III ARN 17/94 · Sąd Najwyższy

Wyrok z dnia 27 maja 1994 r.

III ARN 17/94

Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestyncji nie może być skutecznie

kwestionowana w postępowaniu administracyjnym i sądowym jeżeli jest zgodna z

miejscowym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego sporządzonym

stosownie do wymagań określonych w art. 26 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 12 lipca

1984 r. o planowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz.

99).

Przewodniczący SSN: Adam Józefowicz, Sędziowie SN: Jerzy Kwaśniewski,

Janusz Łętowski, Walery Masewicz, Maria Mańkowska (sprawozdawca),

Sąd Najwyższy, z udziałem prokuratora Janiny Antosiewicz, po rozpoznaniu w

dniu 27 maja 1994 r. sprawy ze skargi Janiny i Tadeusza Ż. na decyzję Kolegium

Odwoławczego przy Sejmiku Samorządowym Województwa Rzeszowskiego z dnia 2

lutego 1992 r., [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji na skutek rewizji

nadzwyczajnej Ministra Sprawiedliwości [...] od wyroku Naczelnego Sądu

Administracyjnego-Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z dnia 24 sierpnia 1993 r. [...],

o d d a l i ł rewizję nadzwyczajną.

Uzasadnienie

Decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji z dnia 27 sierpnia 1992 r. Burmistrz

Miasta i Gminy R. ustalił lokalizację inwestycji dla Społecznego Komitetu Telefonizacji

R.-C. pod nazwą "sieć teletechniczna kablowa i napowietrzna w Dzielnicy R.-C."

oznaczoną na załączniku graficznym jako rysunki od 1 do 13. Z uzasadnienia

powyższej decyzji wynika, że wymieniona inwestycja ułatwi i poprawi komunikowanie

się mieszkańcom Dzielnicy, a ponadto, że "inwestor przedstawił wymagane

dokumenty".

Od decyzji organu I instancji złożyli odwołanie Wiktoria B. oraz Janina i Tadeusz

małżonkowie Ż., przez których nieruchomość ma przebiegać linia telefoniczna. Wiktoria

B. podniosła, że lokalizacja linii teletechnicznej, o której stanowi decyzja Burmistrza

Miasta i Gminy R., jest niezgodna z art. 30 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu

przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99 ze zm.), a poza tym nie

ma potrzeby prowadzić linii teletechnicznej po jej działce, skoro może być wykorzystana

istniejąca linia teletechniczna i działki właścicieli zainteresowanych instalacją telefonów.

Natomiast Janina i Tadeusz małżonkowie Ż., powołując się również na naruszenie

przepisów ustawy z dnia 12 lipca 1984 r., zarzucili, że omawiana linia teletechniczna nie

jest w ogóle ujęta w planie zagospodarowania przestrzennego Miasta i Gminy R.;

ponadto przez ich nieruchomość przebiegają już linia elektryczna i dwie linie gazowe,

istnieje zaś możliwość budowy linii teletechnicznej na terenie nieużytków, jak również

- 2 inne rozwiązania techniczne (np. budowa kanalizacji teletechnicznej). Wszyscy odwołujący się podkreślili przy tym, że poprowadzenie omawianej linii przez ich działki pozbawi

ich możliwości zabudowy mieszkalnej.

Kolegium Odwoławcze przy Sejmiku Samorządowym Województwa Rzeszowskiego w Rzeszowie decyzją z dnia 2 listopada 1992 r. utrzymało w mocy zaskarżoną

decyzję organu I instancji podnosząc, co następuje:

1. W związku ze złożonymi przez odwołujących się zastrzeżeniami odnośnie

przebiegu linii teletechnicznej, inwestor dokonał korekty tej inwestycji polegającej na

tym, że zrezygnował z doprowadzenia przyłącza telefonicznego do budynku Bogdana

G. przez działkę Wiktorii B. [...]. Gdy chodzi o nieruchomość Janiny i Tadeusza

małżonków Ż. [...], to zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego

nie jest ona przeznaczona pod budownictwo mieszkaniowe. Według tego planu ich

nieruchomość wchodzi w skład terenu istniejących i projektowanych baz magazynowoskładowych.

