II UZ 19/06 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 19/06

POSTANOWIENIE

Dnia 9 października 2006 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Jerzy Kuźniar (przewodniczący)

SSN Krystyna Bednarczyk (sprawozdawca)

SSN Józef Iwulski

w sprawie z odwołania L. S.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w L.

o emeryturę,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 9 października 2006 r.,

zażalenia ubezpieczonej na postanowienie Sądu Apelacyjnego we W.

z dnia 31 marca 2006 r., sygn. akt III AUa …/04,

oddala zażalenie.

UZASADNIENIE

Postanowieniem z dnia 31 marca 2006 r. III AUa …/04 Sąd Apelacyjny

– Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we W. odrzucił skargę kasacyjną

wnioskodawczyni L. S. od wyroku tego Sądu z dnia 18 stycznia 2006 r. Sąd ustalił,

że w skardze kasacyjnej, zawierającej podstawy i wnioski kasacyjne oraz

uzasadnienie, nie został zawarty uzasadniony wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Nie został zatem spełniony określony w art. 398 4 § 1

k.p.c. wymóg, którego niezachowanie powoduje z mocy art. 398 6 § 2 k.p.c.

odrzucenie skargi kasacyjnej.

W zażaleniu na to postanowienie wnioskodawczyni zarzuciła, że skarga

kasacyjna zawiera wszystkie wymagane elementy. O tym, że w skardze kasacyjnej

występuje wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania i uzasadnienie świadczy wyraz

„pełnomocnik powódki wnosi”, określenie „wyrazem niezgodności z prawem” a

także bardzo klarowna argumentacja zawierająca wnioski w obszarze całej skargi

kasacyjnej,

które

w

pełni

dowodzą

naruszenia

prawa.

„Jednocześnie

wnioskodawczyni zarzuca, że po stronie Sadu Apelacyjnego badającego formalne

warunki skargi kasacyjnej nie istnieje nawet promyk ludzkiego spojrzenia na sprawę

jako jedynego źródła bytu zainteresowanej, a granica tej kontroli została znacznie

przekroczona i to w imię zachowania własnego stanowiska zawartego w wyroku

oddalającym, co wywołuje szkodę bolesną i niepowetowaną”. W związku z tymi

zarzutami wnioskodawczyni wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Przepis art. 398 4 k.p.c. określa

wymagania formalne, jakim powinna odpowiadać skarga kasacyjna. W § 1

określone są bezwzględne wymagania, co do których ewentualne braki nie mogą

być uzupełnione po upływie terminu do wniesienia skargi, natomiast w § 2

określone są wymagania, które w wypadku braku ich spełnienia mogą być

uzupełnione na wezwanie sądu. Zachowanie tych wymagań formalnych jest

badane przez sąd drugiej instancji na podstawie art. 398 6 k.p.c. Zgodnie z § 1 i 2

tego przepisu sąd wzywa stronę do uzupełnienia braków skargi niespełniającej

wymagań określonych w art. 3984 § 2 k.p.c., natomiast w przypadku stwierdzenia

braków co do wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c. sąd drugiej instancji

odrzuca skargę.

Bezwzględne wymagania skargi kasacyjnej określone są w czterech

punktach art. 3984 §

1 k.p.c. i są następujące: oznaczenie zaskarżonego

orzeczenia (pkt 1) przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (pkt 2)

wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jego uzasadnienie (pkt 3)

oraz wniosek o uchylenie lub zmianę orzeczenia (pkt 4). Oceniając dopuszczalność

skargi kasacyjnej sąd drugiej instancji bada, czy wszystkie wymienione elementy

zostały zawarte w skardze. Wymienione w punkcie 2 podstawy kasacyjne

(naruszenie prawa materialnego i naruszenie przepisów postępowania) oraz ich

uzasadnienie nie zastępują wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i

jego uzasadnienia wymienionego w punkcie 3. Gdyby okoliczności dające Sądowi

Najwyższemu materiał do dokonania przedsądu (przyjęcia lub odmowy przyjęcia

kasacji do rozpoznania) należało wywodzić z treści podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia,

nie

byłoby

potrzeby

ustanowienia

kasacyjnych wymagania, jakim jest wniosek

odrębnego

od

podstaw

o przyjęcie skargi kasacyjnej.

Regulacja zawarta w punkcie 3 omawianego przepisu nie miałaby wówczas racji

bytu. Przepis ten wymaga aby wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej stanowił

odrębny element pisma niezależny od przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia. Zarówno ten wymóg jaki i pozostałe określone w art. 3984 § 1 k.p.c.

wymagania mają charakter czysto formalny. Ich spełnienie bada sąd drugiej

instancji, który nie jest uprawniony do merytorycznej oceny skargi kasacyjnej i

wywodzenia z jej uzasadnienia treści, które nie zostały zawarte w oddzielnym

wniosku. Sąd ten bada jedynie czy wszystkie określone w przepisie elementy

znalazły się w skardze kasacyjnej. Przy dokonywaniu formalnej kontroli nie może

być dowolności, zatem sąd drugiej instancji nie może nadać biegu skardze

kasacyjnej zawierającej nieusuwalne braki. W tym przypadku braki te istnieją w

rzeczywistości. Skarżąca przyznaje bowiem, że okoliczności uzasadniające

przyjęcie skargi kasacyjnej nie zostały w skardze wyodrębnione lecz należy je

wyinterpretować z treści całej skargi, a w szczególności z uzasadnienia podstaw

kasacyjnych. Niekwestionowany jest więc brak jednego z wymaganych elementów i

ten brak był przyczyną odrzucenia skargi kasacyjnej, a nie – jak się sugeruje w

zażaleniu – podtrzymywanie przez Sąd Apelacyjny swego stanowiska zawartego w

zaskarżonym skargą kasacyjną wyroku.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie może być

prostym powtórzeniem uzasadnienia podstaw kasacyjnych lecz musi stanowić

materiał do oceny, czy skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do rozpoznania z

jednej z przyczyn wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. – istnienia istotnego

zagadnienia

prawnego,

potrzeby

wykładni

przepisów

prawa,

nieważności

postępowania lub oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. Dokonując przedsądu

Sąd Najwyższy nie jest związany wnioskiem strony wnoszącej skargę, może na

przykład uznać, że przedstawione we wniosku zagadnienie prawne nie jest

istotnym zagadnieniem wymagającym rozstrzygnięcia lecz mimo to przyjąć skargę

dopatrując się oczywistej jej zasadności lub nieważności postępowania. Natomiast

dokonanie

kontroli

zachowania

wymagań

formalnych

odbywa

się

przed

dokonaniem przedsądu a tym bardziej przed merytorycznym rozpoznaniem skargi.

Sąd drugiej instancji dokonał takiej kontroli i stwierdził, że skarga kasacyjna

odrębnego wniosku nie zawiera, co w zażaleniu nie jest kwestionowane.

Odrzucenie skargi kasacyjnej było więc zgodne z treścią art. 3986 § 2 k.p.c.

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 398 14 w związku z

art. 3941 § 3 k.p.c. oddalił zażalenie.