II UZ 23/04 · Sąd Najwyższy

Postanowienie z dnia 13 lipca 2004 r.

II UZ 23/04

Termin do wniesienia apelacji należy liczyć od ponownego doręczenia

odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem w zwykłym trybie, jeżeli sąd pierwszej

instancji dokonał takiego doręczenia ze względu na usprawiedliwione wątpliwości co do prawidłowości poprzedniego doręczenia w trybie art. 139 § 1 k.p.c.

Przewodniczący SSN Jerzy Kuźniar, Sędziowie SN: Beata Gudowska, Andrzej

Kijowski (sprawozdawca).

Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 lipca

2004 r. sprawy z wniosku Marii Renaty S. przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych-Oddziałowi w W. o emeryturę, na skutek zażalenia wnioskodawczyni na

postanowienie Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 10 lutego 2004 r. [...]

u c h y l i ł zaskarżone postanowienie.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie postanowieniem z dnia 10 lutego 2004 r. [...] odrzucił apelację Marii Renaty S. od wyroku

Sądu Okręgowego-Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 26

listopada 2003 r., oddalającego odwołanie skarżącej od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych-Oddziału w W., w sprawie o emeryturę. Zdaniem Sądu Apelacyjnego, apelacja została wniesiona z przekroczeniem dwutygodniowego terminu przewidzianego w art. 369 § 1 k.p.c. Sąd zauważył, iż z akt sprawy wynika, że Maria S. w

terminie zażądała doręczenia jej uzasadnienia wyroku. Odpis wyroku z uzasadnieniem został wysłany pod adres wskazany przez ubezpieczoną w odwołaniu, jak i na

kopercie, w której został przesłany wniosek o uzasadnienie, a także w apelacji. Ze

zwrotnego potwierdzenia odbioru wynika, że listonosz nie doręczył przesyłki w dniu

11 grudnia 2003 r., pozostawił natomiast wiadomość (awizo) o możliwości odbioru

przesyłki w Urzędzie Pocztowym w W. w terminie 7 dni. Przesyłka w powyższym

terminie nie została odebrana, wobec czego w dniu 19 grudnia 2003 r. placówka

pocztowa dokonała powtórnego zawiadomienia o możliwości odbioru przesyłki w

terminie kolejnych siedmiu dni. Z uwagi na niepodjęcie przesyłki także w tym terminie

została ona w dniu 30 grudnia 2003 r. odesłana do Sądu Okręgowego. Dnia 6 stycznia 2004 r. Sąd Okręgowy, na ten sam adres ponownie wysłał do Marii S. przesyłkę

zawierającą odpis wyroku z uzasadnieniem. W dniu 9 stycznia listonosz znowu nie

doręczył przesyłki, pozostawiając jednocześnie w skrzynce pocztowej awizo o możliwości jej odebrania w Urzędzie Pocztowym. W dniu 16 stycznia 2004 r. przesyłka

została odebrana osobiście przez ubezpieczoną. Apelację Maria S. wniosła w dniu

29 stycznia 2004 r.

Zdaniem Sądu Apelacyjnego datą doręczenia Marii S. odpisu zaskarżonego

wyroku z uzasadnieniem w trybie art. 139 § 1 k.p.c. był w niniejszej sprawie 27 grudnia 2003 r., tj. dzień z którym upłynął siedmiodniowy termin odbioru przesyłki po jej

ponownym awizowaniu. Od tej daty należy liczyć termin do wniesienia apelacji, który

zgodnie z art. 369 § 1 k.p.c. jest dwutygodniowy. W związku z tym termin do wniesienia środka zaskarżenia upłynął 10 stycznia 2004 r., co oznacza, że Maria S. wniosła apelację po terminie. Faktu tego nie mogło zmienić wysłanie po raz drugi odpisu

wyroku z uzasadnieniem przez Sąd Okręgowy na ten sam adres, gdyż Sąd pierwszej

instancji nie musiał i nie powinien dokonywać ponownej przesyłki w sytuacji, gdy 27

grudnia 2003 r. doszło do skutecznego doręczenia zastępczego w trybie art. 139 § 1

k.p.c.

