III CK 348/04 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CK 348/04

POSTANOWIENIE

Dnia 6 kwietnia 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tadeusz Domińczyk (przewodniczący)

SSN Bronisław Czech (sprawozdawca)

SSN Stanisław Dąbrowski

w sprawie ze skargi T. K. o wznowienie postępowania w sprawie z powództwa J. G. i

małoletniego M. G. działającego przez matkę J. G.

przeciwko T. K.

o ustalenie ojcostwa i roszczenia z ojcostwem związane, po rozpoznaniu w Izbie

Cywilnej na posiedzeniu niejawnym w dniu 6 kwietnia 2005 r., kasacji T. K. od

postanowienia Sądu Okręgowego w K. z dnia 5 marca 2004 r., sygn. akt XI CzR (…),

oddala kasację.

Uzasadnienie

Sąd Rejonowy wyrokiem z dnia 13 maja 2002 r. ustalił, ze pozwany jest ojcem

małoletniego M. G. urodz. 22 czerwca 1999 r. oraz orzekł o roszczeniach związanych z

tym ustaleniem. Wyrok ten wydany został po przeprowadzeniu m.in. dowodu z

dwukrotnych badań DNA (w C.(...) oraz w Katedrze i Zakładzie Medycyny Sądowej AM

w L.), które ustaliły, że prawdopodobieństwo ojcostwa pozwanego w stosunku do

wymienionego dziecka jest wyższe od 99.99 % i tym samym graniczy z pewnością.

Apelację pozwanego od tego wyroku oddalił Sąd Okręgowy w K. wyrokiem z dnia

22 października 2002 r.

Pozwany wniósł 9 grudnia 2002 r. kasację od wyroku Sądu Okręgowego,

a w piśmie procesowym z 23 stycznia 2003 r. uzupełnił ją przedstawiając wynik badań

DNA z dnia 8 stycznia 2003 r., wykonanych przez Instytut Badań DNA w W. na zlecenie

swojej matki Ł. K., która dostarczyła próbkę z materiałem genetycznym pochodzącym

od ojca i oraz od dziecka (próbkę ze śladami śliny). Badania te wykluczają ojcostwo

pozwanego

wobec

dziecka,

jednak

potwierdzenie

tego

wykluczenia

wymaga

przeprowadzenia badań odnoszących się do ojca, matki i dziecka, przy ich

równoczesnym

stawieniu

się

celem

protokolarnego

pobrania

próbek

oraz

protokolarnego stwierdzenia tożsamości wymienionych osób.

Sąd Najwyższy postanowieniem z dnia 17 czerwca 2003 r. na posiedzeniu

niejawnym odrzucił kasację pozwanego. Odpis tego postanowienia doręczony został

pełnomocnikowi pozwanego w dniu 27 sierpnia 2003 r.

Pełnomocnik pozwanego w dniu 17 września 2003 r. wniósł skargę o wznowienie

postępowania, powołując wymienioną opinię z Instytutu Badań DNA w W., jako

podstawę z art. 403 § 2 k.p.c.

Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 31 grudnia 2003 r. odrzucił skargę

przyjmując, że wniesiona została ona po upływie trzymiesięcznego terminu z art. 407

k.p.c., albowiem pozwany już w styczniu 2003 r. wiedział o opinii z Instytutu Badań DNA

w W., a skargę o wznowienie wniósł dopiero 17 września 2003 r.

Sąd Okręgowy w K., postanowieniem zaskarżonym kasacją, oddalił zażalenie

pozwanego, podzielając argumentację Sądu Rejonowego.

Pozwany w kasacji od postanowienia Sądu Okręgowego zarzucił naruszenie art.

407 k.p.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie mają zastosowanie przepisy dotyczące kasacji w brzmieniu

i w numeracji obowiązującej przed dniem 6 lutego 2005 r. (art. 3 ustawy z dnia 22

grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy –

Prawo o ustroju sądów powszechnych, Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98).

Skarżący trafnie zarzucił naruszenie art. 407 k.p.c. przez jego błędną wykładnię.

Jest bowiem powszechnie przyjęte, że termin do wniesienia skargi o wznowienie

postępowania w żadnym wypadku nie może rozpocząć biegu przed uprawomocnieniem

się orzeczenia, którego dotyczy skarga. W świetle przepisów o kasacji obowiązujących

przed dniem 6 lutego 2005 r. kasacja przysługiwała od nieprawomocnych orzeczeń sądu

drugiej instancji. Wymieniony wyrok, Sądu Okręgowego, uprawomocnił się zatem 17

czerwca 2003 r. (postanowienie Sądu Najwyższego o odrzuceniu kasacji). Pozwany o

odrzuceniu jego kasacji dowiedział się 27 sierpnia 2003 r., zaś skargę wniósł 17

września 2003 r., a więc w ustawowym terminie z art. 407 k.p.c. Mimo zasadności

podniesionego zarzutu kasacja nie może być uwzględniona.

Podstawą wznowienia z art. 403 § 2 k.p.c., na którą powołuje się skarżący, mogą

być tylko okoliczności w poprzednim postępowaniu w ogóle nie ujawnione i wówczas

nieujawnialne (postanowienie SN z dnia 17 stycznia 2001 r., IV CKN 1515/00, niepubl.).

Określona w powołanym przepisie podstawa skargi o wznowienie postępowania nie

zachodzi, jeżeli w poprzednim postępowaniu istniała obiektywna możliwość powołania

się na okoliczności faktyczne lub środki dowodowe, a zaniechanie strony w tym

przedmiocie było następstwem jej zaniedbań (postanowienie SN z dnia 12 lutego 2004

r., V CZ 158/03, niepubl.). Fakty „ujawnialne”, czyli te, które strona powinna znać, tj.

miała możliwość dostępu do nich, nie są objęte hipotezą art. 403 § 2 k.p.c.

(postanowienie SN z dnia 4 marca 2005 r., III CZ 134/04, niepubl.).

Skarżący niczym nie wykazał, a nawet nie twierdzi, że przed zakończeniem

postępowania, na etapie w którym dopuszczalne było przedstawiać dowody, nie miał

możliwości uzyskania opinii w przedmiocie badania DNA na podstawie próbki

zawierającej ślinę dziecka.

Powyższe świadczy o tym, że pozwany nie powołał ustawowej podstawy

wznowienia, wymienionej w art. 403 § 2 k.p.c., i z tej przyczyny zaskarżone

postanowienie, mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu. Kasacja podlega przeto

oddaleniu (art. 39313 k.p.c.).