II UZ 7/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 7/11

POSTANOWIENIE

Dnia 14 kwietnia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Maciej Pacuda

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku K. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o podleganie obowiązkowym

ubezpieczeniom społecznym: rentowemu, emerytalnemu i wypadkowemu,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 14 kwietnia 2011 r.,

zażalenia organu rentowego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 9 listopada 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 9 listopada 2010 r., Sąd Apelacyjny odrzucił apelację

pozwanego Zakładu Ubezpieczeń Społecznych od wyroku Sądu Okręgowego Sądu Ubezpieczeń Społecznych w W. z dnia 14 kwietnia 2010 r. w sprawie z

wniosku K. K. o podleganie obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym;

rentowym,

emerytalnemu

i

wypadkowemu,

wskazując

w

uzasadnieniu

postanowienia, że w decyzji z dnia 9 marca 2009 r. organ rentowy stwierdził

podleganie wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu

prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w okresie od 9 listopada 2005

r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2006 r. do 18 stycznia 2007 r. oraz od 16

lutego 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. Zaskarżonym apelacją wyrokiem Sąd

Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych zmienił zaskarżoną decyzję w ten

sposób, że ustalił, iż wnioskodawczyni z tytułu prowadzenia pozarolniczej

działalności gospodarczej podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym

w okresie od 9 listopada 2005 r. do 31 grudnia 2005 r., od 1 lutego 2008 r. do 18

stycznia 2007 r. i od 16 lutego 2008 r. do 30 września 2008 r. Kwestia obciążenia

wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym za okres od 1

października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r. nie została rozstrzygnięta w wyroku

przez Sąd pierwszej instancji, a tego właśnie okresu dotyczy apelacja złożona

przez organ rentowy. W tym stanie rzeczy apelacja organu rentowego dotyczy

okresu, który nie został przez Sąd pierwszej instancji rozstrzygnięty w sentencji

orzeczenia (jest w istocie skierowana przeciwko nieistniejącemu orzeczeniu), a

zatem brak podstaw do merytorycznej oceny wyroku co do nie rozpoznanego

roszczenia.

Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego, zaskarżając je w

całości, wniósł pełnomocnik organu rentowego i zarzucając naruszenie art. 373 w

związku z art. 370 k.p.c., wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia

W uzasadnieniu zażalenia pełnomocnik organu rentowego wskazał, iż w jego

ocenie Sąd Okręgowy - Sąd Ubezpieczeń Społecznych zmieniając (wyrokiem z

dnia 14 kwietnia 2010 r.) zaskarżoną decyzję, oraz ustalając datę końcową

ubezpieczeń społecznych wnioskodawczyni na dzień 30 września 2008 r. w istocie

rozstrzygnął negatywnie o podleganiu wnioskodawczyni tym ubezpieczeniom za

pozostały okres objęty decyzją ZUS, tj. od 1 października 2008 r. do 31 stycznia

2009 r., a tym samym Sąd Apelacyjny nie miał podstaw aby przyjąć, że apelacja

dotyczyła roszczenia nie rozpoznanego wyrokiem Sądu pierwszej instancji, a zatem

jej odrzucenie nie było zasadne w świetle art. 373 w związku z art. 370 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zażalenie jest nieuzasadnione.

Nie jest wątpliwe, że Sąd pierwszej instancji zaskarżonym apelacją wyrokiem

zmienił zaskarżoną decyzję organu rentowego, orzekając, że wnioskodawczyni

podlegała obowiązkowym ubezpieczeniom społecznym z tytułu prowadzenia

pozarolniczej działalności gospodarczej w okresach od 9 listopada 2005 r. do 31

grudnia 2005 r., od 1 lutego 2008 r. do 18 stycznia 2007 r. i od 16 lutego 2008 r. do

30 września 2008 r. Kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym

ubezpieczeniom społecznym za okres od 1 października 2008 r. do 31 stycznia

2009 r. nie została więc w wyroku rozstrzygnięta, w sentencji wyroku brak

rozstrzygnięcia w przedmiocie „oddalenia odwołania w pozostałym zakresie”, tym

samym kwestia obciążenia wnioskodawczyni obowiązkowym ubezpieczeniom

społecznym za ten okres (od 1 października 2008 r. do 31 stycznia 2009 r.) nie

została w wyroku Sądu pierwszej instancji rozstrzygnięta, tymczasem tego właśnie

okresu dotyczy apelacja złożona przez organ rentowy. Jeżeli sąd pracy i

ubezpieczeń społecznych, w sprawie o objęcie ubezpieczeniem społecznym,

uwzględniając częściowo odwołanie ubezpieczonego, zmienił zaskarżoną decyzję

organu rentowego i objął ubezpieczeniem inne niż wskazane w niej okresy, nie

oddalając odwołania w pozostałym zakresie, apelacja wniesiona od nieistniejącego

– w tej części - orzeczenia sądu pierwszej instancji, podlega odrzuceniu jako

niedopuszczalna (art. 367 § 1 oraz 370 k.p.c., por. także postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 27 lipca 2005 r., III UZ 12/05 - niepublikowane, w którym

wskazano,

że

sentencja

wyroku

powinna

zawierać

tak

zredagowane

rozstrzygnięcie sądu co do żądania stron, aby na jej podstawie możliwe było

określenie zakresu powagi rzeczy osądzonej i skutków wyroku bez uciekania się do

treści uzasadnienia tego wyroku). W konsekwencji, odrzuceniu podlega apelacja od

wyroku dotycząca takiej jego części, do której nie odnosi się sentencja tego wyroku,

w szczególności w sytuacji, gdy w sentencji wyroku brak jest rozstrzygnięcia w

przedmiocie

„oddalenia

powództwa

w pozostałym

zakresie”, ponieważ w

rozumieniu przepisów prawa procesowego w tym zakresie orzeczenie nie zostało

wydane.

Tym się kierując, Sąd Najwyższy z mocy art. 398¹4 w związku z art. 394¹ § 3

k.p.c. orzekł jak w postanowieniu.