III CK 611/03 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 25 listopada 2004 r., III CK 611/03

W postępowaniu o zmianę stwierdzenia nabycia spadku domniemanie, że

spadkodawca zmarł w chwili oznaczonej w postanowieniu o uznaniu za

zmarłego, nie stanowi przeszkody do ustalenia innej daty jego śmierci na

podstawie prawidłowo sporządzonego aktu zgonu.

Sędzia SN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

Sędzia SN Mirosław Bączyk

Sędzia SN Marian Kocon

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku Stephanie F. i Michaela R. vel Marcelego R.

przy uczestnictwie Henryka G., Skarbu Państwa reprezentowanego przez

Prezydenta Miasta K. i Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz Gminy Miasta K. o

zmianę postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku po Leonie R., po rozpoznaniu

w Izbie Cywilnej na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 r. kasacji uczestnika

Henryka G. od postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 25 marca

2003 r.

oddalił kasację i zasądził od uczestnika postępowania Henryka G. na rzecz

wnioskodawców kwotę 120 zł kosztów postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy dla Krakowa-Śródmieścia w Krakowie postanowieniem z dnia 24

maja 1995 r. zmienił – na wiosek Stephanie F. i Michaela R. z dnia 26 czerwca

1994 r. – postanowienie z dnia 4 października 1991 r. o stwierdzenie nabycia

spadku po Leonie R., wydane przez ten Sąd, w ten sposób, że stwierdził, iż spadek

po wymienionym spadkodawcy zmarłym dnia 12 lutego 1968 r., ostatnio

zamieszkałym w Londynie, nabyli na podstawie ustawy: żona spadkodawcy –

Eugenia R. oraz jego dzieci – Stephanie F. i Michael R. vel Marceli R. po 1/3 części.

Sąd ustalił, że Leon R., urodzony dnia 16 października 1889 r., syn Ozyasza i

Gitli z domu H., zmarł dnia 12 lutego 1968 r. w Londynie, gdzie ostatnio stale

zamieszkiwał. Jego żona Eugenia R. zmarła dnia 4 września 1986 r. Z jedynego

małżeństwa spadkodawcy pochodzi dwoje dzieci: córka Stephanie, nosząca po

mężu nazwisko F., i syn Marceli, który zmienił imię i nazwisko w Wielkiej Brytanii na

Michael R. Wnioskodawcy przedstawili akt zgonu spadkodawcy z dnia 13 lutego

1968 r., wystawiony w Wielkiej Brytanii. Spadkodawca nie pozostawił testamentu.

W skład spadku nie wchodzi gospodarstwo role.

Prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego dla Krakowa-Śródmieścia w

Krakowie z dnia 31 maja 1990 r. Leon R. został uznany za zmarłego dnia 1 stycznia

1950 r. Na podstawie tego orzeczenia został sporządzony akt zgonu z dnia 5

września 1990 r. Następnie wymieniony Sąd postanowieniem z dnia 4 października

1991 r. stwierdził, że spadek po Leonie R. nabył z ustawy Skarb Państwa.

Sąd pierwszej instancji uznał, że przeszkody do uwzględnienia wniosku nie

stanowi postanowienie z dnia 31 maja 1990 r. o uznaniu spadkodawcy za zmarłego

i akt zgonu z dnia 5 września 1990 r., wskazujący inną datę śmierci niż akt zgonu z

dnia 13 lutego 1968 r. przyjął, że nie ma prawnej możliwości uchylenia

wymienionego postanowienia o uznaniu za zmarłego (poza ówczesną rewizją

nadzwyczajną), a ponadto, że do stwierdzenia daty śmierci spadkodawcy wystarczy

akt zgonu z dnia 13 lutego 1968 r. Zdaniem Sądu, zmiana nazwiska wnioskodawcy

– dokonana na podstawie prawa angielskiego i nieskuteczna według prawa

polskiego – jest nieistotna w sprawie, ponieważ nie budzi żadnych wątpliwości co

do tożsamości wnioskodawcy.

