III BP 1/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt III BP 1/10

POSTANOWIENIE

Dnia 18 maja 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z powództwa J.Z.

przeciwko L. Urzędowi Wojewódzkiemu w L.

o odprawę emerytalną,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń Społecznych i Spraw

Publicznych w dniu 18 maja 2010 r.,

na skutek skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

powoda od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w

L. z dnia 28 września 2009 r.,

odrzuca skargę.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 28 września 2009 r. Sąd Okręgowy w L. zmienił pkt I i II

wyroku z dnia 8 maja 2009 r. Sądu Rejonowego w L. i oddalił powództwo Jana

Zająca przeciwko L. Urzędowi Wojewódzkiemu w L. o odprawę emerytalną w

kwocie 7.326 zł.

W skardze o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku

Sądu drugiej instancji wnioskodawca zaskarżył go w całości i zarzucił: 1)

naruszenie prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe

zastosowanie, a to art. 28 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 16 września 1982 r. o

pracownikach urzędów państwowych, polegającą na nietrafnym przyjęciu, że

powodowi nie przysługuje odprawa emerytalna po przejściu na emeryturę

bezpośrednio po następujących po sobie bez przerwy okresach pobierania

świadczenia na podstawie art. 131 tej ustawy i świadczenia przedemerytalnego, w

sytuacji gdy odprawa taka powodowi przysługuje, co znajduje potwierdzenie w tezie

wyroku Sądu Najwyższego z dnia 2 grudnia 2004 r., III PK 53/04; 2) obrazę § 1 ust.

1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 maca 1997 r. w sprawie zasad

wcześniejszego przechodzenia na emeryturę pracowników zwalnianych z pracy z

przyczyn dotyczących zakładu pracy, polegającą na tym, że Sąd Okręgowy nie

rozważył i nie uwzględnił przy ferowaniu zaskarżonego wyroku, iż pozwany

pracodawca z powodu zaniedbania nie skierował powoda na wcześniejszą

emeryturę, natomiast powód już w tym czasie nabył prawo do wcześniejszej

emerytury bez względu na wiek, ponieważ do dnia rozwiązania stosunku pracy

osiągnął okres zatrudnienia w wymiarze 43 lat i 3 miesięcy, zwłaszcza, że

pracodawca posiadał pełną wiedzę, iż stanowisko, na jakim zatrudniony był powód

zostało przez niego zlikwidowane w dniu 15 stycznia 1999 r.; 3) naruszenie prawa

procesowego, tj. art. 233 § 1 in fine k.p.c., poprzez dowolną ocenę zebranego w

sprawie materiału dowodowego polegającą na tym, że Sąd Okręgowy wyprowadził

błędne wnioski z uzasadnienia wyroku Sądu Najwyższego z dnia 4 października

2006 r., dokonującego analizy prawnej uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 2

grudnia 2004 r. w sprawie odprawy emerytalnej, pomijając, iż powód nabył

uprawnienia emerytalne przed rozwiązaniem umowy o pracę, a do realizacji tych

uprawnień nie doszło na skutek zaniedbań ze strony pozwanej, co w konsekwencji

spowodowało oddalenie powództwa.

Wskazując na powyższe podstawy skargi skarżący wniósł o uchylenie

zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego

rozpoznania.

Oceniając dopuszczalność skargi Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 4241 § 1 k.p.c., skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia przysługuje od prawomocnego orzeczenia sądu drugiej

instancji kończącego postępowanie w sprawie, gdy przez jego wydanie stronie

została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie tego orzeczenia w drodze

przysługujących stronie środków prawnych nie było i nie jest możliwe. Przepis art.

4245 § 1 k.p.c. określa w sześciu punktach wymagania, jakim powinna odpowiadać

skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia. Sąd to:

oznaczenie orzeczenia (pkt 1), przytoczenie podstaw skargi oraz ich uzasadnienia

(pkt 2), wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżone orzeczenie jest niezgodne

(pkt 3), uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody (pkt 4), wykazanie, że

wzruszenie orzeczenia w drodze innych środków prawnych nie było i nie jest

możliwe (pkt 5) oraz wniosek o stwierdzenie niezgodności orzeczenia z prawem

(pkt 6).

