II UZ 85/01 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 28 listopada 2001 r.

II UZ 85/01

Obowiązek doręczania pism sądowych pełnomocnikowi ustanowionemu

z urzędu powstaje dopiero z momentem zawiadomienia sądu przez organ samorządu zawodowego o wyznaczeniu konkretnej osoby. Sąd nie jest obowiązany do ponownego doręczenia takiemu pełnomocnikowi pism uprzednio doręczonych stronie.

Przewodniczący SSN Andrzej Wasilewski, Sędziowie SN: Andrzej Kijowski

(sprawozdawca), Jerzy Kwaśniewski.

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 28 listopada 2001 r. sprawy z wniosku Bogumiła K. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w T. o rentę z tytułu niezdolności do pracy, na skutek zażalenia

wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 25 września

2001 r. [...]

o d d a l i ł zażalenie;

oddalił wniosek o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie postanowieniem z dnia 25 września 2001 r. odrzucił kasację, którą Bogumił K., działający

przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wniósł od wyroku tego Sądu z dnia 31

maja 2001 r. [...], oddalającego apelację od wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 22 września 2000 r. [...], oddalającego

odwołanie od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w T., odmawiającej wnioskodawcy przyznania prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy. W motywach przedmiotowego postanowienia Sąd Apelacyjny wskazał, że odpis kwestionowanego wyroku z uzasadnieniem został skarżącemu doręczony w dniu 28

czerwca 2001 r., a zatem miesięczny termin do wniesienia kasacji (art. 393 4 KPC)

upłynął w dniu 28 lipca 2001 r., gdy tymczasem złożenie kasacji przez pełnomocnika

ustanowionego z urzędu nastąpiło w dniu 28 sierpnia 2001 r., czyli po terminie, co

powoduje odrzucenie skargi jako niedopuszczalnej (art. 3935 KPC).

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł w imieniu powoda jego pełnomocnik ustanowiony z urzędu, domagając się uchylenia zaskarżonego orzeczenia i

zasądzenia kosztów udzielonej pomocy prawnej. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że pełnomocnik z urzędu „celem wniesienia kasacji” od wyroku Sądu Apelacyjnego z dnia 31 maja 2001 r. został ustanowiony postanowieniem tego Sądu z dnia

17 maja 2001 r., a więc postanowieniem wydanym, a przynajmniej datowanym na 14

dni przed terminem ogłoszenia orzeczenia. Mimo to wspomniane postanowienie zostało Okręgowej Radzie Adwokackiej w K. doręczone dopiero w dniu 26 lipca 2001 r.

Jako pełnomocnika z urzędu Rada wyznaczyła dla wnioskodawcy adwokata Wojciecha S., wysyłając do niego pismo z dnia 30 lipca 2001 r., które do jego kancelarii

wpłynęło w dniu 1 sierpnia 2001 r. Pełnomocnik skarżącego uważa więc, że miesięczny termin do wniesienia kasacji mógł upłynąć najwcześniej w dniu 1 września

2001 r., tym bardziej iż doręczenie odpisu sentencji i uzasadnienia wyroku Sądu

Apelacyjnego, dokonane wnioskodawcy w dniu 28 czerwca 2001 r., było pozbawione

procesowej doniosłości. Jeżeli bowiem w danej sprawie ustanowiono pełnomocnika,

to zgodnie z art. 133 § 3 KPC, jemu należy dokonywać wszelkich doręczeń, a doręczenia adresowane bezpośrednio do strony są bezskuteczne. Pełnomocnik skarżącego nie otrzymał zaś do dziś odpisu sentencji i uzasadnienia wyroku z dnia 31 maja

2001 r.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie okazało się bezzasadne i podlega oddaleniu. Chybiony jest w

szczególności zarzut naruszenia przez Sąd Apelacyjny przepisu art. 133 § 3 zdanie 1

KPC, stanowiącego, że jeżeli ustanowiono pełnomocnika procesowego lub osobę

upoważnioną do odbioru pism sądowych, to doręczeń należy dokonywać tym podmiotom. Wobec pełnomocnika ustanowionego z urzędu obowiązek ten ma bowiem

nawet po uprawomocnieniu się odpowiedniego postanowienia sądowego potencjalny

charakter dopóty, dopóki nie zostanie zaktualizowany i zarazem skonkretyzowany

przez decyzję organu samorządu zawodowego o desygnowaniu do tej roli oznaczonego adwokata lub radcy prawnego. Powinność doręczenia pism sądowych pod ad-

resem kancelarii pełnomocnika skarżącego zaktualizowała się zatem dla Sądu Apelacyjnego dopiero z momentem otrzymania zawiadomienia Okręgowej Rady Adwokackiej w K. z dnia 30 lipca 2001 r., że skargę kasacyjną w niniejszej sprawie ma

opracować adwokat Wojciech S. Wspomnianej powinności nie można więc rozciągać

na wcześniejsze doręczenia, które zgodnie z ogólną regułą przepisu art. 133 § 1

KPC były dokonywane bezpośrednio do rąk ubezpieczonego. Dotyczy to również

doręczonego mu w dniu 28 czerwca 2001 r. odpisu sentencji i uzasadnienia wyroku

Sądu Apelacyjnego z dnia 31 maja 2001 r. Konieczność dokonywania ustanowionemu przez sąd pełnomocnikowi do sporządzenia kasacji ponownego doręczenia

odpisu kwestionowanego orzeczenia, wcześniej skutecznie doręczonego stronie

zgłaszającej taki wniosek, nie byłaby zresztą racjonalna i dlatego podobnego zachowania nie nakazuje sądowi drugiej instancji żaden przepis obowiązującego prawa.

Miesięczny termin z art. 3934 KPC do wniesienia kasacji upłynął więc w dniu

28 lipca 2001 r. Termin ten, jako ustawowy termin procesowy, nie podlegał przedłużeniu, a jego upływ Sąd drugiej instancji był obowiązany uwzględnić z urzędu i odrzucić kasację jako niedopuszczalną (art. 3935 KPC). Oceny tej nie zmienia fakt, że

dochowanie tego terminu przez pełnomocnika w niniejszej sprawie, który o wyznaczeniu przez okręgową radę adwokacką dowiedział się w dniu 1 sierpnia 2001 r.,

było z istoty rzeczy niemożliwe, co wszakże nie oznacza równocześnie, iż pełnomocnik miał dla potrzeb sporządzenia kasacji do swej dyspozycji pełny miesiąc. Innymi

słowy, pełnomocnik powinien działać bezzwłocznie i wraz ze spóźnioną skądinąd

kasacją zgłosić na ogólnych zasadach wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia (art. 168 in. KPC), czego Sąd nie mógł uczynić z własnej inicjatywy.

Umiejętność poprawnego procesowo zakwalifikowania powyższej sytuacji faktycznej należy potraktować jako elementarny składnik adwokackiego warsztatu zawodowego. Skarbu Państwa nie mogą obciążać koszty udzielonej z urzędu pomocy

prawnej, która nie spełnia takich wymagań. Dlatego należało oddalić również wniosek o zasądzenie kosztów nie opłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, pomimo oświadczenia pełnomocnika, że nie zostały one uiszczone w całości bądź w

części.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 39319 w związku z

art. 397 § 2 i art. 385 KPC orzekł jak w sentencji.