III ARN 75/95 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 21 marca 1996 r.

III ARN 75/95

Rozpoznając skargę na decyzję administracyjną wydaną na podstawie

przepisu, który utracił moc obowiązującą zgodnie z obwieszczeniem Prezesa

Trybunału Konstytucyjnego opublikowanym po wydaniu tej decyzji, Naczelny Sąd

Administracyjny powinien uwzględnić zmieniony stan prawny.

Przewodniczący SSN: Janusz Łętowski, Sędziowie SN: Kazimierz Jaśkowski

(sprawozdawca), Adam Józefowicz, Jerzy Kwaśniewski, Andrzej Wróbel,

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Włodzimierza Skoniecznego, po rozpoznaniu w dniu 21 marca 1996 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Handlowo-Przetwórczego "Z."Jana K. w S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 marca

1994 r. [...] w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej, na skutek rewizji

nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 20

kwietnia 1995 r. [...]

1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok

2. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz

poprzedzającej ją decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia 9 sierpnia 1993 r., [...]

3. zasądził od Prezesa Głównego Urzędu Ceł na rzecz skarżącego kwotę 277 zł

60 gr. (dwieście siedemdziesiąt siedem 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania

przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.

Uzasadnienie

Prezes Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył rewizję nadzwyczajną od

wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia

20 kwietnia 1995 r., [...] wydanego w sprawie ze skargi Przedsiębiorstwa HandlowoPrzetwórczego "Z." w S. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia 23 marca

1994 r. [...], w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Wyrokowi temu zarzucił rażące naruszenie art. 207 § 5 k.p.a. w związku z art. 31

ust. 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 109,

poz. 470 z 1991 r.) i na podstawie art. 57 ust. 2 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. z 1995 r., Nr 74, poz. 368) wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżonym wyrokiem Naczelny Sąd Administracyjny-Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu oddalił skargę Przedsiębiorstwa Handlowo

Przetwórczego "Z." w S., wniesioną na w.w. decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z

dnia 23 marca 1994 r. w przedmiocie opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżące Przedsiębiorstwo nie wykonało

obowiązku określonego w art.52 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo

Celne (jednolity tekst: Dz. U. z 1994 r., Nr 71, poz. 312 ze zm.), to jest nie złożyło zgłoszenia celnego w terminie 14 dni od dnia, w którym towar dostarczono do miejsca

odprawy celnej. W art. 70 ust. 2 pkt 3 Prawa celnego przewidziano sankcje za niewykonanie powyższego obowiązku w postaci opłaty manipulacyjnej dodatkowej.

Sąd Administracyjny uznał, iż w niniejszej sprawie organy administracji celnej

orzekły o opłacie manipulacyjnej dodatkowej za niewykonanie obowiązków związanych

ze zgłoszeniem celnym przed dniem 24 czerwca 1994 r. tj. przed wejściem w życie

obwieszczenia Prezesa Trybunału Konstytucyjnego z dnia 24 czerwca 1994 r. o utracie

mocy obowiązującej § 20 rozporządzenia Ministra Współpracy Gospodarczej z

Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej oraz poboru opłat

(Dz. U. z 1994 r., Nr 76, poz. 348).

Zdaniem wnoszącego rewizję zaskarżony wyrok rażąco narusza art. 31 ust. 3

ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o Trybunale Konstytucyjnym (jednolity tekst: Dz. U. z

1991 r., Nr 109, poz. 470 ze zm.). Należało bowiem zgodnie z tym przepisem uznać

zaskarżone decyzje za nieważne ponieważ były one wydane z zastosowaniem przepisu,

który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego został uchylony.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona.

Zgodnie z art. 31 ust. 3 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym ostateczne decyzje

wydane w ogólnym postępowaniu administracyjnym z zastosowaniem przepisu

prawnego, który w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego , jako sprzeczny z

Konstytucją lub aktem ustawodawczym , został zmieniony bądź uchylony w części lub w

całości, uznaje się za nieważne w trybie i na zasadach określonych w kodeksie

postępowania administracyjnego, w części dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji

administracyjnych oraz związanych z tym roszczeń odszkodowawczych; w wypadkach

gdy wynika to z przepisu prawa i okoliczności sprawy - organ stwierdzający nieważność

decyzji - może równocześnie wydać decyzję rozstrzygającą co do istoty sprawy. Z tego

przepisu wynika - podobnie jak z art. 31 ust. 1, 2 i 4 ustawy o Trybunale Konstytucyjnym

- że prawomocne orzeczenie sądu lub organu administracyjnego, wydane przed utratą

mocy obowiązującej przez przepis uznany orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego za

sprzeczny z Konstytucją albo aktem ustawodawczym, podlega wzruszeniu w sposób

przewidziany w art. 31 tej ustawy. Co do zasady, tego rodzaju pozbawienie przepisu

mocy obowiązującej następuje więc ze skutkiem wstecznym.

Zaskarżony wyrok zatem rażąco narusza prawo. Oddala on bowiem skargę na

decyzje wydane na podstawie przepisu § 20 rozporządzenia Ministra Współpracy

Gospodarczej z Zagranicą z dnia 22 sierpnia 1990 r. w sprawie dozoru i kontroli celnej

oraz poboru opłat (Dz. U. Nr 61, poz. 357 ze zm.) w odniesieniu do którego Prezes

Trybunału Konstytucyjnego wydał dnia 24 czerwca 1994 r. obwieszczenie o utracie

mocy obowiązującej (Dz. U. Nr 76, poz. 348). Wskutek obwieszczenia Prezesa

Trybunału Konstytucyjnego decyzje zostały pozbawione podstawy prawnej, a orzekając

po opublikowaniu tego obwieszczenia Sąd Administracyjny powinien uwzględnić

zmieniony stan prawny.

Z tych względów na podstawie art. 422 § 1 k.p.c.orzeczono jak w sentencji.