III AZP 9/95 · Sąd Najwyższy

Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 8 czerwca 1995 r.

III AZP 9/95

Przewodniczący: Prezes SN: Jan Wasilewski, Sędziowie SN: Adam Józefowicz

(współsprawozdawca i autor uzasadnienia), Jerzy Kwaśniewski, Janusz Łętowski

(sprawozdawca), Walery Masewicz, Walerian Sanetra, Andrzej Wróbel,

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 8 czerwca 1995 r. wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich skierowanego przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do rozpoznania przez skład siedmiu sędziów Izby Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na następujące zagadnienie prawne:

Czy wniesienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na uchwałę organu gminy w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) jest ograniczone terminami wskazanymi w art. 199 §

1 k.p.a. i czy w związku z powyższym skarga taka podlega odrzuceniu w trybie art. 204

§ 1 k.p.a., jako wniesiona po terminie?

p o d j ą ł następującą uchwałę:

1. Wniesienie skargi do Naczelnego Sądy Administracyjnego na uchwałę

organu gminy na podstawie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) ograniczone jest terminem wskazanym

w art. 199 § 1 k.p.a. w związku z art. 216a § 1 k.p.a., liczonym od dnia doręczenia

odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub

uprawnienia, albo - w wypadku nie udzielenia odpowiedzi na to wezwanie - od

dnia, w którym upłynął dwumiesięczny termin przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a.

2. Skarga, o której mowa w pkt 1 wniesiona po upływie terminu wymienionego w art. 199 § 1 k.p.a. podlega na podstawie art. 204 § 1 w związku z art. 216a

§ 1 k.p.a. odrzuceniu.

Uzasadnienie

Rzecznik Praw Obywatelskich działając na podstawie art. 16 ust. 2 ustawy z dnia

15 lipca 1987 r. o Rzeczniku Praw Obywatelskich (jednolity tekst: Dz. U. z 1991 r., Nr

109, poz. 471) oraz art. 13 pkt 3 i art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 20 września 1984 r. o

Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r., Nr 13, poz. 48) wystąpił z

wnioskiem o podjęcie uchwały wyjaśniającej zagadnienie prawne, wymienione w sentencji uchwały, budzące wątpliwości w praktyce i wywołujące rozbieżności w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zagadnienie to powstało w następującym

stanie prawnym:

Przepis art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie terytorial-

nym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.) stanowi, że "każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą podjętą przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego". Ust. 3 tego artykułu określa, że w

"sprawie wezwania do usunięcia naruszenia stosuje się przepisy o terminach załatwiania spraw w postępowaniu administracyjnym", które są zamieszczone w art. 35-37,

rozdziału 7, działu I kodeksu postępowania administracyjnego. Z kolei dyspozycja art.

216a § 1 k.p.a. nakazuje stosowanie odpowiednio do skarg na uchwały organów gminy

przepisów działu VI k.p.a. o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. W dziale

tym znajduje się art. 199 § 1 k.p.a., który stwierdza, że "skargę na decyzję organu

administracji państwowej wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu

dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji".

Regulacja ta nasuwa zasadnicze pytanie, czy "odpowiednie stosowanie" przepisów działu VI k.p.a. może być przesłanką odrzucenia na podstawie art. 204 § 1 k.p.a.

skargi na uchwałę organu gminy, o której mowa w art. 101 ust 1 ww. ustawy o

samorządzie terytorialnym, wniesionej po upływie terminu wskazanego w art. 199 § 1

k.p.a. z uwzględnieniem maksymalnego dwumiesięcznego terminu, określonego w art.

35 § 3 k.p.a. dla organu gminy, do ustosunkowania się do wezwania o usunięcie

naruszenia uchwałą interesu prawnego lub uprawnienia określonej osoby?

