II ZO 7/22 · Sąd Najwyższy

II ZO 7/22 POSTANOWIENIE Dnia 20 października 2023 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski w sprawie obwinionej X.Y. sędziego Sądu Okręgowego w S.po rozpoznaniu w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu w dniu 20 października 2023 r. bez udziału stron zażalenia obrońców obwinionej z dnia 2 kwietnia 2021 r. i z dnia 6 kwietnia 2021 r. na postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt ASD 4/19 w przedmiocie odmowy zawieszenia postępowania dyscyplinarnego postanowił: pozostawić zażalenie bez rozpoznania jako bezprzedmiotowe.

UZASADNIENIEPrzed Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym […] toczy się postępowanie przeciwko obwinionej X.Y. sędzi Sądu Okręgowego w S. o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego polegającego na tym, że uchybiła godności urzędu poprzez nie podejmowanie w ogóle lub podejmowanie w sposób rażąco przewlekle, czynności procesowych w sprawach przydzielonych do jej referatu, dopuszczając się istotnych uchybień w zakresie sprawności postępowania, przy czym okresy bezczynności w poszczególnych sprawach wynosiły odpowiednio: w sprawie II K […]/16 – od co najmniej października 2017 r. do 7 lutego 2019 r., w sprawie II K […]/17 – od 22 maja 2017 r. do 27 sierpnia 2018 r., w sprawie II K […]/17 – od 22 sierpnia 2017 r. do 18 kwietnia 2019 r., w sprawie II K […]/17 – od 22 grudnia 2017 r. do 29 października 2018 r., w sprawie II K […]/18 – od 2 stycznia 2018 r. do 25 kwietnia 2019 r., tj. o czyn z art. 107 § 1 ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych (k. 26-27 – wniosek o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej).Obrońcy obwinionej złożyli na rozprawie dyscyplinarnej w dniu 26 marca ‎2021 r. wniosek o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego do momentu ustalenia właściwego sadu dyscyplinarnego drugiej instancji (k. 20 – protokół rozprawy dyscyplinarnej z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt ASD 4/19).Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie Apelacyjnym […] na mocy postanowienia z dnia 26 marca 2021 r. nie uwzględnił wniosku o zawieszenie postępowania dyscyplinarnego dot. sędziego Sądu Okręgowego w S. X.Y. uzasadniając, że podnoszone przez obwinioną i obrońców wątpliwości, co do organu uprawnionego do rozpoznania ewentualnych odwołań w niniejszej sprawie, nie są długotrwałą przeszkoda uniemożliwiającą prowadzenia postępowania w rozumieniu art. 22 § 1 k.p.k.

Sąd wskazał, że należą do nich takie zdarzenia, które ze swej istoty czynią niemożliwym prowadzenie postępowania (np. długotrwała choroba obwinionego uniemożliwiająca jego udział w toczącym się postępowaniu). Zdaniem Sądu, przeszkody te powinny mieć charakter tamujący dla postępowania toczącego się obecnie przed sądem, nie zaś dla przyszłych bądź hipotetycznych postępowań, które mogą toczyć się w przyszłości przed innymi organami i w toku innych postępowań (k. 20-20v – protokół rozprawy dyscyplinarnej z dnia 26 marca 2021 r., sygn. akt ASD 4/19).Obrońca obwinionej adw.

B. P. zaskarżył to postanowienie Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […] w całości, zarzucając mu obrazę przepisów prawa procesowego, mającą wpływ na treść orzeczenia, tj. art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. przez przyjęcie, iż za długotrwałą przeszkodę w rozumieniu tego przepisu uznać należy wyłącznie zdarzenia o charakterze faktycznym dotyczące uczestników postępowania, w sytuacji gdy za długotrwałą przeszkodę uniemożliwiającą prowadzenie postępowania może być uznany stan niepewności co do treści normatywnej prawa unijnego, istotnej dla trybu procedowania sądu w rozpoznawanej sprawie oraz dla ustalenia czy sąd dyscyplinarny jest bezstronny i niezawisły oraz czy został ustanowiony uprzednio na podstawie ustawy stosownie do wymagań wynikających z art. 47 Karty Praw Podstawowych, a także czy w toku niniejszej sprawy istnieje niezależny sąd II instancji, szczególnie gdy stosowanie przepisów zakwestionowanych w skardze Komisji Europejskiej skierowanej do TSUE w sprawie C-791/19 oraz złożonej w dniu 31 marca 2021 r., podważałoby zasadę lojalnej współpracy organów państwa unijnych, wynikającą z art. 4 ust. 3 TSUE.

