II UZ 30/10 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 30/10

POSTANOWIENIE

Dnia 10 listopada 2010 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Zbigniew Korzeniowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Romualda Spyt

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z wniosku W. M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o wysokość emerytury,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 10 listopada 2010 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Apelacyjnego w […]

z dnia 6 lipca 2010 r.,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny zaskarżonym postanowieniem odrzucił skargę kasacyjną ze

względu na wartość przedmiotu zaskarżenia (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Skarga kasacyjna zaskarżyła wyrok w części dotyczącej wysokości

emerytury i wartość przedmiotu zaskarżenia określiła na 20.400 zł, jako roczną

różnicę emerytury dochodzonej i przyznanej.

Po wezwaniu do przedstawienia sposobu wyliczenia wartości przedmiotu

zaskarżenia wskazano, iż wynosi ona 13.308 zł i stanowi roczną różnicę pomiędzy

żądaną emeryturą w wysokości 1.900 zł i przyznaną w kwocie 791 zł (1.109 zł x

12).

Takie wyliczenie kwestionował organ rentowy i podał, że nawet przy

złożeniu, iż wynagrodzenie skarżącego wynosiło 5.000 zł (w okresie zatrudnienia w

l. 1969-80), to wyliczona wysokość emerytury wynosiłaby 1.279,21 zł. W

konsekwencji wartość przedmiotu zaskarżenia wynosiła 5.784,72 zł [(1.279,21 zł otrzymywana 797,15 zł) x 12].

Sąd Apelacyjny badając wartość przedmiotu zaskarżenia nie zgodził się z

twierdzeniem skarżącego, że dochodzona emerytura wynosiłaby 1.900 zł. Skoro

skarżący twierdzi, że do wyliczenia podstawy wymiaru emerytury należy przyjąć

wynagrodzenie 5.411 zł w okresie od 6 maja 1969 r. do 31 sierpnia 1977 r., to przy

najkorzystniejszym wariancie wyliczenia (art. 15 ust. 6 ustawy z 17 grudnia 1998 r.

o emeryturach i rentach z FUS) podstawę wymiaru emerytury stanowiłaby kwota

2.478,08 zł (120,30% x 2.059,92 zł). Żądana emerytura wynosiłaby wówczas

1.326,60 zł - obliczona jako część socjalna (24% x 2.059,92zł) i stażowa [(310 x

1,3%):12 x 2.478,08]. Zatem wartość przedmiotu zaskarżenia to różnica pomiędzy

żądaną wysokością emerytury a pobieraną i wynosi 6.353,40 zł [(1.326,60 zł 797,15) x 12]. Skarga kasacyjna była niedopuszczalna ze względu na wartość

przedmiotu zaskarżenia niższą niż dziesięć tysięcy złotych (art. 398 2 § 1 k.p.c.) i

dlatego została odrzucona na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

Zażalenie zakwestionowało wyliczenie wartości przedmiotu zaskarżenia

podając, że kwota żądanej emerytury w wysokości 1.900 zł została określona na

podstawie wyliczeń powoda biorąc pod uwagę średnią krajową emeryturę w

zawodzie, który skarżący wykonywał. O słuszności jego wyliczeń świadczy także

fakt, iż jego koledzy, którzy mieli identyczne jak powód stanowiska pracy otrzymują

emeryturę właśnie w kwocie około 1.900 zł miesięcznie. Skoro powód otrzymuje

emeryturę w kwocie 791 zł, to różnica pomiędzy emeryturą otrzymywaną a

dochodzoną wynosi 1.109 zł i wartość przedmiotu zaskarżenia wynosi 13.308 zł (x

12). Ponadto odrzucając skargę Sąd powołał się na wycinek materiału

dowodowego - wynagrodzenie od 6 maja 1969 r. do 31 sierpnia 1977 r. Inne

dowody wskazują na o wiele wyższe wynagrodzenie powoda. Hipotetyczne

wyliczenie emerytury bazujące na wycinku materiału dowodowego nie było

miarodajne dla wyliczenia wartość przedmiotu zaskarżenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W sprawie nie było kwestionowane prawo do emerytury a jedynie jej

wysokość zależna od udowodnienia podstawy wymiaru emerytury. Zasadnie przyjął

Sąd Apelacyjny, że przedmiot sporu i w konsekwencji zaskarżenia dotyczył

wysokości emerytury (art. 3982 § 1 k.p.c.).