Problematyka wiążąca się z udzieleniem odpowiedzi na powyższe pytanie, w

szczególności w zakresie skutków prawnych uchybienia terminu do wniesienia skargi

na uchwałę organu gminy wywołała poważne wątpliwości i rozbieżności w orzecznictwie

Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Przykładowo Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy we Wrocławiu w nie publikowanym postanowieniu z dnia 9 listopada 1994 r., SA/Wr 1801/94

odrzucił skargę na uchwałę organu gminy. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdził,

że "w sprawach skarg, opartych na treści art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie

terytorialnym, mają zastosowanie reguły określone w art. 199 § 1 k.p.a. W

konsekwencji więc uznać należało, że termin do wniesienia skargi upływa po trzydziestu

dniach od doręczenia stronie stanowiska rady gminy, będącego równocześnie

odpowiedzią na wezwanie do usunięcia kwestionowanego postanowienia uchwały. W

razie natomiast, gdy organ samorządowy nie odpowie na to wezwanie, początek biegu

terminu do wniesienia skargi powinien być liczony od upływu terminu, w którym organ

zobowiązany był udzielić odpowiedzi. Terminy załatwiania spraw określone są w

przepisach art. 35 i 36 k.p.a., przy czym najdłuższy termin załatwienia sprawy, która

uznana została za sprawę skomplikowaną wynosi dwa miesiące. Upływ więc tych

terminów powoduje rozpoczęcie biegu trzydziestodniowego terminu do wniesienia

skargi do sądu administracyjnego".

Podobne stanowisko wyraził Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu w nie publikowanym postanowieniu z dnia 18 października 1994 r.,

SA-P-2829/94, odrzucającym skargę na uchwałę organu gminy, wniesioną po upływie

trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi w trybie art. 199 § 1 k.p.a." liczonego

od daty bezskutecznego upływu terminu do zajęcia stanowiska w przedmiocie

wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia przez organ

gminy."

Odmienne stanowisko zajął Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w

wyroku z dnia 13 maja 1993 r., IV SA 698/92, opublikowanym w Orzecznictwie

Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1994 r., Nr 4, poz. 126. W uzasadnieniu tego

wyroku Naczelny Sąd Administracyjny wyraził pogląd, że "przewidziany w art. 199 § 1

k.p.a. 30-dniowy termin wniesienia skargi nie dotyczy skarg na uchwały organów gminy,

wnoszonych w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie

terytorialnym (Dz. U. Nr 16, poz. 95 ze zm.); skargi takie można wnosić w każdym czasie." Skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej sprawie podzielił

pogląd, wcześniej wyrażony w nie publikowanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodka Zamiejscowego w Katowicach z dnia 10 września 1992 r.,

SA/Ka 769/92. Wskazane wyżej składy orzekające Naczelnego Sądu Administracyjnego uznały, że pomimo odesłania zawartego w art. 216a § 1 k.p.a. do odpowiedniego

stosowania przepisów działu o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego do skarg

na uchwały organów gminy, w którym mieści się art. 199 § 1 k.p.a., określający termin

do wniesienia skargi na decyzję administracyjną, przepisu tego nie pozwala zastosować

odmienna regulacja, zawarta w rozdziale 10 ustawy o samorządzie terytorialnym,

dotycząca nadzoru nad działalnością komunalną. W uzasadnieniu wyroku w sprawie IV

SA 698/92 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że w rozdziale tym znalazły się

przepisy, które regulują terminy w jakich określona czynność ma być podjęta np. art. 91

ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym. Ten ostatni przepis wyraźnie

wskazuje, że "rozstrzygnięcie organu nadzorczego dotyczące gminy, a także

stanowisko zajęte w trybie art. 89, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego z

powodu niezgodności z prawem w terminie 30 dni od daty jego doręczenia. Rozdział

ten nie zawiera żadnego odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów k.p.a. do

terminów wniesienia skarg do sądu na uchwały organów gminy, co wskazuje, że inne

przypadki zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięć organów

samorządowych i organów nadzoru nie podlegają ograniczeniu terminem. Także art.

101 ustawy o samorządzie terytorialnym nie określa ram czasowych ani dla złożenia

przez zainteresowanego wezwania do usunięcia naruszenia, ani dla wniesienia skargi

do sądu administracyjnego. Z tego unormowania Naczelny Sąd Administracyjny

wyprowadził wniosek w uzasadnieniu wyroku z dnia 13 maja 1993 r., IV SA/698/92, że

zarówno wezwanie organu gminy do usunięcia kwestionowanego zapisu uchwały

organu gminy, jak również złożenie skargi do Sądu Administracyjnego po

bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia mogą nastąpić w każdym czasie.