Rewizje, które wnieśli wszyscy uczestnicy postępowania, zostały oddalone

zaskarżonym postanowieniem. Sąd Okręgowy zaaprobował podstawę faktyczną

rozstrzygnięcia Sądu pierwszej instancji i uzupełnił ją ustaleniami wynikającymi z

okoliczności zaistniałych w toku postępowania rewizyjnego. Na tym etapie

postępowania doszło bowiem do transkrypcji aktu zgonu z dnia 13 lutego 1968 r. do

polskich ksiąg stanu cywilnego (dnia 13 maja 1998 r.), potwierdzenia obywatelstwa

polskiego zarówno spadkodawcy, jak i wnioskodawców (w odniesieniu do

wnioskodawcy na nazwisko Marceli R.), unieważnienia aktu zgonu z dnia 5

września 1990 r. (decyzja z dnia 15 października 1999 r.) oraz do prawomocnego

oddalenia w odrębnym postępowaniu wniosku wnioskodawców o uchylenie

postanowienia o uznaniu spadkodawcy za zmarłego.

Sąd drugiej instancji podkreślił, że sposób zmiany imienia i nazwiska przez

wnioskodawcę oraz jej prawidłowość według prawa polskiego nie mają istotnego

znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy w sytuacji, gdy sąd jest w stanie ustalić

tożsamość spadkodawcy i jego uprawnienie do dziedziczenia. Dodatkowe

określenie wnioskodawcy w postanowieniu Sądu pierwszej instancji także jako

Marcelego R. służyło tylko podkreśleniu faktu, że posługuje się on powszechnie

również innym nazwiskiem. Nawet gdyby przyjąć, że wnioskodawca nie ma

podstaw prawnych do używania zmienionego imienia i nazwiska, to nie wpływa to

na tytuł i porządek dziedziczenia.

Sąd Okręgowy przyjął, że istnienie postanowienia o uznaniu spadkobiercy za

zmarłego nie stanowi przeszkody do ustalenia daty jego śmierci na podstawie

aktualnego odpisu aktu zgonu, powstałego na skutek transkrypcji aktu zgonu z dnia

13 lutego 1968 r. do polskich ksiąg stanu cywilnego (będącego jedynym aktem

zgonu po unieważnieniu aktu zgonu z dnia 5 września 1950 r.). Powołał się tu na

okoliczność, że art. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. – Prawo o aktach stanu

cywilnego (Dz.U. Nr 36, poz. 180 ze zm., dalej: "Pr.a.s.c.") jest normą szczególną w

stosunku do art. 31 § 1 k.c.

Postanowienie zaskarżył tylko uczestnik postępowania Henryk G. W kasacji

opartej na obu podstawach przewidzianych w art. 3931 k.p.c. zarzucił naruszenie

przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie art. 31 § 1 k.c. i art. 1 ust. 1

w związku z art. 8 i art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1956 r. o zmianie imion i

nazwisk (jedn. tekst: Dz.U. z 1963 r., Nr 59, poz. 328, ze zm. – dalej: "u.z.i.n.") oraz

obrazę art. 234 w związku z art. 539 i art. 365 § 1 k.p.c. Powołując się na te

podstawy, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania albo o zmianę zakwestionowanego orzeczenia i oddalenie

wniosku, bądź „o częściową zmianę zaskarżonego postanowienia w zakresie

wskazania imienia i nazwiska Michael R. obok Marceli R.”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rozpoznanie kasacji wymaga rozważenia dwóch kwestii. Pierwsza dotyczy

oceny sytuacji, w której sąd rozpoznający wniosek o zmianę postanowienia o

stwierdzeniu nabycia spadku dysponuje z jednej strony prawomocnym

postanowieniem o uznaniu za zmarłego, z którego wynika domniemanie co do

określonej daty śmierci spadkodawcy, a z drugiej – aktem zgonu, wskazującym inną

datę śmierci spadkodawcy, powstałym na skutek transkrypcji do polskich ksiąg

stanu cywilnego zagranicznego aktu zgonu spadkodawcy. Druga wiąże się

natomiast z problemem zmiany imienia i nazwiska jednego z wnioskodawców i jej

znaczeniem dla oznaczenia w sprawie tego wnioskodawcy, gdy wspomniana

zmiana jest nieskuteczna według prawa polskiego.

