III ARN 17/95 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 6 lipca 1995 r.

III ARN 17/95

Jeżeli na sąsiedniej działce istnieje zabudowa w odległości większej niż 4

m od granicy działki, to projektowany budynek można usytuować w odległości

mniejszej niż 4 m od granicy działki pod warunkiem, że odległość między

budynkiem istniejącym a projektowanym wynosić będzie co najmniej 8 m.

Przewodniczący SSN: Walery Masewicz, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski,

Stefania Szymańska (sprawozdawca), Maria Tyszel, Andrzej Wróbel,

Sąd Najwyższy, przy udziale prokuratora Waldemara Grudzieckiego, po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 1995 r. sprawy ze skargi Adelajdy S. na decyzję Wojewody R. z

dnia 16 listopada 1993 r., [...] w przedmiocie pozwolenia na rozbudowę budynku

mieszkalnego w granicy działki, na skutek rewizji nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w

Lublinie z dnia 17 października 1994 r. [...]

1. u c h y l i ł zaskarżony wyrok;

2. u c h y l i ł decyzję Wojewody R. z dnia 16 listopada 1993 r. [...]

3. zasądził od Wojewody R. na rzecz Adelajdy S. 10 zł (słownie: dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Uzasadnienie

Wojewoda R. decyzją z dnia 16 listopada 1993 r., w wyniku odwołania Adelajdy

S., uchylił decyzję Prezydenta R. z dnia 5 października 1993 r. w przedmiocie

zatwierdzenia planu zagospodarowania działki przy ul. W. w R., stanowiącej własność

Wiktora J., pod rozbudowę budynku mieszkalnego i orzekł o dopuszczalności realizacji

na tej działce budynku w granicy z działką Adelajdy S. o nieprzekraczającej wysokości

5,0 m. Skarga Adelajdy S. na tę decyzję została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu

Administracyjnego z dnia 17 października 1994 r. [...]. W motywach wyroku

podkreślono, że skarżąca nie wykazała obiektywnie pojętego interesu prawnego do

kwestionowania dopuszczalności usytuowania budynku mieszkalnego, podlegającego

rozbudowie bezpośrednio przy granicy jej działki. Zdaniem Sądu, przepisy

rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z

dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać

budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), zezwalają na tego rodzaju lokalizację budynków mieszkalnych, pod warunkiem wyposażenia go w ścianę oddzielenia pożarowego oraz

zachowania odległości od istniejących budynków, przewidzianej w § 15 ust. 3

powołanego rozporządzenia. Poza tym realizacja spornej inwestycji nie utrudni prawidłowej zabudowy działki skarżącej. Organy administracji "udowodniły i wskazały"

skarżącej, że na jej działce istnieje możliwość wniesienia budynku mieszkalnego

wolnostojącego z otworami okiennymi we wszystkich kierunkach, co oznacza, że

planowana inwestycja nie narusza możliwości zagospodarowania jej działki. Dlatego

subiektywne odczucie skarżącej, że jej działka zostanie "obudowana" nie może być

równoznaczne z interesem prawnym, tj. znajdującym oparcie w obowiązującym prawie

materialnym.

Od wyroku tego założył rewizję nadzwyczajną Minister Sprawiedliwości. Zarzucając rażące naruszenie prawa, w szczególności przepisów art. 207 § 5 k.p.a. oraz

art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego (Dz. U. z 1974 r., Nr 38, poz. 229 ze zm.) oraz §

12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony

Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny

odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17, poz. 62), Minister wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku oraz decyzji Wojewody R. z dnia 16 listopada 1993 r. [...], a także decyzji

Prezydenta Miasta R. z dnia 5 października 1993 r. bądź uchylenie tego wyroku i

przekazanie sprawy Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu-Ośrodek Zamiejscowy w

Lublinie do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna jest uzasadniona, bowiem rozstrzygnięcie sprawy

nastąpiło z rażącym naruszeniem powołanych wyżej przepisów prawa.

Zasadnie w rewizji nadzwyczajnej podniesiono, iż stosownie do § 2 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3

lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych...., przepisy rozporządzenia mają zastosowanie także przy przebudowie i rozbudowie obiektów budowlanych. W takiej

sytuacji, do spornego obiektu, będącego wolnostojącym budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym i realizowanym na terenie przeznaczonym w miejscowym planie

zagospodarowania przestrzennego, pod tego rodzaju zabudowę ma zastosowanie

przepis § 12 ust. 1 wymienionego rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

W myśl zaś tego przepisu odległość sytuowania budynków mieszkalnych od granicy

działki winna wynosić co najmniej 4 m; w przypadku gdy ściana budynku od strony

sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych odległość ta może być

zmniejszona do 3 m. Dopuszczalność sytuowania bezpośrednio przy granicy działki za

zgodą terenowego organu administracji dotyczy wyłącznie budynków gospodarczych.

Usytuowanie projektowanego budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki

(§ 12 ust. 2 rozporządzenia) dopuszczalne byłoby w sytuacji istniejącej zabudowy na

sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m.,tj. w odległości 8 m. Jest natomiast

bezsporne, że działka skarżącej nie jest dotychczas zabudowana. Zrealizowanie

projektowanej rozbudowy budynku mieszkalnego bezpośrednio przy granicy działki

skarżącej kolidujące w sposób wyraźny z przepisem § 12 powołanego rozporządzenia,

wymusiłoby ponadto na skarżącej zagospodarowanie działki w sposób niezgodny z jej

zamierzeniem inwestycyjnym, co narusza nie tylko jej prawa właścicielskie, określone w

art. 140 kodeksu cywilnego, ale także konstytucyjną zasadę równości obywateli wobec

prawa.

Należy przy tym zauważyć, że także rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych,

jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 10, poz. 46) określa w

§ 12 ust. 4 identyczne normy odległościowe od granicy działki i w ust. 6 dopuszcza od

nich odstępstwo za pisemną zgodą właściciela działki sąsiedniej. Oczywiste naruszenie

przez Sąd art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, oraz § 12 ust. 1 rozporządzenia

Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980

r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki skutkuje

uchylenie zaskarżonego wyroku oraz decyzji Wojewody R. z dnia 16 listopada 1993 r. Z

tych powodów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji wyroku na mocy art. 422 § 1 k.p.c.

w związku z art. 211 k.p.a. i art. 207 § 2 pkt 1 k.p.a.