Rzecznik Praw Obywatelskich, oznajmił w swym wniosku o udzielenie odpowiedzi na przedstawione zagadnienie prawne, że ten ostatnio omówiony pogląd NSA jest

zgodny z jego stanowiskiem w analizowanej kwestii prawnej.

Prokurator zajął odmienne stanowisko. W piśmie z dnia 6 czerwca 1995 r. [...]

wniósł o podjęcie uchwały zawierającej odpowiedź na przedstawione zagadnienie prawne, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w trybie art. 101 ustawy o samorządzie terytorialnym jest ograniczone terminem wskazanym w art. 199 § 1 k.p.a. w

związku z art. 216a § 1 k.p.a. i że skarga, o której mowa wniesiona po upływie terminu,

wymienionego w art. 199 § 1 k.p.a. podlega na podstawie art. 204 § 1 w związku z art.

216a § 1 k.p.a. odrzuceniu.

Rozpatrując przedstawione zagadnienie prawne Sąd Najwyższy zważył, co

następuje:

Na wstępie należy stwierdzić, że problematykę wiążącą się z bezskutecznym

wezwaniem organu gminy do usunięcia naruszenia uchwałą w sprawie z zakresu administracji publicznej interesu prawnego lub uprawnienia określonej osoby i początkiem

biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu

gminy rozważył już Sąd Najwyższy w uzasadnieniu postanowienia z dnia 22 lutego

1995 r., III ARN 1/95. Z rozważań tych zasługuje na uwagę wyjaśnienie wymagań

prawnych, jakie muszą zaistnieć po ogłoszeniu uchwały organu gminy w sprawie z

zakresu administracji publicznej, aby osoba zainteresowana mogła zaskarżyć taką

uchwałę do sądu administracyjnego. Sąd Najwyższy wskazał, że najpierw jest wymagane, ażeby zainteresowany wystąpił z wezwaniem do właściwego organu gminy o

usunięcie naruszenia i nastąpiła bezskuteczność tego wezwania. Dopiero od dnia, w

którym zostanie ujawniona wobec osoby zainteresowanej bezskuteczność jej wystąpienia o usunięcie naruszenia, powstaje podstawa do zwrócenia się przez nią o ochronę jej interesu prawnego lub uprawnienia na drodze postępowania przed sądem

administracyjnym.

Z konstrukcji przepisu art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym wynika,

że osoba zainteresowana nie ma ograniczenia czasowego do wezwania organu gminy

do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia uchwalą, podjętą przez

organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Ustawodawca wprowadził w

tym przepisie możliwość wniesienia skargi do sądu administracyjnego dopiero po

wyczerpaniu tej drogi postępowania, spowodowanej bezskutecznym wezwaniem do

"usunięcia naruszenia" interesu prawnego lub uprawnienia skierowanym do organu,

który wydał kwestionowaną uchwałę. Wezwanie do usunięcia naruszenia będzie

bezskuteczne, gdy organ gminy odmówi usunięcia żądanego naruszenia interesu

prawnego lub uprawnienia albo gdy w ogóle nie wypowie się w tym przedmiocie lub nie

udzieli żadnej odpowiedzi w terminie, jaki obowiązuje do załatwienia sprawy w

postępowaniu administracyjnym (art. 101 ust. 3 ustawy o samorządzie terytorialnym,

odsyłający wprost do bezpośredniego stosowania przepisów o terminach załatwiania

spraw w postępowaniu administracyjnym). Z regulacji zawartej w art. 35-36 k.p.a. wynika, że organy samorządowe obowiązane są (podobnie jak organy administracyjne)

załatwiać sprawy bez zbędnej zwłoki, a nawet niezwłocznie, jeżeli jest to tylko możliwe