Trzeba przyznać, odnosząc się do pierwszej kwestii, że zaistniała w sprawie

sytuacja jest szczególna, istnieje bowiem prawomocne postanowienie o uznaniu za

zmarłego, z którego wynika – zgodnie z art. 31 § 1 k.c. – domniemanie, że

spadkodawca zmarł dnia 1 stycznia 1950 r. Sporządzony jednak został również akt

zgonu z dnia 13 lutego 1968 r., transkrybowany do polskich ksiąg stanu cywilnego,

w którym stwierdzono, że spadkodawca zmarł dnia 12 lutego 1968 r. Akt zgonu – w

myśl art. 4 Pr.a.s.c. – stanowi wyłączny dowód zdarzeń w nim stwierdzonych; jego

niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Jednakże ocenę omawianej sytuacji komplikuje postanowienie art. 539 k.p.c., który

stanowi, że dowód, iż osoba uznana za zmarłą albo której zgon został stwierdzony

pozostaje przy życiu lub że jej śmierć nastąpiła w innej chwili niż chwila oznaczona

w orzeczeniu, może być przeprowadzony tylko w postępowaniu unormowanym w

art. 539-543 k.p.c.

Przepisy art. 539-543 k.p.c. regulują szczególny tryb uchylania postanowień

orzekających uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu. Na tle art. 542 zdanie

drugie k.p.c., który stanowi, że w wypadku udowodnienia innej chwili śmierci niż

oznaczona w postanowieniu o uznaniu za zmarłego, sąd uchyla postanowienie o

uznaniu za zmarłego tylko wówczas, gdy równocześnie stwierdza zgon,

kontrowersje wywołała kwestia, czy sąd może uchylić (zmienić) postanowienie o

uznaniu za zmarłego bez jednoczesnego stwierdzenia zgonu (taki wypadek

zachodzi w niniejszej sprawie – stwierdzenie zgonu spadkodawcy jest

niedopuszczalne, ponieważ istnieje jego akt zgonu, por. art. 535 k.p.c.).

Reprezentowane są dwa stanowiska. Według jednego, sąd może, mimo

kategorycznego brzmienia art. 542 zdanie drugie k.p.c., uchylić (zmienić)

postanowienie o uznaniu za zmarłego w wypadku udowodnienia innej chwili śmierci

niż oznaczona w postanowieniu nawet wówczas, gdy nie ma podstaw do

jednoczesnego stwierdzenia zgonu. Argumentem przemawiającym na rzecz tego

stanowiska jest art. 539 k.p.c., z którego wynika, że tylko w postępowaniu

uregulowanym w art. 539-543 k.p.c. można wykazać inną datę śmierci zaginionego

niż wskazana w postanowieniu. W myśl drugiego zapatrywania, uchylenie

postanowienia o uznanie za zmarłego w wypadku udowodnienia innej daty śmierci

jest dopuszczalne – zgodnie z art. 542 zdanie drugie k.p.c. – tylko wówczas, gdy

sąd równocześnie stwierdza zgon; w razie niespełnienia tej przesłanki uchylenie lub

zmiana prawomocnego postanowienia o uznaniu za zmarłego może nastąpić tylko

w drodze skargi o wznowienie postępowania (art. 524 § 1 k.p.c.). Takie stanowisko

zajęło orzecznictwo i część doktryny (por. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22

października 1968 r., III CZP 78/68, OSNCP 1969, nr 6, poz. 105 oraz

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 czerwca 2002 r., III CKN 898/00,

OSNC 2003, nr 6, poz. 89).

Zajęcie pierwszego stanowisko pozwoliłoby usunąć konflikt pomiędzy

postanowieniem o uznaniu za zmarłego a aktem zgonu spadkodawcy, gdyż

uzasadniałoby zawieszenie postępowania o zmianę postanowienia o stwierdzenie

nabycia spadku do czasu przeprowadzenia postępowania o uchylenie (zmianę)

postanowienia o uznaniu za zmarłego. Jednakże stanowisko to, co istotne, jest

ewidentnie sprzeczne z art. 542 zdanie drugie k.p.c. Ponadto przytoczony przepis

dopuszcza zastąpienie wynikającego z art. 31 § 1 k.c. domniemania śmierci osoby

zaginionej jedynie przez stwierdzenie jej zgonu (śmierć niewątpliwa) i w tych

granicach przewiduje możliwość „weryfikacji” daty śmierci oznaczonej w

postanowieniu o uznaniu za zamarłego. Należy tu także przypomnieć, że wniosek o

uchylenie postanowienia o uznaniu spadkodawcy za zamarłego został

prawomocnie oddalony, ponieważ z powodu istnienia aktu zgonu nie było podstaw,

mimo ustalenia innej daty śmierci niż oznaczona w postanowieniu o uznaniu za

zmarłego, do stwierdzenia zgonu spadkodawcy.

