II UZ 35/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 35/11

POSTANOWIENIE

Dnia 18 października 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Myszka (przewodniczący)

SSN Józef Iwulski

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku M/ W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o ubezpieczenie społeczne,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 18 października 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 10 marca 2011 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 10 marca 2011 r. Sąd Apelacyjny oddalił wniosek M.

W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia

wyroku tego Sądu z dnia 29 października 2010 r. (pkt 1) oraz odrzucił wniosek o

sporządzenie uzasadnienia i doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem (pkt 2).

W

uzasadnieniu

reprezentowany

był

w

postanowienia

podniesiono,

że

wnioskodawca

postępowaniu

sądowym

przez

profesjonalnego

pełnomocnika z urzędu. Ani wnioskodawca, ani jego pełnomocnik nie stawili się na

rozprawie poprzedzającej ogłoszenie wyroku. Termin do zgłoszenia żądania

sporządzenia uzasadnienia wyroku upłynął w dniu 3 listopada 2010 r. Wniosek o

sporządzenie uzasadnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do

dokonania tej czynności procesowej został złożony w dniu 30 grudnia 2010 r.

Wnioskodawca nie poinformował reprezentującego go pełnomocnika o adresie

swojego zamieszkania, a pomimo posiadania numeru telefonu pełnomocnika,

skontaktował się z nim telefonicznie dopiero w dniu 27 grudnia 2010 r. W ocenie

Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca nie powołał się na żadne okoliczności, które

uniemożliwiały mu zgłoszenie przedmiotowego wniosku w terminie ustawowym, zaś

ewentualne zaniechanie podjęcia czynności procesowych przez pełnomocnika

wywołuje bezpośrednie konsekwencje procesowe dla strony. Powoduje to

oddalenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 168 k.p.c. a contrario), a w

konsekwencji odrzucenie wniosku o doręczenie wyroku wraz z uzasadnieniem jako

złożonego po terminie (art. 387 w związku z art. 171 k.p.c.).

W zażaleniu

wnioskodawca zaskarżył powyższe postanowienie w części

odrzucającej wniosek (pkt 2), wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu do ponownego rozpoznania.

W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, zaskarżone postanowienie zostało

oparte na uprzednim oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do dokonania

czynności procesowej. W ocenie skarżącego, odmowa ta nastąpiła z naruszeniem

art. 168 § 1 k.p.c., gdyż po pierwsze - miał trudności we wcześniejszym

skontaktowaniu się ze swoim pełnomocnikiem, a po drugie - z korespondencją

skierowaną na znany pełnomocnikowi adres matki mógł zapoznać się dopiero - z

uwagi na trudne warunki atmosferyczne - w trakcie przyjazdu na święta. W

konsekwencji uchybienie terminu w dokonaniu czynności procesowej nastąpiło bez

winy skarżącego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 3941 k.p.c. zażalenie do Sądu Najwyższego przysługuje na

postanowienie Sądu drugiej instancji odrzucające skargę kasacyjną oraz skargę o

stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz co do

kosztów procesu, które nie były przedmiotem rozstrzygnięcia sądu pierwszej

instancji (§ 1), a nadto w sprawach, w których przysługuje skarga kasacyjna,

zażalenie przysługuje także na postanowienie sądu drugiej instancji kończące

postępowanie w sprawie, z wyjątkiem postanowień, o których mowa w art. 398 1

k.p.c., a także postanowień wydanych w wyniku rozpoznania zażalenia na

postanowienie sądu pierwszej instancji (§ 2). W judykaturze Sądu Najwyższego

przyjmuje się zgodnie, że postanowienie sądu drugiej instancji odrzucające wniosek

