III CB 44/23 · Sąd Najwyższy

III CB 44/23 POSTANOWIENIE 13 października 2023 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 13 października 2023 r. w Warszawie‎sprawy z wniosku M. S.‎o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Krzysztofa Wesołowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności ‎w sprawie z powództwa C. z siedzibą w Irlandii‎przeciwko M. S.‎o zapłatę odrzuca wniosek.

UZASADNIENIE

Pełnomocnik pozwanego we wniosku z 20 września 2023 r. o zbadanie spełnienia przez Sędziów Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności:1. na podstawie art. 29 § 5-7 i § 9 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym [tj. z dnia 17 września 2021 r., Dz.U. z 2021 r. poz. 1904 ze zm., (dalej jako: „u.s.n.")] wniósł o stwierdzenie, że Sędzia Sądu Najwyższego Krzysztof Wesołowski, wyznaczony do rozpoznania sprawy o sygn. akt: II CSKP 235/23, nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i postępowania po powołaniu, tj. o stwierdzenie istnienia w danej sprawie przesłanek, o których mowa w art. 29 § 5 u.s.n.;2. w razie uwzględnienia wniosku wskazanego w pkt. 1 powyżej, na podstawie art. 29 § 18 u.s.n. wniósł o wyłączenie SSN Krzysztofa Wesołowskiego od rozpoznania niniejszej sprawy i w jego miejsce wyznaczenie do składu sędziowskiego innego sędziego Sądu Najwyższego, spełniającego wymogi niezawisłości i bezstronności, celem rozpoznania skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie;3. równocześnie, pomimo literalnego brzmienia art. 29 § 15 u.s.n., wniósł o przekazanie niniejszego wniosku do rozpoznania składowi 5 sędziów Sądu Najwyższego wylosowanemu z pominięciem sędziów powołanych przez Krajową Radę Sądownictwa ukształtowaną w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.

U. z 2018 r. poz. 3), albowiem możliwość rozpoznawania przedmiotowego wniosku przez sędziego powołanego na urząd w ten sam sposób, w jaki został powołany sędzia, którego wniosek dotyczy, jest oczywiście sprzeczne z zasadą nemo iudex in causa sua;4. niewyznaczanie do rozpoznania sprawy ze skargi kasacyjnej wniesionej przez pozwanego od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 czerwca 2021 r. (sygn. akt: VII AGa 82/19) osoby powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3);5. dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:a. fragmentu uchwały Krajowej Rady Sądownictwa nr […] z dnia 12 maja 2021 r.;b. treści postanowienia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej nr […] z dnia 3 marca 2022 roku o powołaniu do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego;- wszystkich powyżej celem wykazania faktu: powołania SSN Krzysztofa Wesołowskiego do pełnienia urzędu Sędziego przez Krajową Radę Sądownictwa powołaną w następstwie reformy wynikającej z ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 3), orzekania w postępowaniu toczącym się pod sygn. akt:

II CSKP 235/23 przez Sędziego, który nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności; wykazania okoliczności towarzyszących powołaniu SSN Krzysztofa Wesołowskiego;c. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 1 marca 2023 r., III CB 8/22;d. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 24 stycznia 2023 r., III CB 2/23;- celem wykazania faktu: wyznaczenia do orzekania w sprawie II CSKP 235/23 Sędziego, który nie spełnia wymogów niezawisłości i bezstronności; wykazania okoliczności i postępowania SSN Krzysztofa Wesołowskiego po jego powołaniu na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Pozwany nie ma racji, wskazując we wniosku, że regulacja prawna dot. testu niezawisłości sędziego - art. 29 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym - pozwala na odsunięcie od rozpoznania sprawy sędziów powołanych w ostatnim czasie na wniosek obecnej Krajowej Rady Sądownictwa.

Jest całkiem przeciwnie, bowiem okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności (verba legis art. 29 ust. 3 ustawy). Ponadto przez okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 ustawy należy rozumieć nie okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), lecz indywidualne okoliczności powołania, odnoszące się do konkretnego sędziego objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności.Ustawa o Sądzie Najwyższym nie zna instytucji „postulatu” jako podstawy pominięcia sędziego w składzie w sprawie testu niezawisłości sędziego.

Postulat wniosku, aby tylko określony krąg sędziów Sądu Najwyższego mógł rozpoznawać testy niezawisłości sędziów nie jest przewidziany w ustawie, z uwagi na to, że Sąd Najwyższy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym w składzie 5 sędziów losowanych spośród całego składu Sądu Najwyższego – art. 29 ust. 15 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym.Wcześniej wniosek podlega sprawdzeniu w zakresie spełnienia warunków formalnych.Zgodnie z art. 29 § 9 ustawy o Sądzie Najwyższym wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać:1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5;2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.Powołany § 5 stanowi, iż dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.Negatywa ocena wniosku wynika z tego, że nie przedstawia istotnej przesłanki z art. 29 § 5 ustawy, gdyż badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu ma znaczenie, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.Rzecz w tym, iż pozwany nie wskazuje we wniosku jak w okolicznościach sprawy ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane z postępowaniem sędziego SN Krzysztofa Wesołowskiego po powołaniu go na urząd sędziego mogłoby wpływać na wynik sprawy II CSKP 235/23.Zauważyć należy, że powołana przesłanka testu niezawisłości sędziego jest podobna w ocenie do miary zasadności zarzutów procesowej podstawy kasacyjnej w sprawie cywilnej – art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka wpływu na wynik sprawy z art. 29 § 5 ustawy o SN jest jednak silniejsza, albowiem warunek wpływu na wynik sprawy ujęty jest kategorycznie.

Decyduje wszak wpływ na wynik sprawy („mającego wpływ na wynik sprawy”). Nie jest to zatem miara wpływu, która podlega ważeniu, czyli tak jak w procesowej podstawie kasacyjnej art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. – jeżeli naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. O wyniku sprawy cywilnej w postępowaniu kasacyjnym, po przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania, decydują zarzuty podstaw kasacyjnych (art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.).Chodzi więc o to, że wniosek nie spełnia wskazanego warunku z art. 29 § 5 w zw. z § 9 ustawy.

W trybie testu niezawisłości nie „weryfikuje” się orzeczeń sędziego SN Krzysztofa Wesołowskiego w innych sprawach. Traci zatem na znaczeniu wskazanie w uzasadnieniu wniosku na rozpoznane przezeń sprawy III CB 8/22 i III CB 2/23. Sędziowie w sprawowaniu swojego urzędu są niezawiśli i podlegają tylko Konstytucji oraz ustawom (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Wskazany brak formalny wniosku uzasadnia odrzucenie wniosku na podstawie art. 29 § 10 ustawy o Sądzie Najwyższym.[SOP] [ał]