II ZK 37/25 · Sąd Najwyższy

II ZK 37/25 POSTANOWIENIE Dnia 3 października 2025 r.Sąd Najwyższy w składzie: SSN Zbigniew Korzeniowski w sprawie adw. S. J. obwinionego o popełnienie przewinienia dyscyplinarnego z § 17 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 w zw. z art 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze, po rozpoznaniu 3 października 2025 r. w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej na posiedzeniu, kasacji obwinionego – adw. S. J., od orzeczenia Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w Warszawie z 28 września 2024 r., sygn. akt [...], umarzającego postępowanie w sprawie a tym samym utrzymującego w mocy postanowienie Sądu Dyscyplinarnego [...] Izby Adwokackiej [...] z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...], postanowił: I. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną; II. zasądzić od obwinionego adw. S. J. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 20 (dwudziestu) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

UZASADNIENIE

Adwokat S. J. został obwiniony o to, że 23 grudnia 2020 r. [...] naruszył zasady etyki adwokackiej i godności zawodu poprzez niezachowanie umiaru i oględności w wypowiedziach zawartych w piśmie z dnia 23 grudnia 2020 r. skierowanym do Prokuratora Regionalnego w W. J. R., tj. o przewinienie dyscyplinarne z § 17 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu (Kodeks Etyki Adwokackiej) uchwała Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 w zw. z art 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze.Orzeczeniem z 9 marca 2022 r., sygn. akt [...], Sąd Dyscyplinarny [...] Izby Adwokackiej [...], uznał obwinionego adw.

S. J. winnym popełnienia zarzucanego mu czynu, z tym ustaleniem, że czyn ten zakwalifikował jako przewinienie z § 14 w zb. z § 16 zd. 2 w zb. z § 17 uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu z późn. zm. w zw. z art. 80 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 2368) w zw. z art. 18 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 2345) w zw. z art. 95n pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (t.j. Dz.

U. z 2017 r. poz. 2368) i za to na podstawie art. 81 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze wymierzył obwinionemu karę nagany i na podstawie art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze orzekł wobec niego zakaz sprawowania patronatu na 5 lat. Ponadto Sąd dyscyplinarny I instancji obciążył obwinionego kosztami postępowania dyscyplinarnego.Odwołanie od powyższego orzeczenia Sądu Dyscyplinarnego [...] Izby Adwokackiej [...], pismem z 28 marca 2022 r. wniósł obwiniony adw. S. J.Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury orzeczeniem z 24 września 2022 r., sygn. akt [...], uchylił w całości zaskarżone orzeczenie Sądu Dyscyplinarnego Izby Adwokackiej [...] z 9 marca 2022 r., sygn. akt [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Dyscyplinarnemu Izby Adwokackiej [...].W wyniku ponownego rozpoznania sprawy Sąd Dyscyplinarny [...] Izby Adwokackiej [...], postanowieniem z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...], uznał przewinienie obwinionego za przypadek mniejszej wagi i umorzył postępowanie w sprawie, kosztami postępowania obciążając […] Izbę Adwokacką [...].Zażalenie na to orzeczenie, pismem z 7 maja 2024 r., złożył obwiniony, który zarzucił orzeczeniu z 17 kwietnia 2024 r.:- obrazę przepisów prawa materialnego (art. 438 pkt 1 k.p.k.), przez dowolne przyjęcie w uzasadnieniu postanowienia, że obwiniony, mimo braku czynu (art. 17 § 1 pkt. 1 k.k.) dopuścił się naruszenia zasad etyki;- obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na treść orzeczenia (art. 438 §2 k.p.k.), przez wybiórcze przywołanie fragmentu pisma obwinionego ‎z dnia 23.12.2020 r. i pominięcie dowodów istotnych (art. 410 k.p.k., art. 2 § 2 k.p.k.) zawartych w akapicie pierwszym tegoż pisma (pismo z 1.04.2020 r., 21.09.2020 r.) na okoliczność przestępstwa nadużycia uprawnień (231 k.k.) przez J.

R., M. W., ł. M.; pominięcie dowodów na okoliczność przestępstwa nadużycia uprawnień i oskarżenia fałszywego przez J. T. (art. 231 k.k.) w sprawie [...], ([...]); pominięcie dowodów na okoliczność przestępstwa nadużycia uprawnień przez J. T. (art. 231 k.k.) w sprawie […], ukrycia dowodów niewinności nakazanych przez Sąd Dyscyplinarny w sprawie […], ([…]), a w konsekwencji pominięcie wszystkich celów postępowania (art. 2 § 1 k.p.k.);- rażącej samowoli w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia (art. 438 pkt 3 k.p.k.), mimo iż żaden zwrot użyty w tym piśmie, kierując się rozumem, nie zawierał treści obelżywych, niegodnych, uzasadniony był w obronie dobrego imienia, praw pokrzywdzonego, interesu społecznego, skutkiem przestępstwa rażącego niedopełnienia obowiązków przez wskazanych wyżej sprawców (art. 231 k.k.);- rażącej samowoli sądzących w warunkach nadużycia uprawnień, (art. 231 k.k.), pominięcia prawa pokrzywdzonego do słusznej, uzasadnionej krytyki, przestępstwa „władzy”, zważywszy przy tym, że żaden fragment pisma nie zawierał treści nieprawdziwych, a więc przy pominięciu braku czynu (art. 1 § 1 k.k.), pominięcia obowiązku uniewinnienia, a nie umorzenia postepowania (art. 414 k.p.k.).W wyniku rozpoznania zażalenia, Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, postanowieniem z 28 września 2024 r., sygn. akt [...], uzupełnionym następnie postanowieniem z 15 listopada 2024 r., umorzył postępowanie w sprawie, zaś kosztami postępowania obciążył Izbę Adwokacką [...].Kasację od tego rozstrzygnięcia wniósł obwiniony, zaskarżając postanowienie Wyższego Sądu Dyscyplinarnego Adwokatury w całości.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił rażące naruszenie prawa skutkiem pominięcia okoliczności faktycznych (art. 86 § 2 ustawy o adwokaturze):- pominięcie zasady rozumnego postępowania - całokształtu okoliczności wyrażonej w przepisie art. - 410 k.p.k., wskazanych dowodów, dowodów z urzędu;- błędne zastosowanie przepisu art 88 pkt 2 ustawy skutkiem pominięcia okoliczności faktycznych i na tej błędnej podstawie umorzenie postępowania;- pominięcie obowiązku wyrażonego przepisem art 414 § 1 zd. 2 k.p.k.;- uchybienie obowiązkom wynikającym z przepisu art. 424 k.p.k. przez pominięcie tychże faktów istotnych, elementów uzasadnienia - oskarżenia w warunkach przestępstwa niedopełnienia obowiązku / nadużycia uprawnień (231 k.k.), a przy tym z niskich pobudek przez rzecznika adw.