strony o doręczenie odpisu wyroku z uzasadnieniem w celu wniesienia skargi

kasacyjnej jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie w rozumieniu

art. 3941 § 2 k.p.c. Jeżeli zatem postanowienie takie wydane zostało przez Sąd

drugiej instancji w sprawie, w której przysługuje skarga kasacyjna, może być ono

przedmiotem zażalenia do Sądu Najwyższego. Z kolei postanowienie oddalające

lub odrzucające wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności

procesowej nie jest postanowieniem kończącym postępowanie w sprawie i dlatego

nie podlega zaskarżeniu zażaleniem (por. uzasadnienie uchwały składu siedmiu

sędziów Sądu Najwyższego z dnia 31 maja 2000 r., III ZP 1/00, OSNAPiUS 2000 nr

24, poz. 887, w której wyrażony został pogląd potwierdzający wpadkowy charakter

postępowania o przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, którego

celem jest jedynie ocena zasadności wniosku o przywrócenie terminu, w tym

zbadanie,

czy

zaniechanie

dokonania

czynności

było

spowodowane

okolicznościami niezawinionymi przez stronę). Postanowienie to - jako niekończące

postępowania w sprawie, a więc niezaskarżalne w drodze zażalenia wniesionego

na podstawie art. 3941 § 2 k.p.c. - należy do kategorii postanowień, o jakich mowa

w art. 380 k.p.c., który znajduje zastosowanie w postępowaniu przed Sądem

Najwyższym wywołanym wniesieniem zażalenia na postanowienie sądu drugiej

instancji na podstawie art. 3941 § 3 w związku z art. 39821 k.p.c. Oznacza to, że na

wniosek strony (zgłoszony w zażaleniu), postanowienie sądu drugiej instancji,

którego

przedmiotem

jest

przywrócenie

terminu

do

dokonania

czynności

procesowej może być skutecznie kwestionowane w zażaleniu na postanowienie o

odrzuceniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu

wyroku z uzasadnieniem, jeżeli miało wpływ na rozstrzygnięcie zawarte w tym

postanowieniu. Inaczej rzecz ujmując, badanie na podstawie art. 380 w związku z

art. 39821 i art. 3943 § 3 k.p.c. w wyniku tzw. uprzedniej kontroli prawidłowości

orzeczenia, które nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia jest dopuszczalne,

jednak warunkiem takiej kontroli niezaskarżalnego postanowienia, które miało

wpływ na wynik sprawy, jest zamieszczenie stosownego wniosku w środku

odwoławczym skierowanym przeciwko postanowieniu podlegającemu zaskarżeniu

zażaleniem. Gdy w sprawie występuje profesjonalny pełnomocnik wniosek taki

powinien być jednoznacznie sformułowany, gdyż nie ma podstaw do przypisywania

pismom przez niego wnoszonym treści wprost w nich nie wyrażonych (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 17 lipca 2008 r., II CZ 54/08, LEX nr

447663; z dnia 28 października 2009 r., II PZ 17/09, LEX nr 559946).

W sporządzonym przez pełnomocnika będącego adwokatem zażaleniu

zaskarżającym postanowienie odrzucające wniosek o sporządzenie i doręczenie

uzasadnienia wyroku nie zawarto ani stosownego wniosku, o którym stanowi art.

380 k.p.c., ani nawet nie powołano tego przepisu. Zawarte w uzasadnieniu

zażalenia rozważania dotyczące przywrócenia terminu do dokonania czynności

procesowej i zasadności niezastosowania art. 168 § 1 k.p.c. nie mogą być same w

sobie uznane za taki wniosek i wywołać określonego w art. 380 k.p.c. skutku

polegającego na zweryfikowaniu postanowienia w części objętej jego pkt 1, a

dotyczącej oddalenia wniosku o przywrócenie terminu do dokonania czynności

procesowej. Skoro zatem czynność ta została dokonana z przekroczeniem terminu

określonego w art. 387 § 3 zdanie pierwsze k.p.c., to prawidłowe było jej

odrzucenie na podstawie art. 328 § 1 zdanie drugie w związku z art. 391 § 1 k.p.c.

Z powyższych względów zażalenie podlega oddaleniu

39814 w związku z art. 3941 § 3 k.p.c.

na podstawie art.