II UZ 38/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 38/10

POSTANOWIENIE

Dnia 20 stycznia 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Beata Gudowska (sprawozdawca)

SSN Romualda Spyt

w sprawie z wniosku T. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość kapitału początkowego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2011 r.,

zażalenia wnioskodawczyni na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 28 października 2009 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

W sprawie o ustalenie wysokości kapitału początkowego Sąd Apelacyjny,

Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych postanowieniem z dnia 28 października

2009 r. ustalił wartość przedmiotu zaskarżenia w sprawie z wniosku T. W. na kwotę

8.117,56 zł i odrzucił skargę kasacyjną ubezpieczonej. Stwierdził, że spór dotyczy

prawa majątkowego, odnośnie do którego w sprawach z zakresu ubezpieczeń

społecznych dopuszczalność skargi kasacyjnej jest uwarunkowana wykazaniem

wartości przedmiotu zaskarżenia w wysokości co najmniej 10.000 zł (art. 398 2 § 1

k.p.c.).

W

zażaleniu

ubezpieczonej,

zawierającym

wniosek

o

uchylenie

postanowienia w całości, zarzucono naruszenie art. 398 2 § 1 k.p.c., polegające na

jego błędnym zastosowaniu wynikającym z przyjęcia, że wartość przedmiotu

zaskarżenia wynosi w niniejszej sprawie 8.117,56 zł, a zatem jest niższa niż kwota

10.000 zł, czyli kwota warunkująca dopuszczalność skargi kasacyjnej. Skarżąca

podniosła, że postępowanie toczące się w pierwszej instancji przed Sądem

Okręgowym i w drugiej instancji przez Sądem Apelacyjnym, w wyniku odwołania

się przez nią od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, dotyczyło ustalenia

wysokości kapitału początkowego i tego samego dotyczyć będzie postępowanie

przez Sądem Najwyższym toczące się na skutek złożenia skargi kasacyjnej. Skoro

więc przedmiotem tego postępowania ma być ustalenie wysokości kapitału

początkowego, wartość przedmiotu zaskarżenia stanowi równowartość wysokości

kapitału początkowego. Ze względu na art. 398 2 § 1 k.p.c., w sprawach z zakresu

ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości

przedmiotu zaskarżenia w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub

renty oraz o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W ocenie skarżącej,

postępowanie o ustalenie wysokości kapitału początkowego mieści się w zakresie

pojęcia spraw o przyznanie prawa do emerytury. Wyjątki wskazane w art. 398 2 § 1

k.p.c. podyktowane zostały względami społecznymi, co stanowi niewątpliwie

koncesję na rzecz ochrony w postępowaniu kasacyjnym interesów osób

najuboższych w sprawach dotyczących szeroko pojętego prawa do emerytury.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Przedmiotem postępowania z odwołania od decyzji ZUS, zakończonego

wyrokiem Sądu Apelacyjnego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 2

kwietnia 2009 r., było ustalenie kapitału początkowego. Sprawa mająca taki

przedmiot jest sprawą o prawa majątkowe i wobec tego skarga kasacyjna

przysługuje podstawie art. 3982 § 1 k.p.c. tylko wówczas, gdy wartość spornego

prawa nie jest niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Kapitał początkowy jest prawem

majątkowym, a z jego ustaleniem związana jest wartość materialna, która będzie

przysługiwać uprawnionemu podmiotowi. Sprawa o ustalenie jego wysokości nie

jest więc sprawą o przyznanie ani o wstrzymanie emerytury lub renty ani też

sprawą o objęcie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, w których skarga

kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia. Zakres

spraw, w których skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu

zaskarżenia został określony w przepisie art. 398 2 § 1 zdanie drugie k.p.c., który

został wprowadzony później niż uregulowania o kapitale początkowym zawarte w

ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zm.). Gdyby intencją

ustawodawcy było wprowadzenie dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o

ustalenie kapitału początkowego niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia,

to takie uregulowanie znalazłoby się bez wątpienia w treści wymienionego przepisu

(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 27 lutego 2007 r., II UZ 67/06,

OSNP 2008 nr 9-10, poz. 151; z dnia 21 kwietnia 2004 r., II UK 294/03, OSNP

2004 nr 22, poz. 391; z dnia 14 września 2006 r., III UK 92/06 i z dnia 6

października 2009 r., II UZ 31/09, niepubl.).

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji (art. 3941 § 3 w

związku z 39814 k.p.c.).