J. T., jego zastępcę adw. J1. T1., w porozumieniu z J. R. Prokuratorem Regionalnym w W.;- naruszenie obowiązku doręczenia obwinionemu fałszywie pouczenia (art. 88 § 4 ustawy).Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania - względnie uniewinnienie skarżącego; obciążenie kosztami postępowania sprawców oskarżenia; zasądzenia kosztów postępowania na rzecz obwinionego - ofiary przestępstwa; zasądzenie na rzecz obwinionego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę - w obu przypadkach według uznania Sądu.Nadto skarżący wniósł o wydanie polecenia przez Ministra wszczęcia postępowań dyscyplinarnych wobec oskarżających, sądzących w I instancji, J.

R. - winnych nadużycia uprawnień (art. 90 § 2 ustawy), przeprowadzenie dowodów z postępowania przeciwko J. R., prokuratorowi o zawieszenie w czynnościach, odwołanie z funkcji prokuratora, z wniosku Ministra Sprawiedliwości w Ministerstwie.Sąd Najwyższy zważył, co następuje:Postępowanie kasacyjne nie jest powszechną (trzecią) instancją. Ma swoje ograniczenia procesowe i materialne.Na wstępie wskazać trzeba, że zgodnie z treścią art. 531 § 1 k.p.k. w zw. ‎z art. 530 § 2 k.p.k. i art. 429 § 1 k.p.k., kasacja na korzyść może być wniesiona jedynie w razie orzeczenia w postępowaniu dyscyplinarnym kary.

Nie jest natomiast dopuszczalne wniesienie kasacji na korzyść w sytuacji, kiedy doszło do uniewinnienia lub umorzenia postępowania, a w niniejszej sprawie postępowanie dyscyplinarne wobec obwinionego zostało umorzone.Mimo to Sąd Najwyższy pochylił się nad argumentacją podniesioną w kasacji z uwagi na treść art. 523 § 4 k.p.k. stanowiącego, że ograniczenie powyższe nie dotyczy kasacji wniesionej z powodu uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. Zarzuty kasacji wskazywały na rażące naruszenie prawa poprzez brak uniewinnienia od popełnienia zarzucanego czynu.Kasacja okazała się oczywiście bezzasadna.Nie ma podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa (art. 91b ustawy z 26 maja 1982 r.

Prawo o adwokaturze).Czyn zarzucany skarżącemu został oceniony przez Sąd Dyscyplinarny [...] Izby Adwokackiej [...], postanowieniem z 17 kwietnia 2024 r., sygn. akt [...], który uznał przewinienie obwinionego za przypadek mniejszej wagi.Wyższy Sąd Dyscyplinarny Adwokatury, w wyniku rozpoznania zażalenia skarżącego mógł umorzyć postępowanie, na podstawie art. 88 ust. 2 w związku z art. 8 ust. 2 ustawy Prawo o adwokaturze, jako że od popełnienia czynu upłynęły ponad trzy lata.Żądnie uniewinnienia nie jest zasadne. Czyn został popełniony.

Nie ma podstaw do stwierdzenia, że skarżący powinien zostać uniewinniony.Skarżący wysłał pismo z dnia 23 grudnia 2020 r. do Prokuratora Regionalnego, które nie pozwala na uznanie, iż nie doszło do naruszenia § 17 uchwały Naczelnej Rady Adwokackiej nr 2/XVIII/98 Zbioru Zasad Etyki Adwokackiej i Godności Zawodu.W kasacji skarżący nie zarzuca naruszenia § 17 wskazanego Zbioru Zasad. Nie zarzucał naruszenia tego przepisu również w odwołaniu od postanowienia Sądu Dyscyplinarnego z 17 kwietnia 2024 r. Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji.Sąd obciążył obwinionego kosztami postępowania kasacyjnego w kwocie 20,00 zł (tj. ryczałt za doręczenie wezwań i innych pism) na podstawie art. 95n pkt 1 ustawy Prawo o adwokaturze w zw. z art. 618 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z § 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2003 r. w sprawie wysokości i sposobu obliczania wydatków Skarbu Państwa w postępowaniu karnym (tekst jednolity Dz.U. z 2013 r. poz. 663 ze zm.). [M.

T.] [r.g.] ‎