II UZ 35/01 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 26 czerwca 2001 r.

II UZ 35/01

SSN Teresa Romer (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krystyna Bednarczyk

SSN Andrzej Kijowski

Sąd Najwyższy w sprawie z wniosku H. B. przeciwko Zakładowi

Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w O. o wysokość świadczenia po

rozpoznaniu w Izbie Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 czerwca 2001 r. zażalenia

wniesionego przez wnioskodawcę od postanowienia Sądu Apelacyjnego

w (…) z dnia 30 marca 2001 r., sygn. akt III AUa (…) oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w (…) postanowieniem z dnia 30 marca 2001 r odrzucił

kasację H. B. od wyroku tego Sądu z dnia 15 listopada 2000 r. III AUa

(…).

W uzasadnieniu postanowienia Sąd Apelacyjny podał, że w sprawie o

wysokość emerytury, w której sporne było żądanie przeliczenia

świadczenia od wyższej podstawy wymiaru, Sąd I instancji oddalił

odwołanie od odmownej decyzji organu rentowego a Sąd Apelacyjny

wyrokiem z 15 listopada 2000 r oddalił apelację wnioskodawcy od wyroku

Sądu Okręgowego.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego, wnioskodawca, działając przez swego

pełnomocnika będącego adwokatem, wniósł kasację.

W ocenie Sądu Apelacyjnego w kasacji nie wskazano okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie przez Sąd Najwyższy co skutkuje

odrzuceniem kasacji jako niedopuszczalnej na podstawie art. 3935 KPC.

Niezależnie od tego Sąd Apelacyjny podkreślił także, iż w sprawie H. B.

kasacja nie przysługuje również ze względu na wartość przedmiotu

zaskarżenia. Kasacja, zgodnie z treścią art. 3921 § 1 KPC nie przysługuje

bowiem w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu

zaskarżenia jest niższa niż 10.000 zł. Sprawa o wysokość emerytury, na

którą wpływ ma podstawa wymiaru świadczenia jest sprawą o prawo

majątkowe. Po myśli art. 22 KPC wartość przedmiotu zaskarżenia

określa się różnicą pomiędzy wysokością emerytury pobieranej a tą jaka

służyłaby gdyby świadczenie ustalić od żądanej podstawy wymiaru - za

okres roczny.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego żądanie przeliczenia świadczenia na

podstawie

twierdzeń

wnioskodawcy

o

wyższych

zarobkach

niż

udokumentowane zaświadczeniami za okres wskazany do przeliczenia

nie daje podstaw do zwiększenia o 30% - 40% podstawy wymiaru

emerytury. Żądanie wnioskodawcy zmierza do zwiększenia w ten sposób

pobieranej emerytury o 833 zł podczas gdy całe świadczenie obecnie

wynosi

zł

miesięcznie.

W

konsekwencji,

w

ocenie

Sądu

Apelacyjnego wartość przedmiotu zaskarżenia nie sięga co najmniej

10.000 zł.

A tym samym kasacja jest również niedopuszczalna z tego powodu.

W zażaleniu do Sądu Najwyższego, pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił

postanowieniu

Sądu

Apelacyjnego

„dotyczącego

przepisów

naruszenie

określających

art.

dopuszczalność

KPC

wniesienia

kasacji „ i wniósł o zmianę tego postanowienia poprzez przyjęcie kasacji

do rozpoznania.

W ocenie pełnomocnika skarżący przedstawił w kasacji okoliczności

uzasadniające jej rozpoznanie.

W ocenie wnoszącego zażalenie „żaden bowiem przepis procedury nie

nakazuje wyodrębnić tych okoliczności w petitum (co wiązałoby się z

powtórzeniem podniesionej argumentacji)”.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Zgodnie z art. 3933 KPC kasacja powinna zawierać między innymi

przytoczenie

podstaw

kasacyjnych

i

ich

uzasadnienie

oraz

przedstawienie okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie. Art. 3935

KPC nakłada na sąd II instancji obowiązek odrzucenia na posiedzeniu

niejawnym kasacji wniesionej po upływie terminu lub z innych przyczyn

niedopuszczalnej jak również kasacji której braków strona nie uzupełniła

w terminie. Sąd Apelacyjny stosownie do obowiązku nałożonego przez

ten przepis, ma obowiązek stwierdzić czy kasacja, niezależnie od innych

wymagań stawianych pismom procesowym, spełnia także wymagania

stawiane jej jako środkowi odwoławczemu kierowanemu do Sądu

Najwyższego. Spełnienie tych wymagań decyduje bowiem dopiero o tym,

że środek odwoławczy przybiera cechy kasacji.

Braki kasacji w zakresie wymagań określonych w art. 3933 KPC nie

podlegają naprawieniu w trybie właściwym dla usunięcia braków

formalnych pisma procesowego dlatego też kasacja dotknięta tymi

brakami podlega odrzuceniu.

