II UZ 45/03 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 21 lipca 2003 r.

II UZ 45/03

W sprawie o przyznanie renty z ubezpieczenia społecznego kasacja nie

przysługuje, jeżeli ubezpieczony w odwołaniu kwestionował jedynie jej wysokość, a wartość tego przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy

złotych (art. 22 k.p.c. w związku z art. 3921 § 1 k.p.c.).

Przewodniczący SSN Beata Gudowska, Sędziowie SN: Roman Kuczyński,

Zbigniew Myszka (sprawozdawca)

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lipca

2003 r. sprawy z wniosku Dariusza B. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w G. o wysokość świadczenia, na skutek zażalenia wnioskodawcy

na postanowienie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 27 marca 2003 r. [...]

o d d a l i ł zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 27 marca 2003 r. odrzucił

kasację kasację wnioskodawcy Dariusza B. od wyroku tego Sądu z dnia 16 stycznia

2003 r. z uwagi na to, że w sprawie dotyczącej wysokości (przeliczenia podstawy

wymiaru) renty z ubezpieczenia społecznego kasacja była niedopuszczalna ze

względu na wartość przedmiotu zaskarżenia określoną przez skarżącego w kwocie

1.800 zł, która nie sięgała kwoty (dziesięciu tysięcy złotych) warunkującej przedmiotową dopuszczalność kasacji w sprawie o wysokość świadczenia.

W zażaleniu wnioskodawcy podniesiono zarzut błędnej interpretacji art. 392 §

1 k.p.c. „prowadzącej Sąd Apelacyjny do wniosku, że w sprawie niniejszej z uwagi na

przedmiot zaskarżenia kasacja nie przysługuje”, domagając się uchylenia zaskarżonego postanowienia i skierowania kasacji do rozpoznania. W uzasadnieniu zażalenia

wskazano, iż ”upatrywanie w sprawie o podwyższenie renty innej natury niż ma

sprawa o jej przyznanie nie ma dostatecznego uzasadnienia”. Stanowisko zakładają-

ce, iż tylko „zamożni ubezpieczeni, domagający się podwyższenia świadczeń o

833,34 zł mogą korzystać z kasacji”, stanowi zacieśniającą wykładnię art. 3921 § 1

k.p.c. i narusza „konstytucyjny zakaz różnicowania ochrony prawnej bez doniosłego

uzasadnienia”. Ponadto w sprawie wystąpił błąd „strony przeciwnej polegający na

bezpodstawnym rozdzieleniu sprawy powoda i wydaniu dwóch rozstrzygnięć”, co jest

manipulacją ”przeciwną określaniem kasacyjnego charakteru sprawy”. Ponadto

ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewiduje wydania dwóch decyzji w sprawie jednego wniosku o przyznanie renty.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie może być uwzględnione, albowiem przedmiotem postępowania

sądowego było odwołanie ubezpieczonego w zakresie „nieprawidłowego ustalenia

podstawy wymiaru świadczenia rentowego” przyznanego mu w zaniżonej wysokości,

wynikającej z nieuwzględnienia niespornego okresu ubezpieczenia, z którego ubezpieczony dokumentował dochody w sposób nie dający - w ocenie Sądów meriti możliwości precyzyjnej identyfikacji i wysokości faktycznie uzyskiwanych swego

czasu zarobków. W tak zakreślonych granicach nie można podzielić stanowiska

wnoszącego zażalenie, że sprawa o przyznanie po raz pierwszy renty z tytułu niezdolności do pracy nie ma kasacyjnego charakteru w rozumieniu art. 392 1 § 1 k.p.c.

wskutek uwzględnienia wniosku rentowego co do zasady przysługiwania tego prawa

(przyznanie renty), chociaż w zaniżonej wysokości dochodzonego świadczenia - w

sytuacji, gdy sam ubezpieczony zakwestionował jedynie wysokość przyznanego mu

świadczenia, kontestując decyzję o przyznaniu renty jedynie w zakresie „nieprawidłowego ustalenia podstawy wymiaru świadczenia rentowego”. Z takiego „majątkowego” charakteru sprawy zdawał sobie sprawę autor kasacji, który określił w kasacji

wartość przedmiotu kasacyjnego zaskarżenia w kwocie 1.800 zł, co czyniło wniesioną skargę przedmiotowo niedopuszczalną w rozumieniu art. 3921 § 1 k.p.c. W takich

okolicznościach nie jest trafny zarzut zażalenia, że przepisy ustawy z 17 grudnia

1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewidują wydania dwóch decyzji w sprawie jednego wniosku o przyznanie renty, skoro

przepisy tej ustawy przewidują przyznanie świadczenia w kwocie zaliczkowej (art.

120). Za prawidłowe należy uznać także przyznanie prawa do świadczenia niespor-

nego co do zasady oraz w wysokości odpowiadającej zebranym dowodom, tak jak

miało to miejsce w przedmiotowej sprawie. Odmienna koncepcja, jakoby decyzja o

przyznaniu dochodzonego świadczenia na podstawie jednego wniosku mogła być

tylko jedna i wydana dopiero po wyjaśnieniu każdej okoliczności w nim zawartej, stanowiłaby nielegalną blokadę wypłaty niespornych co do zasady świadczeń i w udowodnionej (niekwestionowanej) wysokości. Wydanie takiej decyzji nie pozbawia

ubezpieczonych drogi sądowej dochodzenia świadczeń w pozostałym zakresie, jakkolwiek nie zawsze (z uwagi na wartość przedmiotu sporu) z udziałem instancji kasacyjnej. Powyższe oznacza, że w sprawie o przyznanie renty kasacja nie jest dopuszczalna także wtedy, gdy ubezpieczony kwestionuje jedynie wysokość przyznanego świadczenia rentowego, a wartość tego przedmiotu zaskarżenia nie sięga

kwoty dziesięciu tysięcy złotych (art. 22 k.p.c. w związku z art. 3921 § 1 k.p.c.). Tego

rodzaju sprawa kwalifikuje się i była prowadzona jako sprawa o wysokość świadczenia rentowego, w której kasacja nie przysługuje, jeżeli wartość przedmiotu zaskarżenia jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 10 kwietnia 2002 r., II UZ 31/02, OSNAPiUS 2002 - wkładka 2002 nr 17/9).

Sąd Najwyższy nie podzielił także zarzutu wnoszącego zażalenie o niekonstytucyjności unormowania prawnego z art. 3921 § 1 k.p.c., ponieważ Konstytucja

Rzeczypospolitej Polskiej przewiduje co najmniej dwuinstancyjne postępowanie, co

oznacza, że szczególny środek zaskarżania w postaci kasacji jest dostępny tylko w

zakresie ustalonym przez prawodawcę, którego założeniem było zamierzone (celowe) wyeliminowanie dostępu do instancji kasacyjnej w analogicznych rodzajowo

sprawach z uwagi na niższy niż ustawowo określoną wartość przedmiotu zaskarżenia. Odmienne stanowisko obarczałoby Sąd Najwyższy obowiązkiem rozpatrywania

kasacji w każdej sprawie nawet o najdrobniejsze kwoty.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na

podstawie art. 39319 k.p.c. w związku z art. 385 i 397 § 2 k.p.c.