Obrońca obwinionej wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania kwestii zawieszenia postępowania (k. 9-12 – zażalenie obrońcy obwinionej z dnia 2 kwietnia 2021 r.).Obrońca obwinionej sędzia Sądu Apelacyjnego w […]. W. B. również zaskarżył przedmiotowe postanowienie w całości, zarzucając mu obrazę art. 22 § 1 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. poprzez uznanie, iż w niniejszej sprawie nie zachodzi długotrwała przeszkoda uniemożliwiająca procedowanie w sprawie.

Obrońca obwinionej wniósł o uwzględnienie zażalenia i zawieszenie postępowania w sprawie do czasu wydania rozstrzygnięcia przez TSUE w sprawie C-791/19 oraz w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej, skierowanej przeciwko Polsce, która toczy się pod sygn. C-204/21. W wypadku nieuwzględnienia powyższego, wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania kwestii zawieszenia postępowania (k. 5-7 – zażalenie obrońcy obwinionej z dnia 6 kwietnia 2021 r.). Sąd Najwyższy zważył, co następuje.Zażalenie należało pozostawić bez rozpoznania ze względu na jego bezprzedmiotowość.W dniu 15 lipca 2022 r., tj. po wniesieniu zażaleń przez obrońców obwinionej X.Y.., sędziego Sądu Okręgowego w S., weszła w życie ustawa o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw z dnia 9 czerwca 2022 r. (Dz.

U. z 2022 r. poz. 1259). Zgodnie z art. 8 ust. 1 tej ustawy zniesiono Izbę Dyscyplinarną, tworząc w ramach Sądu Najwyższego Izbę Odpowiedzialności Zawodowej. Ponadto wprowadzono regulację, według której sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia jej w życie należące do Izby Dyscyplinarnej przejmuje i prowadzi Izba Odpowiedzialności Zawodowej (art. 8 ust. 2 ww. ustawy).Likwidacja Izby Dyscyplinarnej przez ustawodawcę uczyniła bezprzedmiotowym żądanie obrońców obwinionej. Argumentacja obrońcy obwinionej mająca na celu wykazanie konieczności zawieszenia postępowania w sprawie obwinionego dotyczyła bowiem wyłącznie Izby Dyscyplinarnej.

W szczególności racją dla zawieszenia postępowania miał być status Izby Dyscyplinarnej, zakwestionowany w orzeczeniu do czasu wydania rozstrzygnięcia przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w sprawie C-791/19 oraz w sprawie ze skargi Komisji Europejskiej, skierowanej przeciwko Polsce w sprawie o sygn. C-204/21.Powody, dla których zdaniem obrońców obwinionej należało zawiesić postępowanie, tj. zawieszenie postępowania do czasu wydania rozstrzygnięć przez TSUE, przestały być aktualne wraz z przejęciem spraw dawniej toczących się w Izbie Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego przez Izbę Odpowiedzialności Zawodowej, ale przede wszystkim z uwagi na wydanie wspomnianych rozstrzygnięć w postaci wyroku TSUE w sprawie o sygn.

C-791/19 w dniu 15 lipca 2021 r. oraz w sprawie o sygn. C-204/21 w dniu 5 czerwca 2023 r. Brak jest obecnie przeszkód – zarówno prawnych, jak i faktycznych – do prowadzenia sprawy, a tym samym nie aktualizuje się wskazana przez skarżących podstawa zawieszenia postępowania. Zauważyć należy, że w przypadku jakiejkolwiek zmiany warunków prawnych czy faktycznych, obrońcy obwinionej mogą ponowić swój wniosek. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie. [M. T.][ał]