(art. 35 § 1 i 2 k.p.a). W sprawach, które wymagają przeprowadzenia postępowania

wyjaśniającego, załatwienie ich powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca, a

sprawy szczególnie skomplikowanej - nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia

wszczęcia postępowania (art. 35 § 3 k.p.a.). Przepis art. 36 k.p.a. nakłada na organ

administracji obowiązek zawiadomienia strony o każdym przypadku niezałatwienia

sprawy w terminie, określonym w art. 35 k.p.a. W świetle tej regulacji należy przyjąć,że

dopiero po upływie dwumiesięcznego terminu (art. 35 § 3 k.p.a.), który jest

maksymalnym terminem załatwienia sprawy szczególnie skomplikowanej, osoba zainteresowana (która wystąpiła do organu gminy z wezwaniem o usunięcie naruszenia, na

podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym) może zaskarżyć uchwałę

gminy do sądu administracyjnego. W tym wypadku dzień, w którym upłynął

maksymalny dwumiesięczny termin do załatwienia wezwania o usunięcie naruszenia,

należy traktować, jako początek terminu, wymienionego w art. 199 § 1 k.p.a. w związku

z art. 216a § 1 k.p.a.do wniesienia skargi na uchwałę organu gminy do sądu

administracyjnego. Przepis art. 199 § 1 k.p.a. określający, że skargę na decyzję organu

administracji państwowej wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu

dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji ma więc zastosowanie do skarg na

uchwałę organu gminy z tą zmianą, że modyfikacji ulega początek biegu terminu do

wniesienia skargi, liczony od dnia doręczenia odpowiedzi na wezwanie do usunięcia

naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia (w której organ gminy powinien

zamieścić także pouczenie dla osoby zainteresowanej; analogicznie jak to obowiązany

jest czynić w odniesieniu do stron postępowania z mocy art. 9 i 107 § 1 k.p.a. organ

administracyjny w decyzji, w stosunku do której może być wniesiona skarga) albo - w

wypadku nie udzielenia odpowiedzi na to wezwanie - od dnia, w którym upłynął

dwumiesięczny termin, przewidziany w art. 35 § 3 k.p.a. Takie określenie początku

biegu terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego, wynika z art. 216a § 1

k.p.a., który nakazuje stosować odpowiednio do skarg na uchwałę organu gminy,

przepisy o zaskarżeniu decyzji do sądu administracyjnego. Oznacza to wprowadzenie

do "postępowania samorządowego" po bezskutecznym wezwaniu do "usunięcia

naruszenia", o którym mowa w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym,

określonych reguł postępowania sądu administracyjnego do tej samej jurydycznie

instytucji skargi, których przedmiotowe różnice zaskarżenia (decyzja - uchwała) nie

mają istotnego znaczenia w zakresie określenia terminu podejmowania tej czynności

procesowej oraz zasad postępowania i orzekania sądu administracyjnego. Skarga do

sądu administracyjnego w obu wymienionych wypadkach jest tą samą instytucją

procesową, pomimo, iż dopiero bezskuteczność "wezwania do usunięcia naruszenia"

otwiera drogę do zaskarżenia uchwały organu gminy do sądu administracyjnego.

Wyczerpanie toku "postępowania samorządowego" poprzedzającego przeniesienie

sporu na drogę postępowania sądowoadministracyjnego w odniesieniu do

kwestionowanej uchwały organu gminy stanowi pewnego rodzaju analogiczne rozwiązanie, jakie zawiera art. 198 k.p.a. Skarga, o której mowa w art. 101 § 1 ustawy o

samorządzie terytorialnym wniesiona do sądu administracyjnego z pominięciem trybu

uprzedniego "bezskutecznego wezwania" jak również po upływie terminu do jej wniesienia, określonego w art. 199 § 1 k.p.a., liczonego od dnia doręczenia odpowiedzi na

wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia albo - w

wypadku nie udzielenia odpowiedzi na to wezwanie - od dnia upływu dwumiesięcznego

terminu jest - zdaniem Sądu Najwyższego - niedopuszczalna (jeżeli nie ma podstaw do

przywrócenia terminu) i podlega odrzuceniu na podstawie art. 204 § 1 w związku z art.

216a § 1 k.p.a. W celu wykazania spełnienia formalnej przesłanki do wniesienia skargi

może okazać się potrzebne dołączenie do niej, jako dowodu spełnienia wymagań

prawnych odpisu lub kopii wezwania organu gminy do usunięcia naruszenia prawa w

razie bezskutecznego upływu terminu do udzielenia odpowiedzi na powyższe

wezwanie.