Oceniana pod kątem dopuszczalności skarga nie zawiera elementów

wymienionego w pkt 4, 5 i 6 § 1 art. 4245 k.p.c., to jest uprawdopodobnienia

wyrządzenia szkody, wykazania, że wzruszenie orzeczenia w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe oraz wniosku o stwierdzenie

niezgodności orzeczenia z prawem. Odnośnie do tego ostatniego wymagania

wystarczy

wskazać,

że

skarga

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia nie zastępuje skargi kasacyjnej i nie może prowadzić do

wzruszenia tego orzeczenia, ale jej funkcją jest zainicjowanie postępowania

mającego doprowadzić do stwierdzenia jednej z przesłanek odpowiedzialności

państwa za działalność judykacyjną (art. 4171 § 2 k.c.). Dlatego właściwy dla skargi

kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego orzeczenia (art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c.)

nie może zastępować i nie zastępuje wniosku o stwierdzenie niezgodności

orzeczenia z prawem (art. 4245 § 1 pkt 6 k.p.c.).

Wymaganie uprawdopodobnienia szkody (art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c.) ma dwa

aspekty: formalny i merytoryczny, które zostały przedstawione i omówione w

uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 11 sierpnia 2005 r., III CNP

4/05 (OSNC 2006 nr 1, poz. 16). Aspekt merytoryczny łączy się wyraźnie z treścią

art. 4171 § 2 k.c., będącego przyczyną unormowania procesowego. Przepisy

dotyczące skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

(art. 4241 - 42412 k.p.c.) umożliwiają poszkodowanemu uzyskanie naprawienia

szkody wyrządzonej wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem, natomiast nie

otwierają drogi do realizacji innych zamierzeń, np. uzyskania samego stwierdzenia,

że wydane orzeczenie jest niezgodne z prawem. Z tego względu przystąpienie

przez Sąd Najwyższy do badania zgodności z prawem prawomocnego orzeczenia

wymaga uprawdopodobnienia wyrządzenia szkody przez wydanie orzeczenia,

którego skarga dotyczy. Uprawdopodobnienie szkody (art. 424 5 § 1 pkt 4 k.p.c.)

polega na przedstawieniu wyodrębnionego wywodu skarżącego powołującego się

na to, że szkoda już została wyrządzona oraz określającego czas jej powstania,

postać i związek przyczynowy z wydaniem orzeczenia niezgodnego z prawem (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05, OSNC

2006 nr 7-8, poz. 141). Tymczasem skarżący nawet nie powołuje się na

okoliczność wyrządzenia mu szkody zaskarżonym wyrokiem.

Wykazanie

w

skardze

o

stwierdzenie

niezgodności

z

prawem

prawomocnego orzeczenia, że jego wzruszenie w drodze innych środków prawnych

nie było i nie jest możliwe (art. 4245 § 1 pkt 5 k.p.c.) polega na ujawnieniu i

przedstawieniu tej okoliczności w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości

oraz na dowiedzeniu jej istnienia i przekonywającym uzasadnieniu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 27 stycznia 2001 r., III CNP 23/05, OSNC

2006 nr 7-8, poz. 140). Należy bowiem mieć na uwadze, że skarga jest co do

zasady niedopuszczalna, jeżeli w sprawie strona miała możliwość zaskarżenia

orzeczenia apelacją, skargą kasacyjną, skargą o wznowienie postępowania lub

mogła skorzystać z innego środka, np. wniosku o przywrócenie terminu (por.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 19 stycznia 2006 r., II CNP 2/06, OSNC

2006 nr 6, poz. 112). Skarżący, nie tylko że w żaden sposób nie wykazuje

niemożności wzruszenia zaskarżonego orzeczenia w drodze przysługujących mu

środków prawnych poprzez przeprowadzenie prawniczej analizy stosownych

przepisów, ale w ogóle nie powołuje się na tę okoliczność.

Z powyższych względów skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia podlegała odrzuceniu, o czym Sąd Najwyższy orzekł na

podstawie art. 4248 § 1 k.p.c.