III CB 11/23 · Sąd Najwyższy

III CB 11/23 POSTANOWIENIE Dnia 17 lutego 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: Pierwszy Prezes SN Małgorzata Manowska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 17 lutego 2023 r. w Izbie Cywilnej ‎w Warszawie sprawy z wniosku A. spółki akcyjnej w P. ‎o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego Jacka Grelę wymogów niezawisłości i bezstronności w sprawie II CSKP 638/22 odrzuca wniosek.

UZASADNIENIE

Pozwana A. S.A. w P. zastępowana przez profesjonalnego pełnomocnika wniosła o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez SSN Jacka Grelę z uwagi na okoliczności towarzyszące jego powołaniu na sędziego oraz postępowanie po powołaniu, a następnie o stwierdzenie, że z uwzględnieniem okoliczności dotyczących oskarżonych oraz charakteru sprawy dochodzi do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności mającego wpływ na wynik sprawy, co w konsekwencji powinno skutkować wyłączeniem Jacka Greli od rozpoznania sprawy II CSKP 638/22.W uzasadnieniu podniosła, że w jej ocenie w sprawie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 29 § 5 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym, w szczególności, że Jacek Grela został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w okresie obowiązywania zmienionej w 2017 r. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa.

Zdaniem pozwanej treść uzasadnień orzeczeń wydanych przez sędziego Jacka Grelę i oświadczeń podpisanych przez niego wskazują – w przekonaniu pozwanej – na negatywne stanowisko sędziego Jacka Greli co do prób kwestionowania trybu jego powołania. Taki stan rzeczy prowadzi zaś do stwierdzenia, iż w sprawie II CSKP 638/22 może dojść do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności, mającego wpływ na wynik tej sprawy.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Podstawą wniosku był art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym w brzmieniu obowiązującym od 15 lipca 2022 r., zgodnie z którym dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu ‎i jego postępowania po powołaniu, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Natomiast na podstawie art. 29 § 9 i 10 przedmiotowej ustawy wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto zawierać żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki określone w art. 29 § 5 oraz przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz ‎z dowodami na ich poparcie. Wniosek niespełniający tych wymagań podlega odrzuceniu bez wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.W ocenie Sądu Najwyższego, wniosek pozwanej podlega odrzuceniu z powodu braku spełnienia przesłanek określonych w art. 29 § 5 uSN.

Pozwana wskazała we wniosku, jakie okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Jacka Greli do pełnienia urzędu SSN postrzega jako naruszające standard niezawisłości i bezstronności. Podobnie przedstawia się sytuacja z przesłanką zachowania się sędziego Jacka Greli po powołaniu. Budzi wprawdzie zasadnicze wątpliwości, czy sam fakt negatywnego nastawienia sędziego do prób kwestionowania trybu jego powołania jest takim zachowaniem, które może naruszać standardy niezawisłości lub bezstronności, jednak ta okoliczność nie podlega badaniu na etapie kontroli dopuszczalności wniosku.

Pozwana nie wskazała natomiast, jak w okolicznościach sprawy II CSKP 638/22.ewentualne naruszenie standardu niezawisłości lub bezstronności związane z powołaniem na urząd sędziego i późniejszym postępowaniem sędziego mogłoby wpływać na jej wynik (przy uwzględnieniu okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy). W tym zakresie pozwana ograniczyła się do powołania orzeczeń Sądu Najwyższego i stanowiska Rzecznika Praw Obywatelskich, z których miałoby wynikać, że wszyscy sędziowie powołani do pełnienia urzędu w okresie obowiązywania zmienionej w 2017 r. ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa nie mogą sprawować wymiaru sprawiedliwości.

Taka teza, abstrahująca od przedmiotu sprawy, w której wniesiono skargę kasacyjną, jest nie do pogodzenia z treścią art. 179 w związku z art. 175 ustęp 1 i art. 180 ustęp 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i nie stanowi wypełnienia wszystkich trzech przesłanek zawartych w art. 29 § 5 uSN. Z tych wszystkich względów Sąd Najwyższy uznał, że wniosek nie spełnia wymagań formalnych określonych w art. 29 § 9 pkt 2 i na podstawie art. 29 § 10 uSN orzekł jak na wstępie.