II UZ 76/05 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 76/05

POSTANOWIENIE

Dnia 18 stycznia 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Krystyna Bednarczyk (przewodniczący)

SSN Zbigniew Hajn

SSA Zbigniew Korzeniowski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku K. O.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 stycznia 2006 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 29 sierpnia 2005 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie.

Zaskarżonym

postanowieniem

Sąd

Apelacyjny

odrzucił

apelację

wnioskodawcy K. O. jako wniesioną po terminie.

W

sprawie

organ

rentowy

odmówił

ubezpieczenia

społecznego

zainteresowanej D. K. z tej przyczyny, że zawarła z K. O. umowę o pracę dla

pozoru celem uzyskania świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Sąd Okręgowy

w S. wyrokiem z dnia 29.09.2003r. oddalił odwołanie K. O. od tej decyzji.

Po

ogłoszeniu wyroku złożył on wniosek o doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd

Okręgowy wysłał je wnioskodawcy przesyłką pocztową na adres podany przezeń w

odwołaniu „D. 10, 76-211 O.” i po dwukrotnym awizowaniu przesyłka pozostawiona

została w aktach ze skutkiem doręczenia w dniu 19.02.2004r. Wnioskodawca w

dniu 20.04.2004r. stawił się do Sądu Okręgowego i uzyskał odpis wyrok z

uzasadnieniem. Apelację wniósł w dniu 4.05.2004r.

Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił apelację na podstawie

art. 373 k.p.c. jako wniesioną po terminie. Stwierdził, że wyrok z uzasadnieniem

został doręczony wnioskodawcy po dwukrotnym awizowaniu przez pocztę (w

dniach 4. i 12.02.2004r.) w dniu 19.02.2004r. w trybie art. 139 § 1 k.p.c. i przepisów

rozporządzenia

Ministra

Sprawiedliwości

z

dnia

17.06.1999r.

w

sprawie

szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu

cywilnym. Termin do wniesienia apelacji upłynął zatem 4.03.2004r. Natomiast

doręczenie wnioskodawcy wyroku z uzasadnieniem w dniu 20.04.2004r. należało

traktować jedynie jako kolejne doręczenie nie mogące skutkować ponownym

otwarciem terminu do zaskarżenia wyroku.

W zażaleniu wnioskodawca zarzucił niewłaściwe stosowanie przepisów

postępowania z tego względu, że odpis wyroku z uzasadnieniem został mu

skutecznie doręczony dopiero 20.04.2004r. Wcześniejsze doręczenie nie było

skuteczne, gdyż podał inny adres tymczasowy „C. 69-108 ul. S.a 22” i w Sądzie

Okręgowym „po przeprowadzeniu ustaleń w zakresie prawidłowości podanego

adresu ustalono, że faktycznie z winy pracownika Sądu nie odnotowano nowego

adresu w aktach sprawy, natomiast pracownik Sądu przyznał, że faktycznie

ubezpieczony taki adres podawał. Mając to na uwadze Sąd zmienił zarządzenie” o

doręczeniu zastępczym. Skoro więc Sąd uchylił swoje wcześniejsze zarządzenie i

pouczył wnioskodawcę, że termin do apelacji liczony jest od dnia 21.04.2004r. to

została wniesiona w terminie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie uzasadnia uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Wobec jego zarzutów chodzi o następstwo zdarzeń, które wynika z akt

sprawy i do którego bezpośrednio nawiązuje skarżący oraz o ich prawną ocenę,

które to zostały pominięte w argumentacji przyczyn odrzucenia apelacji.

Przede wszystkim należy wyjść od stwierdzenia, że powołane przez Sąd

Apelacyjny przepisy o zastępczym doręczeniu przesyłki sądowej mogą być

stosowane tylko wtedy gdy nie jest możliwe doręczenie jej w zwykły sposób.

Inaczej mówiąc przepisy art. 133 § 1, art. 135 i art. 136 § 1 i § 2 k.p.c. wyprzedzają

stosowanie przepisu art. 139 § 1 k.p.c.

Dla

takiej

wyjściowej

oceny

znaczenie

mają

okoliczności,

które

wnioskodawca podaje w zażaleniu. Przede wszystkim jego twierdzenie, że podał

Sądowi Okręgowemu inny adres do doręczeń i że tylko z winy pracownika Sądu

jego nowego adresu nie odnotowano w aktach sprawy.

Twierdzenia tego nie można było pominąć lub zakładać, że jest nieistotne,

skoro Sędzia w Sądzie Okręgowym w swoim zarządzeniu z dnia 20.04.2004r.

wyraźnie napisał, że uchyla zarządzenie o doręczeniu zastępczym albowiem „K. O.

wskazał inny adres do doręczeń” (karta 76 akt sprawy).

Brak zapisu w aktach o innym adresie wnioskodawcy wcale nie oznacza, że

nie podał innego adresu do doręczeń. Prócz zarządzenia Sędziego pośrednio

wskazywałaby na to treść notatki pracownika Sądu (karta 78).

Ustalanie daty prawidłowego doręczenia wnioskodawcy odpisu wyroku z

uzasadnieniem na tle takich zarzutów i okoliczności sprawy staje się więc w

pierwszej kolejności sferą faktu. Każdorazowo jednak prawidłowe ustalenia w tym

przedmiocie obciążają Sąd, który musi wykazać, że właściwe i w określonym

terminie doręczył stronie pismo sądowe. Ciężar dowodu zasadniczo nie spoczywa

tu na stronie. Jeżeli więc w sprawie zachodzą znaczne wątpliwości to w jej

obecnym stanie stwierdzenie, że apelacja została wniesiona po terminie było co

najmniej przedwczesne, jeśli w ogóle uzasadnione.

Sprawa wymaga więc wyjaśnienia z uwzględnieniem zarzutów i okoliczności

przedstawianych przez wnioskodawcę oraz ustaleń wynikających z wiedzy

Sędziego który uchylił zarządzenie o doręczeniu zastępczym lub innego

pracownika Sądu, w kwestii czy i kiedy prawidłowo doręczono wnioskodawcy odpis

wyroku z uzasadnieniem.

Z tych motywów Sąd Najwyższy zdecydował o uchyleniu postanowienia o

odrzuceniu apelacji na podstawie art. 39313 § 1 w zw. z art. 39318 § 2 i § 3 k.p.c.