Reasumując tę część wywodów należy stwierdzić, że odesłanie zawarte w art.

216a § 1 k.p.a. do odpowiedniego stosowania działu VI k.p.a. do skarg na uchwałę organu gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, oznacza w zasadzie poddanie

tych skarg rygorom procesowym, przewidzianym dla skarg wnoszonych na decyzje

administracyjne, w tym także rygorom czasowym do wniesienia skargi. Dlatego

skarżący nie może bez żadnych ograniczeń czasowych sam ustalać i ustanawiać dla

siebie dowolnie terminu do złożenia skargi do sądu administracyjnego, skoro ustawa o

samorządzie terytorialnym tego nie przewiduje, ani nie wprowadza w tym przedmiocie

odrębnych rozwiązań procesowych.

Analiza regulacji prawnej, zawartej w ustawie o samorządzie terytorialnym umożliwia stwierdzenie, że kwestia określenia terminów, podejmowania poszczególnych

czynności prawnych nie została jednolicie unormowana. Przykładowo można tu

wskazać, że przepis art. 98 ust. 1 ustawy wyraźnie stanowi, że rozstrzygnięcie organu

nadzorczego dotyczące gminy, a także stanowisko zajęte w trybie art. 89 podlega

zaskarżeniu do sądu administracyjnego z powodu niezgodności z prawem w terminie

30 dni od daty jego doręczenia. Stroną w tym postępowaniu jest wyłącznie organ gminy, a nie inne osoby zainteresowane. Także przepis art. 91 ust. 1 ustawy określa termin

trzydziestodniowy dla organu nadzoru do orzeczenia o nieważności w całości lub w

części uchwały organu gminy od daty doręczenia mu uchwały w trybie art. 90 ustawy tj.,

w ciągu 7 dni od daty jej podjęcia. Jest faktem, że ustawa o samorządzie terytorialnym

nie określa terminu do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na uchwałę organu

gminy, o której mowa w art. 101 ust. 1 ustawy. Należy przypisać to - zdaniem Sądu

Najwyższego - niedoskonałości techniczno-legislacyjnej, a nie zamiarowi ustawodawcy

odmiennego unormowania zaskarżalności (wnoszenia skargi) uchwał organów gminy w

sprawach z zakresu administracji publicznej, a tym bardziej brak jest przesłanek do

wyprowadzenia z tego faktu wniosku, że wniesienie skargi w trybie art. 101 § 1 ustawy

nie jest ograniczone żadnym terminem. Taki wniosek byłby wyraźnie sprzeczny z wolą

ustawodawcy, który ten mankament legislacyjny wypełnił przepisem art. 216a § 1 k.p.a.,

nakazując jednoznacznie stosować odpowiednio do skarg na uchwały organów gminy,

przepisy o zaskarżaniu decyzji do sądu administracyjnego. Stwierdzenie braku

jednolitości w sposobie regulacji terminów podejmowania poszczególnych czynności

prawnych przez organy samorządu terytorialnego i organy nadzoru oraz osoby

zainteresowane - zdaniem Sądu Najwyższego - nie może więc stanowić podstawy do

wyprowadzenia wniosków kolidujących z wyraźnie wyrażoną wolą ustawodawcy w

innym akcie prawnym, regulującym postępowanie administracyjne, do którego

stosowania w tych sprawach jednoznacznie odsyła. Zdaniem Sądu Najwyższego

odesłanie do odpowiedniego stosowania przepisów działu VI k.p.a. nie oznacza

wyłączenia terminu do wniesienia skargi na omawianą uchwałę organu gminy, ani jego

modyfikacji lub odstępstwo od ich stosowania albo całkowitego zwolnienia od

przestrzegania terminu określonego w art. 199 § 1 k.p.a. "Odpowiednie stosowanie

przepisów" nie może oznaczać dowolności w ich stosowaniu, w szczególności, gdy

przepisy o terminach wnoszenia środków odwoławczych i zaskarżaniu decyzji

administracyjnych i orzeczeń mają charakter terminów ustawowych, których uchybienie

powoduje określone w przepisach procesowych skutki prawne. Sąd Najwyższy nie

dopatrzył się szczególnych przesłanek, które przemawiałyby za potrzebą różnicowania

