II UZ 20/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 20/06

POSTANOWIENIE

Dnia 9 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Krystyna Bednarczyk

SSN Józef Iwulski

w sprawie z odwołania A. K.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w O.

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 października 2006 r.,

zażalenia ubezpieczonego na postanowienie Sądu Apelacyjnego we W.

z dnia 31 marca 2006 r., sygn. akt III AUa …/04,

oddala zażalenie.

Uzasadnienie

Postanowieniem z dnia 31 marca 2006 r., III AUa …/04, Sąd Apelacyjny we

W. odrzucił skargę kasacyjną wnioskodawcy A. K. od wyroku tego Sądu z dnia 14

grudnia 2005 r. w sprawie przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

Oddziałowi w O. o emeryturę, uznając ją za niedopuszczalną, po stwierdzeniu, że

nie spełniła ona wymogu wynikającego z art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c., niezawierając

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, a skarżący nie wskazał i

szczegółowo nie uzasadnił, że w sprawie występują przesłanki określone w art.

3989 § 1 k.p.c.

W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik wnioskodawcy zarzucił, że

zaskarżone postanowienie „koncentruje się na istnieniu luki w części wstępnej

skargi kasacyjnej z pominięciem jej uzasadnienia i merytorycznych wywodów

tamże zawartych, które w ocenie autora skargi kasacyjnej w pełni czynią zadość

art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W poprzednim stanie prawnym, warunek przedstawienia okoliczności

uzasadniających rozpoznanie kasacji został ujęty w pkt 3 art. 393³ § 1 k.p.c., obok

pozostałych warunków kasacji, tj. oznaczenia orzeczenia, od którego kasacja

została wniesiona, przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia oraz

wniosku o uchylenie lub zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego

uchylenia. Okolicznościami uzasadniającymi rozpoznanie kasacji miały być

argumenty,

wykazujące

dlaczego

uzasadnione

jest

przyjęcie

kasacji

do

rozpoznania. Skarżący winien wskazać, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne lub istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości albo wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (por.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC

2002, nr 2, poz. 22 , z dnia 5 lipca 2001 r., V CKN 176/01, nie publikowane, z dnia

4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147 i z dnia 9 listopada

2000 r., II CKN 1385/00 – OSNC 2001/3/51). Mógł także przedstawić argumenty

wskazujące na oczywiste naruszenie prawa lub nieważność postępowania (por.

uchwałę połączonych Izb Administracyjnej, Pracy i Ubezpieczeń Społecznych i

Cywilnej Sądu Najwyższego z dnia 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, OSNC

2003/4, poz. 92).

Zaskarżony wyrok został wydany w dniu 14 grudnia 2005 r., a więc do oceny

złożonej skargi kasacyjnej należało stosować przepisy kodeksu postępowania

cywilnego w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie

ustawy – kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy – prawo o ustroju sądów

powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98) – art. 3 ustawy a contrario.

Stosownie do art. 3984 k.p.c. skarga kasacyjna powinna, poza czynieniem

zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, zawierać oznaczenie

orzeczenia, od którego jest wniesiona ze wskazaniem, czy jest ono zaskarżone w

całości czy w części, przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie,

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie oraz wniosek o

uchylenie i zmianę orzeczenia z oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i

zmiany. Oznacza to, że nie zmieniły się „składniki skargi” – a więc winna ona w

dalszym ciągu zawierać wymienione wyżej elementy, mające charakter tzw.

konstrukcyjny, bezwzględny, a więc pociągające - w razie ich braku - nie tylko

niemożność ich uzupełnienia, ale czyniące kasację niedopuszczalną. Stanowisko to

jest tym bardziej uzasadnione, gdy się zważy, że w aktualnym stanie prawnym

skarga kasacyjna, nie jest środkiem odwoławczym, dotyczy bowiem wyroku

prawomocnego, ale ma – w przeważającej części - charakter publicznoprawny.

W

dotychczasowym

orzecznictwie

kasacyjnym

Sądu

Najwyższego,

utrwalony był pogląd, że brak bliższego określenia podstawy kasacyjnej oraz jej

uzasadnienia stanowił wadę, która uniemożliwiała traktowanie pisma jako skargi

kasacyjnej i wykluczała jej uzupełnienie (por. np. postanowienie z dnia 6 listopada

1996 r., II UKN 12/96 – OSNAPiUS 1997/10/173). W ten sam sposób należało - w

poprzednim stanie prawnym - traktować brak polegający na nieprzedstawieniu w

kasacji okoliczności uzasadniających przyjęcie jej do rozpoznania, a obecnie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wraz z uzasadnieniem,

nawiązującym – co wydaje się oczywiste - do przesłanek przyjęcia skargi do

rozpoznania, wymienionych wyczerpująco w art. 3989 § 1 pkt 1 – 4 k.p.c. W

obecnym stanie prawnym, Sąd Najwyższy – stosownie do art.3989 § 1 k.p.c. –

przyjmuje skargę kasacyjną jeżeli

prawne,

w sprawie występuje istotne zagadnienie

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżność w orzecznictwie sądów, zachodzi

nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Przedstawienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego

uzasadnienie (art. 3984 § 1 pkt 3 k.pc.), jest jej istotnym elementem, którego brak

nie pozwala na ocenę czy w sprawie występują przesłanki ustawowe dla poddania

kasacji rozpoznaniu. W tym zakresie zachowały aktualność poglądy Sądu

Najwyższego wyrażone w dotychczasowym, powołanym wyżej orzecznictwie,

dotyczące

skutków

prawnych

nieprzedstawienia

w

kasacji

okoliczności

uzasadniających jej rozpoznanie. W orzecznictwie tym, zachowującym również w

tej części pełną aktualność, uznaje się ponadto, że jeżeli skarżący nie wskazał w

skardze kasacyjnej okoliczności uzasadniających jej rozpoznanie, to obowiązek ich

przedstawienia nie jest spełniony, choćby dały się wywieść z uzasadnienia kasacji

(por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2001 r., V CZ 131/00,

OSN 2001 nr 10, poz. 156). Okoliczności uzasadniające rozpoznanie kasacji

(obecnie wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej z uzasadnieniem, o których mowa w

art. 3984 § 1 pkt 3 k.p.c.), powinny być – podobnie jak pozostałe elementy

przewidziane w tym przepisie – przedstawione w kasacji, jako odrębny element

pisma procesowego (postanowienie z dnia 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC

2002 nr 2, poz. 22).

W ocenianej sprawie, wbrew zarzutom podniesionym w zażaleniu, nie

zawarto wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej (nota bene nazywanej kasacją) i

faktu tego nie może zmienić twierdzenie, że „powołanie się przez skarżącego w

części wstępnej kasacji na przesłanki art. 3984 § 1 k.p.c. i zawarte w uzasadnieniu

kasacji wywody co do wymagania kasacji przewidzianego w art. 398 9 § 1 pkt 2

k.p.c. przez przytoczenie argumentacji przemawiającej za potrzebą wykładni art. 32

ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS i § 1 ust. 1

oraz § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 lutego 1983 r. w sprawie w

sprawie

wieku

emerytalnego

pracowników

zatrudnionych

w

szczególnych

warunkach lub w szczególnym charakterze, czyni zadość art. 398 4 § 1 pkt 3 k.p.c.”.

W

tym

stanie

rzeczy,

stanowisko

Sądu

Apelacyjnego

zawarte

w

zaskarżonym postanowieniu jest trafne (art. 3986 § 2 k.p.c.), co biorąc to pod

uwagę, należało orzec jak w postanowieniu, zgodnie z art. 398 14 w związku z art.

3941 § 3 k.p.c.