W okolicznościach sprawy niezbędne staje się zatem rozważenie konsekwencji

zastosowania drugiego zapatrywania. Zakłada ono, że jedynym środkiem prawnym

weryfikacji postanowienia o uznaniu za zmarłego w zakresie daty śmierci, gdy

ustalono, że osoba zaginiona zmarła w innej dacie niż oznaczona w postanowieniu

o uznanie za zmarłego i zachodzi brak podstaw do stwierdzenia zgonu, jest

wznowienie postępowania. Wykorzystanie tej możliwości wymaga jednak

zachowania określonych terminów (art. 407 i art. 408 k.p.c.). Rzecz w tym, że

wskazane terminy w niniejszej sprawie już upłynęły, a więc zasadniczo wznowienie

postępowania nie wchodzi w grę. Powstaje pytanie, podstawowe dla oceny kasacji,

czy w takiej sytuacji sąd, wobec niemożności wykazania w drodze postępowania

uregulowanego w art. 539-443 k.p.c. innej daty śmierci spadkodawcy niż

wynikająca z postanowienia o uznaniu z zamarłego, „obowiązywania” domniemania

z art. 31 § 1 k.c. oraz z powodu niedopuszczalności wznowienia postępowania o

uznanie za zmarłego, powinien przyjąć taką datę śmierci, jaka wynika z

postanowienia o uznaniu za zmarłego, mimo że posiada akt zgonu wskazujący inną

datę śmierci spadkodawcy.

Przedstawiona kwestia była już przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego we

wspomnianej sprawie o uchylenie postanowienia o uznaniu spadkodawcy za

zmarłego. W uzasadnieniu postanowienia z dnia 26 czerwca 2002 r., III CKN

898/00, Sąd Najwyższy stwierdził, że zgodnie z art. 4 Pr.a.s.c. wyłącznym

dowodem zdarzeń z dziedziny praw stanu cywilnego są akty stanu cywilnego, a ich

niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym.

Jeżeli więc został sporządzony akt zgonu osoby zmarłej i jest on zgodny z prawdą,

to wcześniejsze postanowienie o uznaniu za zmarłego nie ma w tym zakresie

żadnej mocy dowodowej oraz nie spełnia i nie może spełniać w obrocie prawnym

jakiejkolwiek funkcji. Ponadto Sąd Najwyższy podkreślił, że postanowienia o

uznaniu za zmarłego lub stwierdzeniu zgonu nie są „konkurencją” dla aktów stanu

cywilnego, lecz – w określonych sytuacjach – stanowią tylko ich podłoże (art. 535

k.p.c. oraz art. 10 ust. 3 i art. 26 Pr.a.s.c.).

W takim ujęciu – zdaniem Sądu Najwyższego – należy rozpatrzyć sytuację

zaistniałą w niniejszej sprawie. Nie ulega wątpliwości, że postanowienie o uznaniu

za zmarłego jest źródłem domniemania, o którym mowa w art. 31 § 1 k.c.

Domniemanie to może być obalone jedynie w postępowaniu o uchylenie

postanowień orzekających uznanie za zmarłego lub stwierdzenie zgonu (art. 539

k.p.c.). Jednakże w wypadku, gdy istnieje prawidłowo sporządzony akt zgonu, to –

zgodnie z art. 4 Pr.a.s.c. – tylko on stanowi dowód na okoliczność, że osoba, której

dotyczy, zmarła i kiedy zgon nastąpił. W takim wypadku nie chodzi o to, że na

podstawie aktu zgonu miałoby dojść, poza szczególnym postępowaniem

uregulowanym w art. 539-543 k.p.c. i skargą o wznowienie postępowania, do

przeprowadzenia dowodu, że osoba, której dotyczy postanowienie o uznaniu za

zmarłego, zmarła w innej chwili niż oznaczona w tym postanowieniu, ponieważ

mamy tu już do czynienia z istnieniem dowodu na tę okoliczność. Można zatem

stwierdzić, że gdy został sporządzony akt zgonu stanowiący – zgodnie z art. 4

Pr.a.s.c. – wyłączny dowód stwierdzonego w nim zdarzenia , nie obowiązuje

domniemanie z art. 31 § 1 k.c. oparte na postanowieniu o uznaniu za zmarłego.

