wyrok NSA z 12 lutego 1996 r., II S.A. 1912/94, „Prawo Gospodarcze”

1996/5, poz. 31). Także gminę, w zakresie, w jakim ona administruje określonym

mieniem w związku z realizacją swoich zadań, uważa się za podmiot prowadzący

działalność gospodarczą (zob. w szczególności uchw. SN z 30 listopada 1992 r.,

III CZP 134/92, OSN 1993/5, poz. 79; uchw. SN z 9 marca 1993 r., III CZP 156/92,

OSN 1993/9, poz. 152; uchw. SN z 6 sierpnia 1996 r., III CZP 84/96, OSN 1996/11,

poz. 150; uchw. SN z 11 października 1996 r., III CZP 110/96, OSN 1997/2, poz.

17).

Z dokonanych ustaleń wynika, że rozpoznawana sprawa wynika ze stosunku cywilnego (o zwrot nienależnego świadczenia) między przedsiębiorcami, powstałego

w zakresie prowadzonej przez nich działalności gospodarczej, a zatem jest sprawą

gospodarczą w świetle właściwych przepisów, w tym także art. 393 pkt 1 k.p.c.

w pierwotnym brzmieniu. Powyższej oceny nie uchyla fakt, że rozpoznawana sprawa nie toczyła się przed sądem gospodarczym, gdyż, jak już zaznaczono, o dopuszczalności kasacji z punktu widzenia art. 393 pkt 1 k.p.c. w pierwotnym brzmie-

niu decyduje prawidłowa kwalifikacja sprawy, a nie stan, który powstał w wyniku błędnego nadania biegu sprawie. Tak samo - należy dodać – rzecz przedstawia

się w świetle aktualnie obowiązującego art. 3921 § 1 k.p.c.

Wobec tego, że rozpoznawana sprawa jest sprawą gospodarczą o świadczenie,

w której wartość przedmiotu zaskarżenia kasacyjnego wynosi 6088,32 zł, tj. nie

osiąga kwoty dziesięciu tysięcy złotych, należało orzec jak w sentencji. O kosztach

postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 98 i art. 108 §1 k.p.c. w związku

z § 15 ust. 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 12 grudnia 1997 r.

w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. nr 154, poz. 1013 ze zm.).

aw

jb.