II UZ 53/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 53/11

POSTANOWIENIE

Dnia 23 stycznia 2012 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Beata Gudowska (przewodniczący)

SSN Jolanta Strusińska-Żukowska (sprawozdawca)

SSA Maciej Piankowski

w sprawie z wniosku S. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o świadczenie przedemerytalne ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 stycznia 2012 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 2 sierpnia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Sąd Apelacyjny – Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z

dnia 2 sierpnia 2011 r. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy od wyroku tego

Sądu z dnia 28 kwietnia 2011 r., którym oddalono apelację S. G. od wyroku Sądu

Okręgowego – Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2 grudnia 2010 r.

Sąd drugiej instancji wskazał, że przedmiotem sporu w sprawie jest prawo

do świadczenia przedemerytalnego, którego wysokość uzależniona jest od kwoty

emerytury wyliczonej na użytek tego prawa. W myśl art. 3982 § 1 k.p.c., w

sprawach o prawa majątkowe z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga

kasacyjna jest niedopuszczalna, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa

niż 10.000 zł. Ponieważ przedmiotem sporu w niniejszej sprawie jest prawo do

świadczenia powtarzającego się, wartość przedmiotu zaskarżenia określa się

według art. 22 k.p.c., czyli stanowi ją suma świadczeń za okres jednego roku. W

skardze kasacyjnej pełnomocnik wnioskodawcy oznaczył tę wartość na kwotę

8.475 zł, czyli niższą niż warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej, wobec

czego skarga na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. podlegała odrzuceniu.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy wniósł o jego

uchylenie, wskazując że określając wartość przedmiotu zaskarżenia popełnił

oczywistą omyłkę rachunkową. Faktyczną wartością przedmiotu zaskarżenia jest

bowiem kwota 10.407 zł (12 x 867,25 zł), a zatem skarga kasacyjna w sprawie jest

dopuszczalna.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie jest uzasadnione.

Sprawa o przyznanie świadczenia przedemerytalnego ma bez wątpienia

charakter majątkowy, co oznacza, że dopuszczalność wniesienia skargi kasacyjnej

od wyroku Sądu drugiej instancji zależy od wartości przedmiotu kasacyjnego

zaskarżenia w wysokości nie niższej niż kwota dziesięciu tysięcy złotych (art. 398 2

§ 1 k.p.c.). Sprawa o majątkowe prawo do świadczenia przedemerytalnego nie jest

bowiem objęta zamkniętym katalogiem spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych,

w których skarga kasacyjna wyjątkowo przysługuje bez względu na wartość

przedmiotu zaskarżenia, a którymi w myśl art. 398 2 § 1 in fine k.p.c. są wyłącznie

sprawy o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie

obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, co oznacza, że w tej kategorii spraw nie

mieści się sprawa o przyznanie świadczenia przedemerytalnego. Z uwagi na to, że

jest to sprawa o świadczenia powtarzające się, nie budzi wątpliwości, że suma

takich świadczeń za rok stanowi w niniejszej sprawie wartość przedmiotu sporu

(art. 22 k.p.c.), a tym samym wartość przedmiotu zaskarżenia, bowiem skarga

kasacyjna dotyczy oddalenia w całości żądania odwołującego się.

Zgodnie z art. 39821 k.p.c. w postępowaniu kasacyjnym ma odpowiednie

zastosowanie m.in. art. 368 § 2 k.p.c., który w zdaniu trzecim przewiduje, że

przepisy art. 19-24 i 25 § 1 k.p.c. stosuje się odpowiednio. Oznacza to, że zarówno

sąd drugiej instancji, jak również Sąd Najwyższy w ramach badania warunków

formalnych skargi kasacyjnej może sprawdzić wartość przedmiotu zaskarżenia

podaną w skardze kasacyjnej, czy jest ona zgodna z zasadami jej ustalenia

zawartymi w art. 19-24 k.p.c. (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia

6 czerwca 1997 r., II CKN 47/97, OSNC 1997 nr 11, poz. 180; z dnia 20 czerwca

1997 r., II CKN 245/97, niepublikowane; z dnia 26 czerwca 1997 r., I CKN 156/97

niepublikowane, z dnia 9 lipca 1997 r., II CKN 257/97, niepublikowane). Badanie

wartości przedmiotu zaskarżenia podanej w skardze kasacyjnej ma na celu

sprawdzenie, czy skarga kasacyjna jest dopuszczalna ze względu na minimalną

wartość zaskarżenia wymaganą od skargi kasacyjnej według art. 398 2 § 1 k.p.c.

Badanie w tym zakresie nie może być utożsamiane ze sprawdzeniem wartości

przedmiotu sporu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 7 kwietnia 1997 r.,

III CKN 71/97, niepublikowane oraz z dnia 15 stycznia 1998 r., I CZ 19/97,

niepublikowane). Ważne jest bowiem, by rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy

podlegały te skargi kasacyjne, których dopuszczalność przewidują przepisy

procesowe.

Przepisy

ustawy

z

dnia

kwietnia

2004

r.

o

świadczeniach

przedemerytalnych (Dz. U. Nr 120, poz. 1252 ze zm.) w sposób precyzyjny

określają wysokość świadczenia przedemerytalnego przysługującego konkretnej

osobie, a zatem możliwe i konieczne jest dokładne jego obliczenie. Zgodnie z art. 3

ust. 1 tej ustawy, kwota świadczenia przedemerytalnego wynosi 670 zł miesięcznie,

z tym że podlega waloryzacji na zasadach i w terminach przewidzianych w ustawie

z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń

Społecznych (art. 3 ust. 2). Uwzględniając, że w roku 2010 wskaźnik waloryzacji

emerytur i rent wynosił 104,62 % (komunikat Ministra Pracy i Polityki Społecznej z

dnia 12 lutego 2010 r.; M.P. Nr 8, poz. 75), a w roku 2011 - 103,1% (komunikat

Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 lutego 2011 r.; M.P. Nr 12, poz. 134),

wysokość świadczenia przedemerytalnego od 1 marca 2010 r. wynosiła 841, 17 zł,

zaś od 1 marca 2011 r. – 867, 25 zł.

Z uwagi na zaskarżenie przez wnioskodawcę wyroku Sądu Apelacyjnego w

całości wartość przedmiotu zaskarżenia odpowiadała wartości przedmiotu sporu.

Zarówno zaś na dzień wniesienia odwołania (24 maja 2010 r.), jak i na datę

orzekania przez Sąd Apelacyjny (28 kwietnia 2011 r.) wartość przedmiotu sporu

przekraczała 10.000 zł, bo wynosiła odpowiednio 10.094,04 zł (12 x 841,17 zł) i

10.407 zł (12 x 867,25 zł).

Żalący trafnie zatem podniósł, że skarga kasacyjna jest w tej sprawie

dopuszczalna, a pierwotne oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia na kwotę

8.475 zł było wynikiem oczywistej omyłki (w skardze kasacyjnej odniesiono ją do

wysokości

najniższej

emerytury

zamiast

do

wysokości

świadczenia

przedemerytalnego).

Z tych względów Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji (art. 394 1 § 3 w

związku z art. 39816 k.p.c.).