2. Wskazane przez odwołujących rozwiązanie przez usytuowanie linii

teletechnicznej po drugiej stronie (północnej) ulicy Sikorskiego nie jest możliwe, gdyż

przebiega tam linia energetyczna, a przepisy branżowe nie pozwalają na wspólne

prowadzenie linii energetycznych i telefonicznych.

3. Projektowana inwestycja jest zgodna z miejscowym planem ogólnym

zagospodarowania przestrzennego miasta R., zatwierdzonym uchwałą Nr [...] Rady

Narodowej Miasta i Gminy w R. z dnia 1 grudnia 1980 r., który dwukrotnie był oceniany

pod względem aktualności (w 1988 r. i w 1991 r.).

Naczelny Sąd Administracyjny - Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie rozpoznając

skargę Janiny i Tadeusza małż. Ż. złożoną na decyzję organu II instancji i zawierającą

wniosek o jej uchylenie, skargę tę oddalił.

Sąd ten stwierdził przede wszystkim, że zaskarżona decyzja nie narusza ani

przepisów prawa materialnego, ani przepisów postępowania administracyjnego,

przeciwnie, przepisy art. 33, art. 42 ust. 2 i art. 43 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o

planowaniu przestrzennym (jednolity tekst: Dz. U. z 1989 r., Nr 17, poz. 99 ze zm.)

dawały podstawę do wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny podniósł, że decyzja organu stopnia podstawowego została wydana po

uzyskaniu wskazania lokalizacyjnego z dnia 7 grudnia 1991 r. [...], zaś zamierzona

inwestycja jest zgodna z planem zagospodarowania przestrzennego stanowiącym, jako

akt prawa miejscowego, główną przesłankę spornej lokalizacji. Z art. 33 wymienionej

wyżej ustawy bowiem wynika, że "plan miejscowy stanowi podstawę gospodarki

gruntami przez wydanie decyzji w sprawie wykorzystania gruntów na cele

inwestycyjne". Dopuszczalność inwestycji nie może przekreślać stanu rzeczy

istniejącego na przedmiotowym terenie, gdyż o przeznaczeniu tego terenu nie decyduje

stan faktyczny, lecz plan zagospodarowania przestrzennego, zaś zamierzona

inwestycja jest zgodna z planem. Gdy chodzi o trasę przebiegu spornej linii, to organ II

instancji miał na uwadze zarzuty skarżących, lecz nie podzielił ich zasadności, a

stanowisko swoje uzasadnił zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a.

Od wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Minister Sprawiedliwości złożył

rewizję nadzwyczajną, w której zarzucił rażące naruszenie prawa, w szczególności art.

6, 33 i 46 ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym w związku z art.

- 3 140 k.c., i na podstawie art. 210 k.p.a. wniósł o uchylenie powyższego wyroku i

przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Rewidujący zakwestionował przede wszystkim stanowisko Naczelnego Sądu

Administracyjnego, jakoby zamierzona inwestycja była zgodna z miejscowym planem

zagospodarowania przestrzennego. Zdaniem rewidującego z art. 26 i 27 ustawy o

planowaniu przestrzennym wynika, że plany miejscowe powinny zawierać określenie

warunków i sposobów zagospodarowania przestrzennego, w tym także przeznaczenie

terenu. Poza tym plany miejscowe powinny być zgodne z ustawą przewidującą te plany,

ich zadania i treść. Ustawa o planowaniu przestrzennym nie przewiduje natomiast

możliwości dostosowywania przeznaczenia terenu lub sposobu jego wykorzystania do

potrzeb inwestorów. W planie miejscowym miasta R. brak jest ustaleń, które

upoważniałyby do wykorzystania części nieruchomości skarżących pod projektowaną

inwestycję. Zamieszczone w planie stwierdzenie, że "nowe przebiegi liniowe i

urządzenia wynikające ze szczegółowych rozwiązań i myśli technicznych, a nie

kolidujące z innymi elementami planu, nie wymagają zmian i odstępstw w planie" nie

znajduje oparcia w żadnym przepisie ustawy.