Sprawa, w której organ rentowy przyznał emeryturę a ubezpieczony

kwestionuje jedynie jej wysokość, nie jest sprawą o przyznanie emerytury w

rozumieniu art. 3982 § 1 zdanie drugie k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z

17 lutego 2009 r., I UZ 36/08, OSNP 2010 nr 19-20, poz. 250).

W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że jeżeli przedmiotem sporu

sądowego nie jest prawo do emerytury lecz tylko jej wysokość, to o zaskarżeniu

skargą kasacyjną decyduje wartość przedmiotu zaskarżenia obliczona na

podstawie art. 22 k.p.c. Stanowi ona różnicę między wysokością świadczenia

wypłacanego przez organ rentowy i wysokością świadczenia żądanego przez

ubezpieczonego w skali jednego roku (postanowienia Sądu Najwyższego: z 6

listopada 2008 r., II UZ 48/06; z 11 kwietnia 2006 r., II UZ 1/06; z 13 stycznia 2006

r., I UZ 47/05, OSNP 2007 nr 3-4, poz. 56; z 10 kwietnia 2002 r., II UZ 31/02, LEX

nr 54791; z 28 listopada 2001 r., II UZ 80/01, OSNP 2003 nr 18, poz. 449; z 13

marca 2001 r., II UZ 15/01, OSNP 2003 nr 2, poz. 49; z 13 marca 2001 r., II UZ

13/01, OSNP 2003 nr 2, poz. 47).

Na obecnym etapie spór dotyczył więc wartości przedmiotu zaskarżenia jako

przesłanki dopuszczalności skargi kasacyjnej (art. 3982 § 1 k.p.c. zdanie pierwsze).

Sąd Apelacyjny zweryfikował tę wartość i walor jego ustalenia wynika z tego,

że metodycznie wykorzystał tu algorytm określony w ustawie z 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z FUS dla ustalenia wysokości emerytury (art. 15 i 53).

Składowymi są podstawa wymiaru (hipotetyczna), okresy ubezpieczenia i kwota

bazowa. Wynik, czyli różnica pomiędzy emeryturą dochodzoną a niespornie

przysługującą, nie przekracza 10 tys. zł.

Słabością natomiast zażalenia jest to, że nie podważa wyliczenia

przedstawionego przez Sąd a tezę o wyższej wartości przedmiotu zaskarżenia

opiera na emeryturach innych pracowników zatrudnianych w tym samym okresie co

skarżący.

Rzecz jednak w tym, że emerytura jest indywidualnym świadczeniem,

zależnym od wskazanych składowych, co oznacza, że ustalenie wartości

przedmiotu zaskarżenia musi być zindywidualizowane i konkretne, a nie

przedstawiane na podstawie świadczeń innych ubezpieczonych. Po wtóre do

algorytmu wyliczenia żądanej emerytury Sąd przyjął wynagrodzenie podawane w

skardze (5.411 zł). Traci też na znaczeniu zarzut, że Sąd nie uwzględnił innych

dowodów na wysokość wynagrodzenia powoda. Zażalenie nie podważa samej

metody ustalenia wysokości emerytury, określonej zresztą w ustawie. Pomija

jednak, że w ten sam sposób wcześniej pozwany wyliczył wartość przedmiotu

zaskarżenia, choć przyjął niższe hipotetyczne wynagrodzenie 4.500-5.000 zł (pismo

procesowe pozwanego z 10 maja 2010 r.). Analiza tych wyliczeń nie pozwala

zgodzić się z zarzutem, że pominęły wynagrodzenie z lat z wykazanymi zarobkami.

Wyliczenie oparto na zarobkach hipotecznych i wykazanych. Punktem wyjścia do

algorytmu był wskaźnik wysokości podstawy wymiaru i ten Sąd Apelacyjny ustalił

jako większy (120,30%) niż ustalony przez pozwanego (113,45%) w wyliczeniu

hipotecznej emerytury z 20 lat (pismo procesowe pozwanego z 10 maja 2010 r.).

Pozostałe elementy składowe wyliczenia emerytury według ustawowego algorytmu

nie mogły być sporne (art. 15 i art. 53 ustawy z 17 emeryturach i rentach).

Pokazuje, to że wyliczenie i z drugiej strony kwestionowanie ustalenia wartości

przedmiotu zaskarżenia w sprawach o wysokość emerytury powinno być zawsze

zindywidualizowane i konkretne. Innymi słowy zarzuty zażalenia nie podważyły

wyliczenia wartości przedmiotu zaskarżenia, która zdecydowała o odrzuceniu

skargi kasacyjnej.

Z tych motywów orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 398 14 k.p.c. w

związku z art. 3941 § 3 k.p.c.