II UZ 17/11 · Sąd Najwyższy

Sygn. akt II UZ 17/11

POSTANOWIENIE

Dnia 28 czerwca 2011 r.

Sąd Najwyższy w składzie :

SSN Bogusław Cudowski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Małgorzata Gersdorf

SSN Halina Kiryło

w sprawie z wniosku A. W.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych

o świadczenie rehabilitacyjne i zasiłek chorobowy,

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy, Ubezpieczeń

Społecznych i Spraw Publicznych w dniu 28 czerwca 2011 r.,

zażalenia wnioskodawcy na postanowienie Sądu Okręgowego - Sądu Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych w […]

z dnia 27 stycznia 2011 r.,

uchyla zaskarżone postanowienie i przyznaje pełnomocnikowi

z urzędu J. K. od Skarbu Państwa Sądu Okręgowego kwotę 120

zł (sto dwadzieścia) podwyższoną o stawkę podatku od towarów

i usług tytułem zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego

(nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu).

Uzasadnienie

Pismem z 3 grudnia 2010 r. wnioskodawca został wezwany do usunięcia

braków formalnych apelacji poprzez m. in. „oznaczenie wartości przedmiotu

zaskarżenia (kwota, o jaką spór się toczy)”. Pismem z 7 grudnia 2010 r. wskazał m.

in., że „kwota zaskarżenia to dwunastokrotność kwoty (zarobku) zaświadczenie o

zarobkach w aktach”. Postanowieniem Sądu Rejonowego z 23 grudnia 2010 r.

ubezpieczony został zwolniony z opłaty od apelacji. Sąd Okręgowy Wydział Pracy i

Ubezpieczeń Społecznych na rozprawie apelacyjnej odebrał oświadczenia od

wnioskodawcy,

że

wartość przedmiotu zaskarżenia

w tytułu

świadczenia

rehabilitacyjnego wynosi 8.800 zł, a z tytułu zasiłku chorobowego 11.000 zł.

Sąd Okręgowy postanowieniem z 27 stycznia 2011 r. odrzucił apelację. W

uzasadnieniu postanowienia podniesiono, że art. 368 § 2 k.p.c. nakład obowiązek

podania w apelacji wartości przedmiotu zaskarżenia. Uzupełnienie wnioskodawcy z

7 grudnia 2010 r. było wadliwe, ponieważ pomimo wyraźnego pouczenia, w jaki

sposób należy określić wartość przedmiotu zaskarżenia, nie podano konkretnej

kwoty. Ponadto wnioskodawca powołał się na zaświadczenie o zarobkach, którego

nie złożono do akt sprawy. Sąd I instancji powinien był więc odrzucić apelację (art.

370 k.p.c.). Z tego względu Sąd Okręgowy zastosował art. 373 k.p.c. Wprawdzie

art. 373 k.p.c. stanowi o odrzuceniu apelacji na posiedzeniu niejawnym, jednak z

powołaniem się na postanowienie Sądu Najwyższego z 5 lutego 1999 r., III CKN

1118/98,

niepubl.,

stwierdzono,

że

nie

odrzucenie

apelacji

z

przyczyn

wymienionych w art. 373 k.p.c. na posiedzeniu niejawnym nie wyłącza

późniejszego odrzucenia tej apelacji na rozprawie. Wprawdzie Sąd Okręgowy na

rozprawie

apelacyjnej

odebrał

od

wnioskodawcy

oświadczenie

dotyczące

określenia wartości przedmiotu zaskarżenia, jednak wyłącznie w celu ustalenia, czy

wnioskodawcy przysługuje możliwość złożenia zażalenia na postanowienie

odrzucające apelację.

Na postanowienie z 27 stycznia 2011 r. złożono zażalenie, skarżąc je w

całości. Wnioskodawca zarzucił naruszenie art. 386 § 2 k.p.c. i art. 373 k.p.c.

Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia Sądu Okręgowego oraz

przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nieokreślenie wartości przedmiotu sporu (lub zaskarżenia) stanowi brak

formalny, podlegający uzupełnieniu w ramach art. 130 k.p.c. (postanowienie SA w

Katowicach z 28 czerwca 1991 r., I ACz 110/91, OSA 1991, z. 4, poz. 26).

Przyjmuje się, że oznaczenie wartości przedmiotu zaskarżenia w apelacji polega na

wskazaniu konkretnej kwoty pieniężnej i nie może nastąpić w sposób opisowy

(postanowienie SN z 8 marca 2004 r., I PZ 148/03, niepubl.). Jednocześnie jednak

podnosi się, że art. 370 k.p.c. o odrzuceniu apelacji, której braków strona nie

uzupełniła w wyznaczonym terminie, dotyczy tylko rzeczywistych braków, które

uniemożliwiają nadanie jej prawidłowego biegu (postanowienia SN z 12 stycznia

1998 r., I PKN 471/97, OSNP 1998, nr 24, poz. 711, z 26 stycznia 1999 r., I PKN

676/98, OSNP 2000, nr 6, poz. 232, uchwała SN z 17 marca 1998 r., III ZP 1/98,

OSNAPiUS 1998, nr 16, poz. 483). Nie inaczej jest w przypadku stosowania art.

373 k.p.c., który należy odczytywać łącznie z art. 130 k.p.c. Odrzucenie apelacji z

powodu nie uzupełnienia braków formalnych w wyznaczonym terminie dotyczy

zatem tylko takich przypadków, które uniemożliwiają nadanie apelacji prawidłowego

biegu (postanowienie SN z 28 stycznia 2005 r., III UZ 29/04, OSNP 2005, nr 11

poz. 165).

W niniejszej sprawie brak określenia wartości przedmiotu zaskarżenia nie

uniemożliwiał nadania biegu sprawie w zakresie postępowania apelacyjnego. Ani

opłata, ani koszty zastępstwa procesowego co do zasady w sprawach z zakresu

ubezpieczeń społecznych nie są uzależnione od wartości przedmiotu sporu

(postanowienie SN z 11 grudnia 2009 r., II UZ 43/09, LEX nr 583825). Pośrednio

świadczy o tym również fakt, że po wezwaniu przez Sąd Rejonowy do uzupełnia

braków apelacji i złożeniu pisma z 7 grudnia 2010 r. przez wnioskodawcę,

zwolnieniu go od opłaty od apelacji, akta sprawy zostały przekazane do Sądu

Okręgowego, który to Sąd dopiero na rozprawie apelacyjnej odrzucił środek

zaskarżenia.

Niezależnie od powyższego należy podzielić pogląd Sądu Najwyższego z

postanowienia SN z 11 grudnia 2009 r., II UZ 43/09, że wezwanie do uzupełnienia

braków

apelacji

powinno

szczególności co do

być

określenia

precyzyjne

braku

i

jednoznaczne

w

treści,

w

formalnego, uzupełnienia którego się

wymaga. Musi uwzględniać w pewnym zakresie także adresata i jego poziom

percepcji pisma prawniczego, a także fakt, że przedmiotem sporu jest świadczenie

ubezpieczeniowe. Wezwanie do usunięcia braków pisma powinno być tak jasne i

niedwuznaczne, by u strony, do której jest skierowane, nie powstała wątpliwość co

do przedmiotu wezwania i rygorów grożących w razie niezastosowania się do jego

treści (postanowienia SN z 17 marca 2003 r., I PZ 158/02, OSNP 2003, nr 15-

okładka, z 20 grudnia 1966 r., II CZ 146/66, OSNCP 1967, nr 6, poz. 113, z 17

listopada 1998 r., III CKN 871/98, LEX nr 50714 i z 30 lipca 1998 r., III CZ 92/98,

LEX nr 50649).

Z powyższych względów, na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c. w związku z art.

39814 k.p.c., orzeczono jak w sentencji postanowienia.