II UZ 22/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 22/06

POSTANOWIENIE

Dnia 17 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)

SSN Beata Gudowska

w sprawie z odwołania P. T. - J. G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w G.

o ustalenie istnienie obowiązku ubezpieczenia społecznego,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 17 października 2006 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego w G.

z dnia 27 marca 2006 r., sygn. akt III AUa …/04,

uchyla zaskarżone postanowienie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 27 marca 2006 r. III AUa …/04 Sąd Apelacyjny

– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w G. odrzucił skargę kasacyjną

wnioskodawcy J. G. – PHP „Terex” od wyroku tego Sądu z dnia 20 grudnia 2005 r..

Sąd uznał, że skarga nie spełnia wymagania określonego w art. 398 4 § 1 pkt 3

k.p.c. Wprawdzie zawiera ona wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania, jednak

brak jest należytego uzasadnienia wniosku.

Nie wskazano jakie istotne

zagadnienie prawne w sprawie występuje podnosząc jedynie, iż tą okolicznością

jest „błędne zastosowanie przez Sąd Apelacyjny przepisów art. 83 i art. 58 przez

przyjęcie, że pomiędzy PHP T. – J. G. a P. L. nie doszło do nawiązania stosunku

pracy, konsekwencją czego jest podleganie obowiązkowemu ubezpieczeniu

społecznemu, zastosowanie powołanych wyżej przepisów do umowy na okres

próbny i na czas określony i to w sytuacji, gdy pracownik podjął pracę, wykonywał

ją, a pracodawca świadczenie to przyjmował”. Tak sformułowane uzasadnienie

wniosku nie spełnia zdaniem Sądu wymaganych warunków, zatem skarga

kasacyjna podlega odrzuceniu na podstawie art. 3986 § 2 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawca zarzucił, że skarga

kasacyjna spełnia wszystkie wymagania. Nie tylko zostało wskazane istotne

zagadnienie prawne dotyczące zastosowania przepisów o pozorności i nieważności

czynności prawnych w sytuacji gdy umowa o pracę została zawarta i wykonywana,

ale zaskarżone orzeczenie oczywiście narusza prawo, co jest wystarczającą

podstawą do rozpoznania skargi. W związku z tymi zarzutami wnioskodawca wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 398 4 k.p.c. określa

wymogi formalne jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. W § 1 określone są

bezwzględne wymagania, co do których ewentualne braki nie mogą być

uzupełnione po upływie terminu do wniesienia skargi, natomiast w § 2 określone są

wymagania, które w wypadku braku ich spełnienia mogą być uzupełnione na

wezwanie sądu. Zachowanie tych wymagań formalnych jest badane przez sąd

drugiej instancji na podstawie art. 3986 k.p.c. Zgodnie z § 1 i 2 tego przepisu sąd

wzywa stronę do uzupełnienia braków skargi niespełniającej wymagań określonych

w art. 3984 § 2 k.p.c., natomiast w przypadku stwierdzenia braków co do wymagań

określonych w art. 3984 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji odrzuca skargę.

Bezwzględne wymagania skargi kasacyjnej określone są w czterech

punktach art. 3984 §

1 k.p.c. i są następujące: oznaczenie zaskarżonego

orzeczenia (pkt 1) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (pkt 2)

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (pkt 3)

oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia (pkt 4). Oceniając dopuszczalność

skargi kasacyjnej sąd drugiej instancji bada, czy wszystkie wymienione elementy

zostały zawarte w skardze.

Wniosek, o którym mowa w art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. wraz z

uzasadnieniem powinien stanowić materiał do oceny, czy skarga kasacyjna

powinna zostać przyjęta do rozpoznania z jednej z przyczyn wymienionych w art.

3989 § 1 k.p.c. – istnienia istotnego zagadnienia prawnego (pkt 1), potrzeby

wykładni przepisów prawa (pkt 2 ), nieważności postępowania (pkt 3)lub oczywistej

zasadności skargi kasacyjnej (pkt 4). Dokonując przedsądu Sąd Najwyższy nie jest

związany wnioskiem strony wnoszącej skargę, może na przykład uznać, że

przedstawione we wniosku zagadnienie prawne nie jest istotnym zagadnieniem

wymagającym rozstrzygnięcia lecz mimo to przyjąć skargę dopatrując się

oczywistej jej zasadności lub nieważności postępowania. Natomiast dokonanie

kontroli zachowania wymagań formalnych odbywa się przed dokonaniem

przedsądu a tym bardziej przed merytorycznym rozpoznaniem skargi. Kontrola ta

nie obejmuje treści wniosku o przyjęcie skargi lecz ogranicza się do formalnego

zbadania czy wniosek taki został złożony i czy zawiera uzasadnienie.

W tym przypadku wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

został zamieszczony jako odrębny element skargi a na jego uzasadnienie

wskazane zostało występowanie istotnego zagadnienia prawnego o treści

zacytowanej w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Dokonując oceny tego

wniosku Sąd Apelacyjny przekroczył swoje kompetencje. Oceny merytorycznej

wniosku dokonuje Sąd Najwyższy, natomiast kontrola sądu drugiej instancji jest

czysto formalna. Sąd Apelacyjny nie mógł więc odrzucić skargi w sytuacji, gdy

stwierdził, że wniosek o jej przyjęcie został złożony wraz z uzasadnieniem, jednak

jego zdaniem uzasadnienie nie odpowiada treści art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.. Ten

ostatni przepis jest bowiem adresowany wyłącznie do Sądu Najwyższego. Takie

stanowisko zostało również zaprezentowane w postanowieniu Sądu Najwyższego z

dnia 13 października 2005 r. II PZ 32/05 (OSNP 2006 nr 17-18, poz. 272). Sąd

Najwyższy stwierdził, że spełnienie wymagania konstrukcyjnego skargi kasacyjnej

wynikającego z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c. polega na złożeniu wniosku o przyjęcie

skargi do rozpoznania oraz jakiegokolwiek uzasadnienia tego wniosku i tylko to

podlega kontroli sądu drugiej instancji, gdyż merytoryczna ocena zasadności

wniosku należy do Sądu Najwyższego orzekającego w przedmiocie przyjęcia skargi

do rozpoznania.

Odrzucenie skargi kasacyjnej było więc błędne i z tych przyczyn Sąd

Najwyższy na podstawie art. 39815 § 1 zdanie pierwsze k.p.c. w związku z art. 3941

§ 3 k.p.c. uchylił zaskarżone postanowienie.