III CK 302/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CK 302/05

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 29 listopada 2005 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Hubert Wrzeszcz (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Elżbieta Skowrońska-Bocian

SSN Marek Sychowicz

w sprawie z powództwa "W.(...)" sp. z o.o. w L. przeciwko "H.(...)" sp. z o.o. w W. o

zapłatę, po rozpoznaniu na rozprawie w Izbie Cywilnej w dniu 29 listopada 2005 r.,

kasacji strony pozwanej od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 2 lutego 2005 r., sygn. akt

I ACa (...),

uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi Apelacyjnemu do

ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Uzasadnienie

Sąd Okręgowy w L. wyrokiem z dnia 15 czerwca 2004 r. zasądził od pozwanej

„H.(...)” sp. z o.o. w W. na rzecz powódki 165 344,67 zł z ustawowymi odsetkami,

umorzył postępowanie w części objętej cofnięciem powództwa (15 000 zł) i orzekł o

kosztach procesu.

Sąd ustalił, że dnia 5 sierpnia 2002 r. powodowa spółka i „P.(...)” sp. z o. o. w W.

zawarły umowę, w której powódka zobowiązała się do kompleksowego wykonania robót

wykończeniowych na budowie budynku mieszkalnego w W. przy ul. G. Roboty zostały

wykonane zgodnie z umową i odebrane dnia 21 maja 2003 r. Po protokolarnym odbiorze

robót powódka wystawiła faktury i wezwała do zapłaty wynagrodzenia. Jednakże

należność została zapłacona częściowo.

Dnia 28 października 2003 r. strony zawarły porozumienie, w którym ustaliły, że w

celu ostatecznego rozliczenia wszystkich prac wykonanych na podstawie umowy z dnia

5 sierpnia 2002 r. pozwana zapłaci powódce 100 000 zł według zasad określonych w

porozumieniu.

Sąd Okręgowy uznał, że dochodzone roszczenie – w świetle umowy z dnia

5 sierpnia 2002 r. – jest uzasadnione. Powódka wykazała bowiem, że roboty, za które

domaga się wynagrodzenia, wykonała zgodnie z umową. Potwierdzeniem istnienia

zobowiązania jest także porozumienie z dnia 28 października 2003 r. Sąd podkreślił, że

pozwany w toku procesu ani nie podniósł zarzutów, ani nie przedstawił dowodów

podważających zasadność dochodzonego roszczenia.

Sąd Apelacyjny zaskarżonym wyrokiem oddalił apelację pozwanej, podzielając

ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu pierwszej instancji.

W kasacji pełnomocnik pozwanej zarzucił naruszenie art. 519 § 2 pkt 2 w zw. z

art. 522 i art. 6 k.c. oraz naruszenie – na wypadek nie uwzględnienia pierwszego

zarzutu – art. 47914 § 2 k.p.c. oraz art. 917 k.c. i wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana jest zobowiązania wobec powódki do zapłaty

dochodzonej należności, mimo że nie była stroną umowy z dnia 5 sierpnia 2002 r.

stanowiącej podstawę prawną roszczenia powódki, ponieważ przejęła – o czym

świadczy porozumienie z dnia 28 października 2003 r. – dług spółki „P.(...)” z tytułu

umowy z dnia 5 sierpnia 2005 r.

Według kodeksu cywilnego przejęcie długu jest umową, która polega na tym, że

osoba trzecia wstępuje w miejsce dłużnika, a dłużnik zostaje z długu zwolniony (art. 519

§ 1). Do przejęcia długu może dojść w dwojaki sposób: albo na podstawie umowy

między wierzycielem a osobą trzecią (za zgodą dłużnika – art. 519 § 2 pkt 1 k.c.), albo w

drodze w umowy między dłużnikiem a osobą trzecia (za zgodą wierzyciela – art. 519 § 2

pkt 2 k.c.). Umowa przejęcia długu – bez względu na to, w jakiej formie została zawarta

umowa stanowiąca podstawę (źródło) długu – wymaga zachowania formy pisemnej pod

rygorem nieważności. To samo dotyczy zgody wierzyciela na przejęcie długu (art. 522

k.c.).

Przepis art. 522 k.c. nie przewiduje formy dla wyrażenia zgody dłużnika na

przejęcie długu. W związku z tym – wobec stanowiska części piśmiennictwa

wymagającego, z powołaniem się na art. 63 § 2 k.c. w zw. z art. 522 k.c., dla zgody

dłużnika formy pisemnej dla celów dowodowych (art. 74 k.c.) – należy przypomnieć, że

w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż zgoda dłużnika na przejęcie długu

przez osobę trzecią na podstawie umowy z wierzycielem może być wyrażona w dowolny

sposób (por. uzasadnienie uchwały Sądu Najwyższego z dnia 17 października 1979 r.,

III CZP 68/79, OSNC 1980, nr 4, poz. 67 oraz wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26

czerwca 1998 r., II CKN 825/97, OSNC 1999, nr 1, poz. 6).

W świetle powyższego nie można odmówić racji skarżącej, że Sąd nie miał

podstaw do uznania, iż przejęła ona dług spółki „P.(...)” z tytułu umowy z dnia 5 sierpnia

2002 r. Z ustaleń faktycznych nie wynika bowiem, aby istniała umowa, która odpowiada

przedstawionym wymaganiom umowy przejęcia długu. Zawarta przez strony umowa

porozumienia z dnia 28 października nie czyni im zadość chociażby dlatego, że nie

zawiera zgody dłużnika. Nie ulega też wątpliwości, że obowiązek wykazania, że doszło

do zawarcia umowy przejęcia długu spoczywa – zgodnie z art. 6 k.c. – na powódce,

albowiem ona wywodzi z tego faktu skutki prawne. W tej sytuacji zarzut naruszenia art.

519 § 2 pkt 2 w zw. z art. 522 i art. 6 k.c. należało uznać za uzasadniony.

Z przedstawionych powodów Sąd Najwyższy – na podstawie art. 39313 § 1 k.p.c..

w zw. z art. 3 ustawy z dnia 22 grudnia 2004 r. (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) – orzekł,

jak w sentencji wyroku.