Sąd Apelacyjny w zaskarżonym postanowieniu trafnie powołał się na

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 października 2000 r. II UKN

602/00 (OSNAPiUS 2001 nr 4 - wkładka) co do nieusuwalnego

charakteru braków w zakresie wymagań stawianych kasacji.

Z dniem 1 lipca 2000 r katalog tych wymagań uległ rozszerzeniu w

wyniku postanowień ustawy z dnia 24 maja 2000 r o zmianie ustawy Kodeks postępowania cywilnego, ustawy o zastawie rejestrowym i

rejestrze zastawów, ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych,

oraz ustawy o komornikach sądowych i egzekucji (Dz.U. Nr. 48, poz.

554). Obok warunków dotychczasowych wprowadzony został jeszcze

wymóg - przedstawienia w kasacji okoliczności uzasadniających jej

rozpoznanie (art. 3933 pkt 3 KPC). Brak wskazania takich okoliczności w

kasacji jest brakiem nieusuwalnym. Niczym nieuzasadnionym i wręcz

niezrozumiałym jest twierdzenie zawarte w zażaleniu, że Sąd Apelacyjny

domagał się przedstawienia tych okoliczności w petitum kasacji.

W zaskarżonym postanowieniu nie ma co do tego wzmianki. Sąd

Apelacyjny prawidłowo stwierdził, że kasacja nie zawiera okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie. Nie wypowiadał się natomiast co do

tego w jakiej części kasacji, w petitum czy w uzasadnieniu, muszą być

one podane. Pełnomocnik wnioskodawcy błędnie utożsamia sam fakt

wskazania

naruszenie

przepisów

proceduralnych,

z

podaniem

okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji.

Obowiązek wskazania tych okoliczności został wprowadzony jako

dodatkowy w stosunku do konieczności wskazania podstaw kasacyjnych,

z dniem 1 lipca 2000 r wspomnianą ustawą nowelizująca z dnia 24 maja

2000 r. i nie może być utożsamiony, jak to prawidłowo przyjął Sąd

Apelacyjny, ze wskazaniem podstaw kasacyjnych. Brak przedstawienia

tych okoliczności w kasacji, w sprawie Henryka B. upoważniał Sąd

Apelacyjny do wydania zaskarżonego postanowienia, którym kasację

odrzucił. Wbrew wywodom zażalenia, które w uzasadnieniu powołuje się

na to, że Sąd Apelacyjny nie zapoznał się dość wnikliwie z treścią skargi

kasacyjnej w której, według twierdzenia pełnomocnika powoda, były

zawarte

okoliczności

uzasadniające

jej

rozpoznanie,

stanowisko

wyrażone w zaskarżonym postanowieniu jest prawidłowe. Zarówno z

dotychczasowego

orzecznictwa

Sądu

Najwyższego

w

którym

konsekwentnie przyjmowano iż prócz warunków wymaganych dla pisma

procesowego, kasacja powinna spełniać inne jeszcze warunki, których

brak jest nieusuwalny, jak i z przyjętej linii orzeczniczej po wprowadzonej

od dnia 1 lipca 2000 r zmianie przepisów kodeksu postępowania

cywilnego, w wyniku której rozszerzony został katalog wymagań

stawianych kasacji jako szczególnemu środkowi zaskarżenia, podlega

odrzuceniu kasacja w której wyraźnie nie wskazano okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie.

Zmiana art. 3933 KPC zmierza do jednoznacznego określenia w kasacji

jej „cech istotnych”. Wśród tych wymagań zawarte jest przedstawienie w

kasacji okoliczności uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania.

Podobnie, jak to było ustalone w orzecznictwie dotychczasowym, nie jest

rzeczą Sądu Najwyższego) „wyszukiwanie” w treści kasacji jej „cech

istotnych”. Natomiast jak wspomniano, obowiązkiem Sądu II instancji

była ocena na podstawie art. 3935 KPC czy kasacja jest dopuszczalna.

W konsekwencji zaskarżone postanowienie odpowiada treści art. 3933 §

1 pkt 3 KPC.

Brak wskazania okoliczności uzasadniających rozpoznanie kasacji

stanowi przesłankę wystarczającą do odrzucenia kasacji. Dlatego też

Sąd Najwyższy pomija dalsze rozważania Sądu Apelacyjnego odnośnie

do niedopuszczalności kasacji również

ze względu na wartość

przedmiotu zaskarżenia. Ponieważ kwestię tę porusza pełnomocnik

wnioskodawcy w zażaleniu twierdząc, że jest to sprawa o ukształtowanie

wysokości świadczenia do której nie mają zastosowania przepisy

dotyczące wartości przedmiotu zaskarżenia, Sąd Najwyższy zauważa

ubocznie, iż kwestia ta została już wyjaśniona i utrwalona w

orzecznictwie w takim kierunku jaki zaprezentował w zaskarżonym

orzeczeniu Sąd Apelacyjny.

Kierując się powyższymi względami Sąd Najwyższy orzekł jak w

sentencji.