II UZ 67/06 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 27 lutego 2007 r.

II UZ 67/06

W sprawie o ustalenie kapitału początkowego skarga kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć

tysięcy złotych (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Przewodniczący S Małgorzata Wrębiakowska-Marzec, Sędziowie SN:

Krystyna Bednarczyk, Jerzy Kwaśniewski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego

2007 r. sprawy z wniosku Ireneusza W. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w P. o kapitał początkowy, na skutek zażalenia wnioskodawcy od

postanowienia Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 11 października 2006 r. [...]

o d d a l i ł zażalenie.

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 8 marca 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń

Społecznych w Poznaniu oddalił apelację ubezpieczonego Ireneusza W. od wyroku

Sądu Okręgowego w Poznaniu Ośrodka Zamiejscowego w Koninie z dnia 30 kwietnia 2004 r., którym Sąd Okręgowy zmienił decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w K. z dnia 19 listopada 2003 r. w ten sposób, że uwzględnił odwołującemu się do wyliczenia kapitału początkowego okres pracy w RSP w W. od dnia 1

stycznia 1979 r. do dnia 31 grudnia 1979 r. W pozostałym zakresie odwołanie ubezpieczonego oddalił.

W dniu 19 lipca 2000 r. ubezpieczony działając przez pełnomocnika wniósł

skargę kasacyjną od wskazanego wyżej wyroku Sądu Apelacyjnego. Zarządzeniem z

dnia 11 września 2006 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia

braków formalnych skargi kasacyjnej przez określenie wartości przedmiotu zaskarżenia - w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W zakreślonym

terminie pełnomocnik skarżącego podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi

28.563, 48 zł. (wysokość przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłoszonego dla celów emerytalnych za rok 2005.).

Postanowieniem z dnia 11 października 2006 r. Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. odrzucił

skargę kasacyjną. W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny stwierdził, że stosownie do art. 398 2 § 1 k.p.c. skarga kasacyjna nie przysługuje w sprawach o prawa

majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o

wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Rozpatrywana sprawa jest sprawą z zakresu ubezpieczeń społecznych.

Nie należy jednak do spraw, o których mowa w art. 398 2 § 2 zdanie drugie k.p.c. Jej

przedmiotem bowiem nie jest przyznanie lub wstrzymanie emerytury, lecz wysokość

kapitału początkowego. O dopuszczalności skargi kasacyjnej decydować będzie

wartość przedmiotu zaskarżenia, którą stanowić będzie różnica pomiędzy wysokością kapitału początkowego ustaloną w wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu Ośrodka Zamiejscowego w Koninie z dnia 30

kwietnia 2004 r., a wysokością kapitału początkowego ustaloną przy uwzględnieniu

jako okresu składkowego - zgodnie z żądaniem skargi kasacyjnej - okresu pracy

ubezpieczonego od 1 kwietnia 1977 r. do 31 grudnia 1978 r. Tymczasem pełnomocnik ubezpieczonego nie oznaczył we wskazany sposób wartości przedmiotu zaskarżenia i z całkowicie niezrozumiałych przyczyn podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wysokość przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłoszonego dla celów emerytalnych za rok 2005. Według Sądu Apelacyjnego

takie określenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowi prawidłowego wykonania zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Brak bowiem

wskazania sposobu ustalenia wartości przedmiotu zaskarżenia bądź ustalenie jej

wbrew obowiązującym w tym zakresie przepisom prawa jest równoznaczne z brakiem jej wskazania i powoduje odrzucenie skargi kasacyjnej.