terminów do dokonywania tej samej czynności prawnej (wniesienia skargi) w

postępowaniu administracyjnym i samorządowym, albo całkowitego odstępstwa od

stosowania terminów w odniesieniu do skarg, wymienionych w art. 101 ust. 1 ustawy o

samorządzie terytorialnym. Zwolnienie od obowiązku stosowania terminu do wniesienia

skargi na uchwałę organu gminy - zdaniem Sądu Najwyższego - kolidowałoby z ratio

legis art. 216a § 1 k.p.a. Wyraźne lub odmienne od przepisów działu VI k.p.a.

uregulowanie w ustawie o samorządzie terytorialnym kwestii stosowania terminów i

skutków procesowych, przekroczenia granic czasowych do wniesienia skargi,

wyłączałoby możliwość odpowiedniego stosowania przepisów działu VI k.p.a. w

zestawieniu z regulacją zawartą w art. 216a § 1 k.p.a. Różnice między omawianymi

skargami, co do materialnoprawnych podstaw zaskarżenia decyzji i uchwały, nie

uzasadniają odstąpienia od stosowania terminu do ich zaskarżenia do sądu administracyjnego. Odpowiednie stosowanie przepisów k.p.a. o wnoszeniu skarg do sądu administracyjnego dotyczy zatem przedmiotu skargi i jej materialnoprawnych podstaw, a

nie formalnoprocesowych wymagań do podejmowania czynności procesowych.

W świetle powyższych rozważań okazuje się, że nie są oparte na trafnej interpretacji omawianych przepisów prawa, poglądy tych składów orzekających Naczelnego

Sądu Administracyjnego, które w swych wyrokach wydanych w sprawach: SA/Ka

769/92 i IV SA 698/92 uznały, że przewidziany w art. 199 § 1 k.p.a. trzydziestodniowy

termin do wniesienia skargi do sądu administracyjnego nie dotyczy skarg na uchwały

organów gminy, wnoszonych w trybie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie terytorialnym.

Należy natomiast uznać, za prawidłowe i zasługujące na aprobatę odmienne

stanowisko, wyrażone przez składy orzekające Naczelnego Sądu Administracyjnego w

sprawach oznaczonych sygn. akt SA/Wr 1801/94 i SA-P-2829/94, o obowiązującym

terminie z art. 199 § 1 k.p.a. do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na

uchwały organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej i skutkach prawnych uchybienia terminu do wniesienia skargi, unormowanych w art. 204 § 1 k.p.a.

Określenie jednolitego terminu do wniesienia skargi na decyzję administracyjną i

uchwałę organu gminy - zdaniem Sądu Najwyższego - nie narusza utrwalonych i

powszechnie znanych zasad funkcjonowania sądów w demokratycznym państwie prawa. Zasada praworządności przemawia za zachowaniem jednolitego porządku prawnego w sprawach nie wymagających odmiennych regulacji prawnych, które przeszkadzałyby zdyscyplinowaniu stron w zakresie wnoszenia skarg do sądu administracyjnego oraz podważałyby w nieograniczonym czasie stabilność działań organów

samorządu terytorialnego. Terminy porządkujące uprawnienie mieszkańców gminy do

kwestionowania uchwał organów gminy w sprawach z zakresu administracji publicznej,

do wnoszenia skarg na uchwały organów gminy naruszające ich interesy prawne lub

uprawnienia, nie pozbawiają społeczności lokalnej praw do sądowej ochrony. Właściwa

wykładnia omawianych przepisów prawa nie pozbawia - zdaniem Sądu Najwyższego wpływu członków społeczności gminnej na prawidłowe i zgodne z prawem

funkcjonowanie samorządów terytorialnych w sprawach z zakresu administracji

publicznej.

Powyższe rozważania prowadzą do podjęcia uchwały w brzmieniu ustalonym

przez Sąd Najwyższy. Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 13 pkt 3

ustawy z dnia 20 września 1984 r. o Sądzie Najwyższym (jednolity tekst: Dz. U. z 1994

r., Nr 13, poz. 48) podjął uchwałę o treści przytoczonej w sentencji.