III CB 32/25 · Sąd Najwyższy

III CB 32/25 POSTANOWIENIE 22 maja 2025 r.Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie: SSN Małgorzata Manowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 22 maja 2025 r. w Warszawie‎wniosku H.K. i D.K.‎o zbadanie spełnienia przez SSN Krzysztofa Grzesiowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 2011/22‎z powództwa H.K. i D.K.‎przeciwko P. spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w X.‎o zapłatę odrzuca wniosek. (M.M.) UZASADNIENIEPowodowie H.K. i D.K. zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika na podstawie art. 29 § 5 uSN wnieśli o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Krzysztofa Grzesiowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu.

Jednocześnie powodowie wnieśli o wyłącznie z orzekania SSN Krzysztofa Grzesiowskiego w sprawie II CSKP 2011/22 na podstawie art. 49 k.p.c.W uzasadnieniu powodowie podnieśli, że w ich ocenie naruszenia w procesie powołania SSN Krzysztofa Grzesiowskiego na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego mają charakter oczywisty i każde z nich wystarcza do uznania braku spełnienia wymogu ustanowienia. Wskazane naruszenia dotyczyły przy tym podstawowych, w tym również konstytucyjnych, reguł mianowania sędziów. Powodowie wskazali w tym zakresie na okoliczność, że SSN Krzysztof Grzesiowski został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego na wniosek KRS ukształtowanej na podstawie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.Odnosząc się do niniejszej sprawy powodowie wskazali, że szeroki lobbing portów lotniczych czy też dążenia władzy wykonawczej i ustawodawczej do dokonywania zmian w prawie, które ułatwią – kosztem zagwarantowania praw i wolności człowieka – przeprowadzania inwestycji publicznych tak istotne jest rozstrzygniecie niniejszej sprawy w sposób niezawisły i niezależny.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Podstawą wniosku był art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym (dalej:

„uSN”) w brzmieniu obowiązującym od 15 lipca 2022 r., zgodnie z którym dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Natomiast na podstawie art. 29 § 9 i 10 wskazanej ustawy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.

Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.W ocenie Sądu Najwyższego wniosek powodów podlega odrzuceniu z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 uSN. Powodowie wskazali we wniosku, jakie okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego [...] do pełnienia urzędu SSN postrzegają jako naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Natomiast wniosek nie zawiera wskazania okoliczności uzasadniających żądanie ani dowodów na ich poparcie w zakresie dotyczącym sposobu postępowania sędziego po powołaniu, jak i charakteru sprawy oraz wpływu na jej wynik (zob. art. 29 § 9 pkt 2 u.SN).

Jest to jedno z wymagań formalnych wniosku. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności (zob. m.in. postanowienia SN z 18 grudnia 2024 r., III CB 114/24 i z 15 stycznia 2025 r., III CB 125/24). W uzasadnieniu wniosku powodowie wskazali na przebieg konkursu awansowego, poprzedzającego powołanie Krzysztofa Grzesiowskiego do pełnienia urzędu sędziego Sądu Najwyższego w Izbie Cywilnej.

Powodowie nie wskazali natomiast, jak w okolicznościach sprawy II CSKP 2011/22 ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane z późniejszym postępowaniem Sędziego mogłoby wpływać na jej wynik. W tym zakresie powodowie ograniczyli się do stwierdzenia, że w niniejszej sprawie stroną pozwaną jest podmiot, który pełni funkcje publiczne, a jego udziałowcem jest spółka P. S.A. w W. (dawniej P.1 w W.). Ponadto, w ocenie powodów, w związku z podjęciem przez poprzednią władzę (przed wyborami z dnia 15 października 2023 r.) decyzji o realizacji strategicznego projektu budowy Centralnego Portu Komunikacyjnego miał miejsce jednoczesny olbrzymi lobbing portów lotniczych nad zmianą orzecznictwa Sądu Najwyższego, jak i przepisów prawa.Powodowie zatem nie sprostali wymogom formalnym wniosku i nie przytoczyli wszystkich trzech przesłanek zawartych w art. 29 § 5 uSN.

Odnosząc się do się do wniosku o wyłączenie […] od rozpoznania niniejszej sprawy na podstawie art. 49 k.p.c. należy wskazać, że takie żądanie wymaga odrębnego wniosku. W orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się na różnice w przesłankach wyłączenia sędziego na podstawie art. 29 § 5 uSN oraz art. 48 i 49 k.p.c. w kontekście powołania na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa po nowelizacji ustawy o KRS (zob. postanowienie SN z 13 lutego 2025 r., III CB 85/24). Przepisy uSN stanowią lex specialis w stosunku do przepisów regulujących wyłączenie sędziego, gdyż uSN sposób szczególny reguluje badanie kwestii bezstronności sędziego w kontekście okoliczności towarzyszących powołaniu sędziego oraz jego postępowania po powołaniu, wyłączając tym samym możliwość badania określonych w niej przesłanek w ogólnej procedurze (zob. m.in. postanowienia SN z 9 października 2024 r., II Zo 83/24 i z 26 lutego 2025 r., III KS 45/24).Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 i na podstawie art. 29 § 10 uSN orzekł jak na wstępie. (M.M.)[a.ł]‎