III CB 132/24 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III CB 132/24 POSTANOWIENIE Dnia 30 stycznia 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Kołodziejski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 30 stycznia 2025 r. wniosku złożonego przez pełnomocnika skarżącego L. w T. – adw. M.T.; o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Agnieszkę Górę-Błaszczykowską wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie o sygn. akt ‎II CSKP 1992/22; dotyczącej rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku Sądu Apelacyjnego ‎w Warszawie z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt I ACa 534/21, w sprawie ‎z powództwa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie przeciwko L. w T. o zapłatę; na podstawie art. 29 § 10 w zw. z § 9 w zw. z § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

‎o Sądzie Najwyższym oraz art. 29 § 11 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym p o s t a n o w i ł: 1.odrzucić wniosek; 2.akta sprawy przedłożyć Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, celem rejestracji pisma pełnomocnika skarżącego jako wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 49 § 1 k.p.c.; 3.zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką w […] ‎o rozstrzygnięciu z pkt 1. UZASADNIENIEPełnomocnik skarżącego L. w T. – adw. M.T. w związku z otrzymanym zawiadomieniem o składzie sądu wyznaczonym do rozpoznania skargi kasacyjnej w sprawie o sygn. akt II CSKP 1992/22, złożył w dniu 23 grudnia 2024 r. pismo procesowe, które na podstawie zarządzenia Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Cywilnej zostało zarejestrowane jako wniosek o zbadanie spełnienia przez SSN Agnieszkę Górę-Błaszczykowską wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowania po powołaniu.Z treści uzasadnienia wniosku wynika, że w ocenie wnioskodawcy SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska nie spełnia standardu niezawisłości i bezstronności, o których mowa w art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (t.j.

Dz.U. z 2024 r., poz. 622 – dalej: ustawa o SN). Pełnomocnik wskazał bowiem, że ww. została powołana na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego przy udziale Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3). W tej sytuacji udział SSN Agnieszki Góry-Błaszczykowskiej w rozpoznaniu przedmiotowej sprawy może doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności oraz zmusi skarżącą do kwestionowania przedmiotowego rozstrzygnięcia przed ETPC.

Końcowo wnioskodawca zawarł alternatywne żądanie o potraktowanie złożonego pisma procesowego jako wniosku w trybie art. 49 § 1 k.p.c., w razie uznania, że wniosek nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 29 § 9 ustawy o SN. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Wniosek podlegał odrzuceniu.Zgodnie z art. 29 § 5 ustawy o SN „dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy”.

Przepis art. 29 § 9 ustawy o SN nakazuje zaś, by wniosek o zbadanie ww. wymogów czynił zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierał „1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5;

2) przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie”. Natomiast stosownie do treści art. 29 § 10 ustawy o SN „wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny”. Analiza treści złożonego wniosku jednoznacznie wskazuje, że nie zawiera on elementów konstrukcyjnych i konstytutywnych wskazanych w art. 29 § 9 ustawy o SN. Wnioskodawca ogranicza się wyłącznie do przytoczenia okoliczności wskazujących na wadliwość powołania Pani Agnieszki Góra-Błaszczykowskiej na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, a ściślej ujmując, podnosi kwestie związane z prawidłowością procedowania przez organ o to wnioskujący, tj.

Krajową Radą Sądownictwa, ukształtowaną w drodze nowelizacji dokonanej ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Tymczasem jak słusznie podkreśla się w judykaturze, za okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego na tle art. 29 § 5 ustawy o SN nie mogą być uznane okoliczności o charakterze generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), ale wyłącznie indywidualne okoliczności powołania, dotyczące konkretnego sędziego objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności.

Zatem kwestionowanie niezawisłości lub bezstronności sędziego Sądu Najwyższego nie może opierać się jedynie np. na stwierdzeniu, że sędzia został powołany na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Powoływanie tej okoliczności we wniosku stanowi naruszenie normy wynikającej z art. 29 § 4 ustawy o SN, który stanowi, iż okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności (zob. m.in. zarządzenie SN z dnia 7 listopada 2024 r., I ZB 82/24).Ponadto wnioskodawca nie odnosi się ani do postępowania SSN Agnieszki Góra-Błaszczykowskiej po powołaniu, ani też nie przedstawia jakichkolwiek argumentów wskazujących na to, jak w okolicznościach tej konkretnej sprawy, naruszenie standardu niezawisłości i bezstronności, związane z powołaniem na urząd sędziego Sądu Najwyższego i ewentualnym późniejszym postępowaniem tego sędziego, mogłoby wpływać na jej wynik, przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Wnioskodawca nie załączył także dowodów, które popierałyby przytoczone okoliczności.Powyższe zaniechania niewątpliwie świadczą o niedochowaniu wymagań z art. 29 § 9 ustawy o SN. Zgodnie z art. 29 § 10 ustawy o SN brak ten ma przy tym charakter nieusuwalny i w konsekwencji musi skutkować odrzuceniem wniosku.Ponieważ przepis art. 29 § 11 ustawy o SN przewiduje obligatoryjne zawiadomienie właściwego organu samorządu zawodowego, do którego należy pełnomocnik, w razie odrzucenia wniosku niespełniającego wymagań, o których mowa w art. 29 § 9 ustawy o SN, w wydanym rozstrzygnięciu należało zawiadomić Okręgową Radę Adwokacką w […], która jest właściwym organem samorządu zawodowego dla autora sporządzonego wniosku.Jednocześnie z uwagi na treść samego wniosku, akta sprawy należy przedłożyć Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Cywilnej, celem rejestracji pisma pełnomocnika skarżącego jako wniosku o wyłączenie sędziego w trybie art. 49 § 1 k.p.c.Z uwagi na powyższe Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.(R.N.)[a.ł] ‎