II UZ 26/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 26/06

POSTANOWIENIE

Dnia 23 listopada 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Zbigniew Hajn

SSN Małgorzata Wrębiakowska-Marzec

w sprawie z odwołania T. P.,

z udziałem zainteresowanego W. P.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L.

o ustalenie niepodlegania ubezpieczeniu społecznemu W. P. ,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2006 r.,

zażalenia wnioskodawczyni T. P. na postanowienie Sądu Apelacyjnego we W.

z dnia 29 maja 2006 r., sygn. akt III AUa …/06,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie:

Postanowieniem z dnia 29 maja 2006 r., III AUa …/06, Sąd Apelacyjny we

W. odrzucił apelację wnioskodawczyni T. P. od wyroku Sądu Okręgowego - Sądu

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w L. z dnia 8 marca 2006 r. w sprawie przeciwko

Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddziałowi w L. o ustalenie niepodleganiu

ubezpieczeniu społecznemu W. P., po stwierdzeniu, że nie spełniła ona wymogu

wynikającego z art. 1302 § 3 k.p.c., bowiem od apelacji nie wniesiono opłaty

podstawowej w wysokości 30 zł przewidzianej art. 36 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r.

o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. Nr 167, poz. 1398 ze zm.).

Postanowienie to zaskarżył zażaleniem pełnomocnik wnioskodawczyni,

wnosząc o jego uchylenie. Zarzucił, że nadanie przez Sąd Okręgowy biegu

nienależycie opłaconej apelacji bez zarządzenia o jej zwrocie z powodu

niewniesienia opłaty sądowej pozbawiło wnioskodawczynię prawa do uzupełnienia

tego braku w trybie art. 1302 § 1 k.p.c. Uznał także, że zaskarżone postanowienie

Sądu Apelacyjnego należy traktować jak substytut zarządzenia o zwrocie apelacji w

trybie art. 1302 § 1 k.p.c. i wskazał że w terminie siedmiu dni od doręczenia

zaskarżonego postanowienia wniósł do Sądu pierwszej instancji wniosek o

przyjęcie opłaty podstawowej (opłaconej na wniosku) i nadanie złożonej apelacji

biegu w trybie art. 1302 § 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Przepis art. 1302 § 3 k.p.c. stanowi, że sąd odrzuca bez wezwania o

uiszczenie opłaty pismo wniesione przez adwokata, radcę prawnego lub rzecznika

patentowego środki odwoławcza lub środki zaskarżenia (apelację, zażalenie,

skargę kasacyjną, skargę o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego

orzeczenia, sprzeciw od wyroku zaocznego, zarzuty od nakazu zapłaty, skargę na

orzeczenie referendarza sądowego), podlegające opłacie w wysokości stałej lub

stosunkowej

obliczonej

od

wskazanej

przez

stronę

wartości

przedmiotu

zaskarżenia. Tak więc ilekroć przepisy (nie tylko przepisy ustawy o kosztach

sądowych w sprawach cywilnych ale także inne przepisy szczególne) przewidują

opłatę w wysokości stałej oznaczonej kwotowo lub opłatę stosunkową obliczoną w

sposób określony przepisami od wartości przedmiotu sporu, a pełnomocnik strony

będący adwokatem lub radcą prawnym nie uiści wskazanej w przepisach opłaty

przy wniesieniu środka odwoławczego lub środka zaskarżenia, środek ten podlega

odrzuceniu bez wzywania do uiszczenia opłaty. Przepis ten ma więc zastosowanie

do tych środków odwoławczych i środków zaskarżenia, co do których wysokość

opłaty

jest

znana,

a

przynajmniej

powinna

być

znana

profesjonalnemu

pełnomocnikowi, gdyż jest ona kwotowo określona albo został wskazany sposób jej

obliczania.

Przepis art. 11 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych stanowi,

że opłata jest stała, stosunkowa i podstawowa. Sprawy, w których pobiera się

opłatę stałą w jednakowej dla danego rodzaju spraw wysokości, wymienione są w

art. 12 tej ustawy, sposób obliczania opłaty stosunkowej wskazany jest w art. 13, a

na podstawie art. 14 ust. 1 opłatę podstawową pobiera się w sprawach, w których

przepisy nie przewidują opłaty stałej, stosunkowej lub tymczasowej. Przepis art. 14

ust. 3 stanowi, że opłata podstawowa wynosi 30 złotych i stanowi minimalną opłatę,

którą strona obowiązana jest uiścić od pisma podlegającego opłacie, chyba że

ustawa stanowi inaczej. Użyte w art. 1302 § 3 k.p.c. określenie „opłata w wysokości

stałej” nie odnosi się jedynie do opłaty stałej, o której mowa w art. 12 ustawy o

kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Gdyby tak było przepis użyłby

określenia „podlegające opłacie stałej lub stosunkowej obliczonej”. Opłata w

wysokości stałej jest to opłata określona w przepisie kwotowo. Taki pogląd wynika z

niepublikowanego jeszcze postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca

2006 r. II UZ 14/06, w którym wyrażono pogląd, że pojęcie „opłata w wysokości

stałej”, różniące się od używanego w ustawie o kosztach sądowych pojęcia „opłata

stała”, ma szerszy zakres znaczeniowy i obejmuje także opłaty, które nie są

opłatami stałymi w znaczeniu normatywnym, określonym przez ustawę, ale ich

wysokość jest stała w sensie arytmetycznym. O ile można mieć wątpliwości, czy

opłata podstawowa w wysokości minimalnej, o której mowa w art. 14 ust. 3, jest

opłatą w stałej wysokości od pism, co do których przepisy nie przewidują opłaty

stałej, stosunkowej lub tymczasowej, to treść przepisu art. 36 jest w tym zakresie

jednoznaczna. Stanowi on, że w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych i w

sprawach odwołań rozpoznawanych przez sąd pracy i ubezpieczeń społecznych

pobiera się opłatę podstawową w kwocie 30 złotych wyłącznie od apelacji,

zażalenia, skargi kasacyjnej i skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem

prawomocnego orzeczenia. W stosunku do wymienionych w tym przepisie środków

zaskarżenia została określona opłata podstawowa w wysokości stałej 30 zł.

Wezwanie o uiszczenie opłaty, której wysokość wynika z treści przepisu (jest

określona kwotowo lub stosunkowo) kieruje się tylko do strony działającej bez

adwokata lub radcy prawnego (art. 130 § 1 k.p.c.), gdyż strona taka może nie znać

przepisów określających wysokość opłaty.

Natomiast pełnomocnik będący

adwokatem lub radcą prawnym ma obowiązek uiszczenia opłaty bez wezwania,

jeżeli w przepisach, których treść powinna mu być znana, określona jest wysokość

tej opłaty. W konsekwencji sąd pierwszej instancji nie wzywa pełnomocnika strony

będącego adwokatem lub radcą prawnym do uiszczenia opłaty podstawowej w

stałej wysokości, określonej w art. 36 ustawy o kosztach sądowych w sprawach

cywilnych, od apelacji, lecz nieopłaconą apelację odrzuca na podstawie art. 130 2 §

3 k.p.c. Pogląd taki wynika również wprost z uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26

września 2006 r., II UZP 11/06, (dotąd niepublikowana), w której wskazano, że

art.1302 § 3 k.p.c. stosuje się do środków odwoławczych i środków zaskarżenia

podlegających opłacie podstawowej, o której mowa w art. 35 i 36 ustawy z dnia 28

lipca 2005r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych.

Skład rozpoznający sprawę przytoczone poglądy w pełni podziela, stąd

uznał, że zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty podniesione w

zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 k.p.c. w związku z

art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.