Funkcja postanowienia o uznaniu za zmarłego, doniosła z prawnego punktu

widzenia, realizuje się bowiem jedynie wtedy, gdy istnieje niepewność co do losu

osoby uznanej za zmarłą i zachodzi potrzeba jego prawnego unormowania, gdy

zostanie natomiast sporządzony akt zgonu (nie chodzi tu o akt zgonu wystawiony

na podstawie postanowienia o uznaniu za zmarłego), to wymienione postanowienie

nie może już pełnić swojej funkcji. Uzasadniona jest więc teza, że w postępowaniu

o zmianę stwierdzenia nabycia spadku domniemanie, iż spadkodawca zmarł w

chwili oznaczonej w postanowieniu o uznaniu za zmarłego, nie stanowi przeszkody

do ustalenia innej daty jego śmierci na podstawie zgodnego z prawdą aktu zgonu.

Z przedstawionych powodów należało uznać, że nieuzasadniony jest zarzut

skarżącego, iż Sąd Apelacyjny, ustalając na podstawie aktu zgonu spadkodawcy

inna datę jego śmierci niż oznaczona w postanowieniu o uznaniu za zmarłego,

naruszył art. 31 § 1 k.c. oraz art. 234 w związku z art. 539 k.p.c. i art. 365 § 1 k.p.c.

Zaskarżone postanowienie – zdaniem skarżącego – zapadło także z

naruszeniem art. 1 ust. 1 w związku z art. 8 i art. 9 u.z.i.n., które polega na

„uznaniu, że zmiana imienia i nazwiska przez obywatela polskiego według prawa

obcego wywiera skutki prawne w Polsce i w związku z tym dopuszczalne jest

wskazanie w sentencji orzeczenia Sądu pierwszej instancji przyjętych z

naruszeniem prawa polskiego nowych imienia i nazwiska wnioskodawcy”. Ocena

przytoczonego zarzutu wymaga rozróżnienia dwóch zagadnień: pierwsze dotyczy

kwestii, czy zmiana imienia i nazwiska (Marceli R. na Michael R.) dokonana przez

wnioskodawcę będącego obywatelem polskim jest skuteczna, a drugie wiąże się ze

sposobem oznaczenia wnioskodawcy w postanowieniu o zmianę stwierdzenia

nabycia spadku.

Pierwsze zagadnienie dotyczy problematyki prawa właściwego dla imienia i

nazwiska oraz ich zmiany. W polskim prawie prywatnym międzynarodowym brak

normy wskazującej prawo właściwe dla nazwiska, w doktrynie panuje jednak zgoda,

że nazwisko osoby fizycznej i jego ochrona podlegają statutowi personalnemu tej

osoby, czyli jej prawu ojczystemu (znajduje tu odpowiednie zastosowanie art. 9 § 1

ustawy z dnia 12 listopada 1965 r. − Prawo prywatne międzynarodowe, Dz.U. Nr

46, poz. 290 ze zm.). Prawem ojczystym jest prawo tego państwa, którego

obywatelem jest osoba fizyczna; jedynie w braku obywatelstwa jakiegokolwiek

państwa lub niemożności ustalenia obywatelstwa prawem ojczystym osoby jest

prawo tego państwa, w którym ma ona miejsce zamieszkania (art. 3 p.p.m.).

Ponieważ wnioskodawca Marceli R. vel Michael R. ma obywatelstwo polskie, do

jego imienia i nazwiska ma zastosowanie prawo polskie, bez względu na to, czy ma

on także obywatelstwo obce (por. art. 2 § 1 p.p.m.).

W nauce sporna jest kwestia, w jaki sposób ustalić prawo właściwe dla zmiany

nazwiska wynikającej ze zdarzeń rodzinnoprawnych, nie ma jednak potrzeby

bliższego podejmowania tej kwestii, ponieważ w niniejszej sprawie ona nie

występuje. Trzeba zatem ustalić prawo właściwe dla zmiany imienia i nazwiska

niewynikającej ze zdarzeń rodzinnoprawnych. Należy przyjąć, że również w tym

zakresie właściwe jest prawo ojczyste, a więc w odniesieniu do wnioskodawcy –

prawo polskie. Za takim stanowiskiem przemawia też art. 1 ust. 1 u.z.i.n., z którego

wynika, że zmiana imienia lub nazwiska obywatela polskiego na inne wskazane

przez niego imię lub nazwisko może nastąpić na jego wniosek na zasadach

określonych w przepisach ustawy o zmianie imion i nazwisk.