Zażalenie na powyższe postanowienie Sądu Apelacyjnego wniósł ubezpieczony wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu. Skarżący zarzucił naruszenie art. 3982 § 1 k.p.c. oraz art. 3984 § 2 k.p.c., przez błędną interpretację tych

przepisów i uznanie, że rozpatrywana sprawa jest sprawą o prawo majątkowe i wo-

bec tego skarga kasacyjna nie czyni zadość art. 3984 § 2 k.p.c., gdyż nie zawiera

oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia. Zdaniem skarżącego rozpatrywana

sprawa jest sprawą o prawa niemajątkowe i skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. W sprawach o ustalenie kapitału początkowego skarga kasacyjna jest dopuszczalna niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, jeżeli jej zarzuty dotyczą naruszenia zasad ustalenia tego kapitału, a tak

właśnie jest w rozpatrywanej sprawie. Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 398 6

§ 2 k.p.c. przez bezpodstawne odrzucenie skargi kasacyjnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przedmiotem postępowania z odwołania ubezpieczonego od decyzji ZUS Oddziału w K. z dnia 19 listopada 2003 r. zakończonego wyrokiem Sądu ApelacyjnegoSądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu z dnia 8 marca 2006 r. było

ustalenie kapitału początkowego. Nie ma racji skarżący twierdząc, że rozpatrywana

sprawa nie jest sprawą o prawa majątkowe i wobec tego skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Na podstawie art. 398 2 § 1

k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach o prawa majątkowe z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Jednakże w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty

oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. Nie ulega wątpliwości, że

rozpatrywana sprawa z uwagi na jej przedmiot - o ustalenie kapitału początkowego jest sprawą o prawa majątkowe, w której o dopuszczalności skargi kasacyjnej decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia. „Kapitał początkowy” jest bowiem prawem

majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna, która będzie

przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie kapitału początkowego

nie jest sprawą o przyznanie ani o wstrzymanie emerytury lub renty ani też sprawą o

objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wynika to z literalnego

brzmienia przepisu art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c. W przepisie tym został bowiem

wyraźnie określony zakres spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Wskazany przepis został wprowadzony

później niż uregulowania o kapitale początkowym zawarte w ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z

2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Gdyby intencją ustawodawcy było wprowadzenie

dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o ustalenie kapitału początkowego

niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia, to takie uregulowanie znalazłoby się

bez wątpienia w treści przepisu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c.

Sąd drugiej instancji w zaskarżonym postanowieniu stwierdził, że skarżący nie

wykonał zarządzenia o wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez podanie wartości przedmiotu zaskarżenia. Wartość przedmiotu zaskarżenia w rozpatrywanej sprawie stanowiła różnica pomiędzy wysokością kapitału początkowego ustaloną w wyroku Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu Ośrodka Zamiejscowego w Koninie z dnia 30 kwietnia 2004 r. a

wysokością kapitału początkowego ustaloną przy uwzględnieniu jako okresu składkowego - zgodnie z żądaniem skargi kasacyjnej - okresu pracy ubezpieczonego od 1

kwietnia 1977 r. do 31 grudnia 1978 r. Tymczasem pełnomocnik ubezpieczonego nie

oznaczył we wskazany sposób wartości przedmiotu zaskarżenia i z całkowicie niezrozumiałych przyczyn podał, że wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi wysokość

przeciętnego rocznego wynagrodzenia w gospodarce narodowej ogłoszonego dla

celów emerytalnych za rok 2005. Według Sądu Apelacyjnego takie określenie wartości przedmiotu zaskarżenia nie stanowi wykonania zarządzenia do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej. Brak wskazania sposobu ustalenia wartości

przedmiotu zaskarżenia bądź ustalenie jej wyraźnie nieadekwatne do przedmiotu

zaskarżenia jest równoznaczny z brakiem jej wskazania i powoduje odrzucenie

skargi kasacyjnej. Skarżący zakwestionował to ustalenie jednakże bez żadnego uzasadnienia odwołując się tylko do stwierdzenia, że określił przedmiot zaskarżenia

prawidłowo bez jakiegokolwiek ustosunkowania się do ustaleń w tym zakresie zaskarżonego postanowienia. Skarżący zatem także w zażaleniu nadal nie wskazał

odpowiednich przesłanek podanej wartości przedmiotu zaskarżenia. Nie można więc

uznać zasadności gołosłownego zarzutu dotyczącego ustalenia Sądu drugiej instancji, że wykonanie zarządzenia o uzupełnienie braku formalnego skargi kasacyjnej

było tylko pozorne.

Z powyższych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji na podstawie

art. 3941 § 3 i art. 39814 k.p.c.