W zażaleniu na powyższe postanowienie Maria S. zarzuciła naruszenie istotnych przepisów postępowania i poczynienie ustaleń sprzecznych z materiałami zebranymi w sprawie, co miało wpływ na treść postanowienia i wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i odesłanie sprawy Sądowi Apelacyjnemu do rozpoznania

apelacji. W uzasadnieniu zażalenia skarżąca uznała za dowolny pogląd Sądu Apelacyjnego, że Sąd Okręgowy nie musiał i nie powinien dokonywać ponownie przesyłki

pod adresem skarżącej, skoro nasunęły mu się zasadnicze wątpliwości co do prawidłowości doręczenia pierwotnie wysłanej przesyłki.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

W toku instancji Sąd dokonuje doręczenia pisma sądowego tylko jeden raz dla

tej samej osoby, jeżeli doręczenie to było skuteczne według przepisów Kodeksu po-

stępowania cywilnego. W rozpatrywanej sprawie powstała wątpliwość, czy doręczyciel pisma postąpił w sposób zgodny z wymaganiami art. 139 § 1 i 2 k.p.c., a zatem

czy doręczenie dokonane Marii S. było skuteczne. Jest to wątpliwość istotna, gdyż z

reguły strona, którą dotknęły ujemne skutki procesowe związane z liczeniem terminu

z uwzględnieniem daty doręczenia według przyjętej zasady, dopiero w przysługującym jej środku odwoławczym - jak w sprawie obecnie rozpoznawanej - może podważać prawidłowość czynności doręczyciela i podnosić twierdzenia istotne z tego

punktu widzenia. Przy rozpatrywaniu tego zagadnienia należy mieć na uwadze, że

stosownie do treści § 10 rozporządzenia z dnia 17 czerwca 1999 r. w sprawie szczegółowego trybu doręczania pism sądowych przez pocztę w postępowaniu cywilnym

(Dz. U. Nr 62, poz. 697 ze zm.), jeżeli przesyłki nie można doręczyć z powodów określonych w art. 133 § 2b, art. 136 § 2 i art. 139 § 3 k.p.c., listonosz umieszcza o tym

adnotację na formularzu potwierdzenia odbioru i niezwłocznie oddaje przesyłkę

pocztowej placówce oddawczej, która po umieszczeniu na nim odcisku datownika

zwraca pismo organowi wysyłającemu. Gdy zatem doręczyciel w ten sposób prawidłowo postąpi, to na podstawie tak wypełnionego zwrotnego poświadczenia odbioru

sąd może domniemywać, że powstały warunki do zastosowania doręczenia pisma

sądowego w trybie przewidzianym w art. 139 k.p.c. Takie domniemanie strona zainteresowana może następnie obalić.

W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania na potwierdzeniu odbioru doręczyciel wskazał, iż przesyłki nie doręczono w dniu 11 grudnia 2003 r. z powodu: „adresat nieznany”, przy czym jednocześnie nie zaznaczył komu pozostawił awizo.

Mimo podania przyczyny uzasadniającej niezwłoczny zwrot przesyłki placówce

pocztowej doręczyciel tego nie uczynił, pozostawiając awizo. Podane przyczyny uzasadniają wniosek, iż Sąd Apelacyjny nie mógł oprzeć swojego ustalenia co do skutecznego doręczenia pisma w trybie art. 139 k.p.c. wyłącznie na treści poświadczenia

odbioru. W takim wypadku powinien zażądać od placówki pocztowej dodatkowych

informacji lub też nawet przesłuchać doręczyciela, czego jednak nie uczynił. Stąd też

Sąd Najwyższy za nieuprawniony uznał wniosek, iż Sąd Okręgowy nie musiał dokonywać ponownej wysyłki w sytuacji, gdy doszło do skutecznego doręczenia zastępczego. Zdaniem Sądu Najwyższego, postępowanie Sądu Okręgowego uznać należy

za prawidłowe biorąc pod uwagę fakt, iż na skutek wadliwego działania doręczyciela

powziął on uzasadnione wątpliwości co do skutecznego doręczenia przesyłki.

Z tych tylko względów usprawiedliwić należy podniesiony w zażaleniu zarzut

naruszenia przez Sąd Apelacyjny istotnych przepisów postępowania i poczynienia

ustaleń sprzecznych z materiałami zebranymi w sprawie, co uzasadnia uchylenie

zaskarżonego postanowienia.