To oznacza, że zmiana imienia i nazwiska dokonana przez wnioskodawcę byłaby

skuteczna tylko wtedy, gdyby została przeprowadzona zgodnie z wymaganiami

przewidzianymi przez prawo polskie. W szczególności konieczne byłoby

współdziałanie właściwego organu (administracyjnego) i wydanie stosownej decyzji

(por. art. 8 i art. 9 u.z.i.n.), w niniejszej sprawie ustalono zaś, że wnioskodawca

„dokonał” zmiany imienia i nazwiska zgodnie z prawem angielskim przez własne

oświadczenie, bez udziału organu państwowego. Taką zmianę imienia i nazwiska

należało – według prawa polskiego jako właściwego do jej dokonania – uznać za

nieskuteczną.

Kwestia oznaczenia w sentencji postanowienia osoby wnioskodawcy, który

„dokonał” zmiany imienia i nazwiska, wiąże się z art. 325 w związku z art. 13 § 2

k.p.c. Przytoczony przepis stanowi, że sentencja wyroku powinna zawierać

wymienienie sądu, sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w

sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, wymienienie stron i

oznaczenie przedmiotu sprawy oraz rozstrzygnięcie sądu o żądaniach stron. W

literaturze zaznacza się, że oznaczenie stron w sentencji orzeczenia powinno być

dokładne i obejmować pełne imię i nazwisko.

W tym stanie rzeczy oznaczenie w sentencji postanowienia o zmianie

stwierdzenia nabycia spadku wnioskodawcy jako „Michael R. vel Marceli R.” można

ocenić w dwojaki sposób. Po pierwsze, można twierdzić, że sąd, oznaczając

uczestnika postępowania, powinien wskazać takie imię i nazwisko tego uczestnika,

jakie jest zgodne z właściwym prawem. Zatem Sąd powinien w sentencji

wymienionego postanowienia oznaczyć wnioskodawcę – po ustaleniu, że zmiana

imienia i nazwiska jest nieskuteczna według prawa polskiego jako właściwego –

tylko jego dotychczasowym imieniem i nazwiskiem (Marceli R.). Według tego

zapatrywania, umieszczenie w sentencji postanowienia dodatkowo zmienionego

imienia i nazwiska wnioskodawcy należałoby ocenić jako naruszenie art. 325 k.p.c. i

wskazanych w kasacji przepisów ustawy o zmianie imion i nazwisk. Po drugie,

można argumentować, że użycie w sentencji postanowienia obok imienia i

nazwiska „Marceli R.” także imienia i nazwiska „Michael R.” zmierzało jedynie do

precyzyjniejszego oznaczenia wnioskodawcy, uwzględniającego okoliczność, że

wnioskodawca powszechnie używa zmienionego imienia i nazwiska. Użycie obu

imion i nazwisk nie przesądza natomiast tego, czy wnioskodawca ma prawo używać

zmienionego imienia i nazwiska, czy też może posługiwać się tylko imieniem i

nazwiskiem sprzed ich zmiany.

Sądy obu instancji odrzuciły pierwsze stanowisko i opowiedziały się zgodnie za

drugim. Sąd Najwyższy – oceniając to zapatrywanie w ten sposób, że umożliwia

ono wyłącznie ściślejsze określenie tożsamości wnioskodawcy, gdy powszechnie

posługuje się on zmienionym imieniem i nazwiskiem, a nie ma wątpliwości, że

każde z imion i nazwisk wskazanych w sentencji postanowienia odnosi się do tej

samej osoby oraz nie przesądza kwestii, czy zmiana imienia i nazwiska jest

skuteczna według właściwego prawa – uznał, że oznaczenie wnioskodawcy w

sentencji postanowienia o zmianie stwierdzenia nabycia spadku nie narusza

wskazanych w kasacji przepisów ustawy o zmianie imion i nazwisk.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 393 12

k.p.c. oraz art. 520 § 3 w związku z art. 39319 i art. 391 k.p.c.).