Minister Sprawiedliwości podniósł także, iż działka skarżących małżonków Ż.

znajduje się na terenie przeznaczonym pod budownictwo baz magazynowych i

składowych - i stanowi to ograniczenie prawa własności właścicieli nieruchomości.

Dalsze jego ograniczenie nie może wynikać z potrzeb inwestora, lecz jedynie ze

skonkretyzowanych ustaleń planu miejscowego, dokonanych w formie przepisów

gminnych ustanowionych przez upoważniony organ władz publicznej (radę gminy).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Rewizja nadzwyczajna trafnie wywodzi, że miejscowe plany zagospodarowania

przestrzennego powinny być zgodne z wymaganiami, jakie dla nich stawiają przepisy

ustawy z dnia 12 lipca 1984 r. o planowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1989 r. Nr 17 poz.

99). Działalność wpływająca na sposób zagospodarowania oraz wykorzystania gruntów

może być podjęta tylko wówczas, gdy jest zgodna z ustaleniami planów

zagospodarowania przestrzennego (art. 6). Zgodnie z art. 26 i 27 tej ustawy, plany

miejscowe określają warunki przestrzennego zagospodarowania miasta, gminy lub

terenu, w tym także przeznaczenie gruntu. Przepisy powołanej ustawy nie upoważniają

inwestorów do dokonywania zmian w tym zakresie i nie stwarzają możliwości

dostosowywania przeznaczenia terenu lub sposobu jego wykorzystania zgodnie z

potrzebami inwestycji. Zatem sformułowanie w planie miejscowym miasta R.: "nowe

przebiegi liniowe i urządzenia wynikające ze szczegółowych rozwiązań i myśli

technicznych, a nie kolidujące z innymi elementami planu, nie wymagają zmian i

odstępstw w planie" nie znajduje oparcia w żadnym przepisie omawianej ustawy.

Rewizja nadzwyczajna jest jednak nieuzasadniona z uwagi na inny stan

faktyczny, niż przedstawiany dotąd w sprawie. Okazało się bowiem, że sporne słupy

telefoniczne zlokalizowano ostatecznie poza nieruchomością, to znaczy poza działką

[...] stanowiącą własność skarżących, którzy protestowali przeciwko stawianiu słupów

na ich działce, natomiast wyrazili zgodę na przeprowadzenie samej linii telefonicznej.

Znajduje to potwierdzenie w piśmie skarżących do Urzędu Miasta i Gminy w R. z dnia 7

- 4 grudnia 1992 r. [...] oraz w ustaleniach inspektora i geodety Urzędu Miasta i Gminy w

R., spisanych w protokole z dnia 25 kwietnia 1994 r. (K. 37 akt Urzędu Nr [...]). Zarówno

ze sporządzonego szkicu, jak i protokółowego opisu stanu faktycznego wynika, że

żelbetowy słup linii teletechnicznej znajduje się pomiędzy działkami i został ustawiony w

środku dobrze wykształconej i zarośniętej miedzy. Na obu działkach istnieją uprawy

polowe. Drugi słup telefoniczny ustawiony został na działce Nr ewid. 2076/1.

Stanowi to w istocie rzeczy spełnienie podstawowych żądań skarżących się a

zatem także rozwiązanie powstałego sporu, w wyniku którego małż. Janina i Tadeusz Ż.

złożyli skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji, Sąd Najwyższy

uznał, że rewizja nadzwyczajna wniesiona na korzyść skarżących stała się

bezprzedmiotowa, podlega zatem oddaleniu z mocy art. 421 § 1 k.p.c.