II UZ 32/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 32/10

POSTANOWIENIE

Dnia 29 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Roman Kuczyński

w sprawie z wniosku J. J.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 29 listopada 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 18 sierpnia 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 18 sierpnia 2010 r. Sąd Apelacyjny odrzucił, na

podstawie art. 3986 § 2 k.p.c. w związku z art. 130 § 1 k.p.c., skargę kasacyjną

wnioskodawcy J. J. od wyroku tego Sądu z dnia 22 kwietnia 2010 r., w sprawie

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych o wysokość emerytury. W

uzasadnieniu Sąd wskazał, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych,

skarga kasacyjna przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia tylko

w sprawach o przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz w sprawach o

objecie obowiązkiem ubezpieczenia społecznego. W pozostałych kategoriach

spraw, w tym zwłaszcza w sprawach dotyczących wysokości świadczenia,

dopuszczalność przedmiotowa skargi jest uzależniona od wartości przedmiotu

zaskarżenia, jeśli nie jest ona niższa niż 10.000 zł.

W skardze kasacyjnej wartość przedmiotu zaskarżenia oznaczono na 27.112

zł, nie przedstawiając sposobu jej wyliczenia i nieuzupełniając tego braku mimo

wezwania Sądu do uzupełnienia braków formalnych skargi kasacyjnej przez

wskazanie matematycznego sposobu wyliczenia wartości przedmiotu sporu w

terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Wobec niewykonania zarządzenia

Sądu, skarga kasacyjna została odrzucona na podstawie art. 398 6 § 2 k.p.c. w

związku z art. 130 § 1 k.p.c.

W zażaleniu od powyższego postanowienia, pełnomocnik wnioskodawcy

zarzucił naruszenie art. 3984 § 3 w związku z art. 3986 § 2 k.p.c. i art. 130 k.p.c.

oraz art. 25 § 1 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c. poprzez

błędne przyjęcie, że brak matematycznego wyliczenia podanej wartości przedmiotu

zaskarżenia stanowi brak skargi kasacyjnej, podczas gdy art. 398 4 § 3 wymaga

jedynie oznaczenia wartości przedmiotu zaskarżenia bez uzasadnienia wskazanej

wartości. Ponadto podniósł, iż Sąd drugiej instancji dokonując sprawdzenia

prawidłowości wyliczenia przedmiotu zaskarżenia, winien wezwać stronę do

podania podstaw jej wyliczenia, wydając postanowienie na podstawie art. 25 § 1

k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c., bez sankcji odrzucenia

skargi kasacyjnej. Pełnomocnik wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w

całości wraz z orzeczeniem o kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu

zażaleniowym.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych skarga kasacyjna

przysługuje niezależnie od wartości przedmiotu zaskarżenia jedynie w sprawach o

przyznanie i o wstrzymanie emerytury lub renty oraz o objęcie obowiązkiem

ubezpieczenia społecznego, natomiast w pozostałych sprawach z tego zakresu

skarga kasacyjna jest niedopuszczalna w sprawach, w których wartość przedmiotu

zaskarżenia

jest

niższa

niż

dziesięć

tysięcy

złotych

(art.

398 2 k.p.c.).

Rozpoznawana sprawa dotyczy wysokości przyznanego świadczenia, a skarżący

zakwestionował decyzję organu rentowego, który wyliczył wysokość należnej

emerytury od dnia 1 marca 2008 r. na kwotę 1829,82 zł, wskazując że winna ona

wynosić od tej daty 2150 zł, zaś od dnia 1 marca 2009 r. 2281, 15 zł. Nie jest

wątpliwe, że pełnomocnik wnioskodawcy nie wykonał zarządzenia Sądu, który,

mając wątpliwości co do prawidłowości wskazanej w skardze wartości przedmiotu

zaskarżenia, wezwał skarżącego do określenia matematycznego sposobu jej

wyliczenia, nie wydając formalnego postanowienia w przedmiocie sprawdzenia

prawidłowości wyliczenia przedmiotu zaskarżenia, a wobec niewykonania tego

zarządzenia odrzucił skargę, uznając że brak wskazania sposobu ustalenia

wartości przedmiotu zaskarżenia bądź ustalenie jej wbrew obowiązującym w tym

zakresie przepisom prawa jest równoznaczne z brakiem jej wskazania. Sąd

Najwyższy niejednokrotnie już wyjaśniał, że sprawy z zakresu ubezpieczeń

społecznych, w których przedmiotem zaskarżenia kasacyjnego jest wysokość

świadczenia emerytalno-rentowego są sprawami o świadczenie, w których

dopuszczalność zaskarżenia kasacyjnego podlega ograniczeniu ze względu na

wartość przedmiotu zaskarżenia (por. postanowienie z dnia 14 stycznia 1997 r., II

UKN 51/97, OSNAPiUS 1997 nr 17, poz. 329). W uzasadnionych przypadkach

wskazana przez wnoszącego skargę kasacyjną wartość przedmiotu zaskarżenia

podlega sprawdzeniu przez sąd apelacyjny, który bada, czy jej oznaczenie

nastąpiło zgodnie z regułami określonymi w art. 19-24 k.p.c. (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 18 października 2000 r., II UZ 124/00, OSNAPiUS 2002

r. nr 12, poz. 294). Z kolei w postanowieniu z dnia 2 kwietnia 1998 r., II UZ 24/98,

(OSNAPiUS 1999 r. nr 8, poz. 291) Sąd Najwyższy wyjaśnił, że Sąd drugiej

instancji nie tylko jest uprawniony, ale i zobowiązany do sprawdzenia – w razie

wątpliwości – wskazanej w skardze wartości przedmiotu zaskarżenia. Uprawnienie

sądu obejmuje nie tylko skontrolowanie danych składających się na tę wartość, lecz

także sposobu jej obliczenia, natomiast nie nakłada powinności jej samodzielnego

ustalania. Wskazanie wartości przedmiotu zaskarżenia w sposób niezgodny z art.

22 k.p.c. jest niewykonaniem wezwania sądu w tym przedmiocie w rozumieniu art.

3986 § 2 k.p.c. i stanowi podstawę odrzucenia skargi kasacyjnej. Stanowisko to

związane jest ściśle z kwestią dopuszczalności skargi kasacyjnej w sprawach o

prawa majątkowe w zależności od wartości przedmiotu zaskarżenia (art. 398 2 § 1

k.p.c.) i z obowiązkiem sądu drugiej instancji dokonania kontroli dopuszczalności tej

skargi (art. 3986 § 1 k.p.c.). W takim przypadku niewłaściwe wykonanie obowiązku

nałożonego przez sąd drugiej instancji, uzasadnia przyjęcie, że strona nie

uzupełniła braków skargi kasacyjnej w rozumieniu art. 3986 § 2 k.p.c.

Wobec

powyższego,

stanowisko

Sądu

Apelacyjnego

zawarte

w

zaskarżonym postanowieniu jest trafne (art. 3986 § 2 k.p.c.), co biorąc pod uwagę,

należało orzec jak w postanowieniu, zgodnie z art. 398 14 w związku z art. 3941 § 3

k.p.c.